T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
11. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: DENİZLİ ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ARA KARAR TARİHİ: 02/11/2021
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit
GEREKÇELİ KARAR
YAZIM TARİHİ: 13/05/2022
İlk Derece Mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Başkanın inceleme raporu okundu.
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
İLK DERECE MAHKEMESİNE AÇILAN DAVADA
A-)İhtiyati Tedbir İstemi:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle "... davacı müvekkil ... A.Ş'ye ait çeklerin davalının uhdesinde bulunmakla, çeklerin hükümsüz olmasının taraflarca hükümsüz hale getirilmiş olmasının aksi halde dahi çek bedellerinin ödenmiş bulunmasının takas iddiaları sabit olmakla ve davalı tarafından müvekkil şirkete iade edilmemekle ve haksız olarak takibe geçmesi halinde müvekkil şirket açısından telafisi imkânsız zararlar doğması ve hak kaybı yaşanacağı da sabit olmakla telafisi imkansız zararların ve hak kaybının önüne geçilebilmesi amacı ile, öncelikle ve ivedilikle teminatsız olarak .....Bank A.Ş ... Şubesi -... numaralı ,05.02.2016 keşide tarihli, 2.800.000,00-TL bedelli, .... Bankası A.Ş ... Şubesi ... nolu ,05.02.2016 keşide tarihli - 1.235.659,01-TL bedelli, .... Bankası A.Ş ... Şube -... nolu 05.01.2016 keşide tarihli -3.766.813,03-TL bedelli ve .... Bankası A.Ş ... Şubesi -... no lu 05.12.2015 keşide tarihli 3.264.429,18-TL bedelli çeklere dayalı takip yapılmaması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini ..." talep ve dava etmiştir.
B-)İlk Derece Mahkemesi Ara Kararı:
İlk Derece Mahkemesi tarafından 28/09/2021 tarihli ara karar ile "... İİK 72/2.maddesinde "İcra takibinden önce açılan menfi tesbit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacagın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir." düzenlemesini getirdiği, bu nedenlerle davacılar vekilinin ihtiyati tedbir talebinin kabulü ile; dava değeri 11.066.901,20 TL nin % 15'i oranında (1.660.035,18 TL) teminat yatırıldığında, İİK 72/2 maddesi gereğince dava dilekçesinde belirtilen dava konusu çekler yönüyle icra takibine geçilmemesine ..." karar verilmiştir.
C-)2. İhtiyati Tedbir İstemi:
Davacı vekili 02/11/2021 tarihli talep dilekçesi ile "... davacı müvekkil ... A.Ş'ye ait çeklerin davalı tarafından haksız ve yasal dayanağı olmadan uhdelerinde tutulduğundan dava açıldığını ve davalı tarafından müvekkil şirkete iade edilmemekle ve haksız olarak takibe geçmesi halinde müvekkil şirket açısından telafisi imkânsız zararlar doğması ve hak kaybı yaşanacağı da sabit olmakla, telafisi imkansız zararların ve hak kaybının önüne geçilebilmesi amacı ile öncelikle ve ivedilikle teminatsız olarak; Alternatif Bank A.Ş ... Şubesi -... numaralı, 05.02.2016 keşide tarihli, 2.800.000,00-TL bedelli, Türkiye Ekonomi Bankası A.Ş ... Şubesi ... nolu ,05.02.2016 keşide tarihli - 1.235.659,01-TL bedelli, Türkiye İş Bankası A.Ş ... Şube -... nolu 05.01.2016 keşide tarihli -3.766.813,03-TL bedelli, Yapı Ve Kredi Bankası A.Ş ... Şubesi -... no lu 05.12.2015 keşide tarihli 3.264.429,18-TL bedelli çeklere dayalı takip yapılmaması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesi talep edildiğini, Mahkemece İİK 72 madde uyarınca ihtiyati tedbir taleplerinin kabulüne ve dava değeri 11.066.901,20 TL nin % 15'i oranında (1.660.035,18 TL) teminat yatırıldığında, dava dilekçesinde belirtilen Alternatif Bank A.Ş ... Şubesi ... numaralı, 05.02.2016 keşide tarihli, 2.800.000,00-TL bedelli, Türkiye Ekonomi Bankası A.Ş ... Şubesi ... nolu ,05.02.2016 keşide tarihli - 1.235.659,01-TL bedelli, Türkiye İş Bankası A.Ş ... Şube -... nolu 05.01.2016 keşide tarihli -3.766.813,03-TL bedelli ve Yapı Ve Kredi Bankası A.Ş ... Şubesi -... no lu 05.12.2015 keşide tarihli 3.264.429,18-TL bedelli çekler yönüyle icra takibine konu edilmemesine karar verildiğini, iflas erteleme davası da derdest iken mahkemenizce hükmedilen ihtiyati tedbir teminat tutarının müvekkil şirket tarafından henüz nakit olarak hazırlanmış olduğunu, halen davaya konu çeklerin davalı uhdesinde haksız olarak tutulduğunu, davalının tutum ve davranışlarında herhangi bir değişiklik olmaması, çeklerin uhdesinde haksız olarak tutulmaya devam edilmesi ve davalı tarafından haksız şekilde icra takibine geçildiğinde müvekkil şirketin telafisi imkansız zararlara maruz kalacak olması ve hak kaybına uğrayacak olması nedeni ile, dosya üzerinden yeniden ihtiyati tedbir kararı tesisine karar verilerek ihtiyati tedbir teminat tutarı 1.660.035,18 TL'nin mahkemeniz kasasına alınmasına, Alternatif Bank A.Ş ... Şubesi ... numaralı, 05.02.2016 keşide tarihli, 2.800.000,00-TL bedelli, Türkiye Ekonomi Bankası A.Ş ... Şubesi ... nolu, 05.02.2016 keşide tarihli 1.235.659,01TL bedelli, Türkiye İş Bankası A.Ş ... Şube -... nolu 05.01.2016 keşide tarihli 3.766.813,03-TL bedelli, Yapı Ve Kredi Bankası A.Ş ... Şubesi -... no lu 05.12.2015 keşide tarihli 3.264.429,18-TL bedelli çeklerin icra takibine konu edilmemesine ve kararın icra Müdürlüklerine bildirilmesine karar verilmesini ..." talep etmiştir.
D-)İlk Derece Mahkemesi Ara Kararı:
İlk Derece Mahkemesi tarafından 02/11/2021 tarihli ara karar ile "...davacı tarafından teminat tutarının henüz temin edildiği beyan olunduğundan, İİK 72/2.maddesinde "İcra takibinden önce açılan menfi tespit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacagın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir." düzenlemesini getirdiği, bu nedenlerle davacılar vekilinin ihtiyati tedbir talebinin kabulü ile; dava değeri 11.066.901,20 TL nin %15'i oranında (1.660.035,18 TL) teminat yatırıldığında, İİK 72/2 maddesi gereğince dava dilekçesinde belirtilen dava konusu çekler yönüyle icra takibine geçilmemesine ..." karar verilmiştir.
E-) İhtiyati Tedbirin Kaldırılması Talebi :
Davalı vekili 23/12/2021tarihli itiraz dilekçesinde özetle "... Denizli Asliye Ticaret Mahkemesinin 02/11/2021 tarihli ara kararı ile, "Mahkememiz dosyası incelenmiş olup; davacı tarafından teminat tutarının henüz temin edildiği beyan olunduğundan, İİK 72/2.maddesinde "İcra takibinden önce açılan menfi tespit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacagın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir." düzenlemesini getirmiştir. Bu nedenlerle davacılar vekilinin ihtiyati tedbir talebinin kabulü ile; dava değeri 11.066.901,20 TL nin % 15'i oranında (1.660.035,18 TL) teminat yatırıldığında, İİK 72/2 maddesi gereğince dava dilekçesinde belirtilen dava konusu çekler yönüyle icra takibine geçilmemesine karar verilmiştir." şeklinde karar verilmişse de, işbu tedbir kararından sonra davacı şirketin iflas erteleme talebinde bulunduğunu, Denizli Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas sayılı dosyanın 01.12.2021 tarihli duruşmasında, Davacı ... Şirketi hakkında, "Davacı şirket hakkındaki iflas erteleme kararının kaldırılmasına, iflas ve iflas erteleme davasının reddine, ..." karar verildiğini, dava konusu çeklerin kayyım onayı olmadığı gerekçesi ile hükümsüz olduğu iddiası tamamen ortadan kalktığını, bu nedenle müvekkil şirketin alacağının tahsilinin önüne geçme amacıyla hareket eden davacı şirketin hakkın kötüye kullanılması teşkil eden ve dayanaksız kalan ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasını talep ettiğini, müvekkili şirket aleyhine açılan işbu dava da olduğu gibi, müvekkil şirketin alacağına kavuşmasını engelleme gayesi ile ikame edilen tüm davaların, müvekkili şirketin alacaklarının tahsili için devam eden diğer davalarda bekletici mesele yapılmaya çalışıldığını, bu nedenle müvekkil şirketin doğmuş alacaklarının tahsilini geciktirmek için girişilen bütün hukuki yollara haksız yere başvurulması süreç geciktirilmesi amacı taşımakta ve davacı tarafıdan işbu dava da haksız olduğunu bilmesine rağmen tamamen kötüniyetle ikame edilmekte olduğunu, bu nedenlerle, tedbir kararının kaldırılmasını, ...'e davanın ihbarını, davacının dava konusu çekler yönünden borçlu olduğunun tespitini, işbu davanın reddine ..." talep etmiştir.
F-)İlk Derece Mahkemesi Kararı :
İlk Derece Mahkemesi tarafından 02/02/2022 tarihli ara karar ile "... davalı tarafça HMK.nun 394/2.maddesi gereğince ara kararın tebliğinden itibaren bir haftalık süre içinde itiraz dilekçesi mahkemeye sunulmadığından talebin yasal süresi içinde yapılmaması nedeniyle reddine ..." karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davalı yan kararı istinaf etmiş ve dilekçesinde özetle İhtiyati tedbir kararının, iflasın ertelenmesi davasının reddedilmesi nedeniyle, HMK md. 396 değişen şartlar doğrultusunda kaldırılması cevap dilekçemizde ve ikinci cevap dilekçemizde talep edilmişse de 02.02.2022 tarihli ara karar duruşmasında "HMK.nun 394/2.maddesi gereğince süresi içinde yapılmayan itirazın reddine" karar verilmiştir. Verilmiş olan karar talebe uygun olmayıp hukuka aykırılık yaratmaktadır denilerek kararın kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE :
Dava; menfi tespit davası olup, istinaf edilen husus ilk derece mahkemesinin ara kararı hakkındadır.
İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Davalı yanın cevap dilekçesi ve ikinci cevap dilekçesi incelendiğinde mahkemeye başvurusunun" değişen şartlara göre ihtiyati tedbirin kaldırılması" istemine ilişkin olduğu açıkça yazılıdır.
HMK 396. maddeye göre Durum ve koşulların değiştiği sabit olursa, talep üzerine ihtiyati tedbirin değiştirilmesine veya kaldırılmasına teminat aranmaksızın karar verilebilir. İtiraza ilişkin 394 üncü maddenin üçüncü ve dördüncü fıkrası, kıyas yoluyla uygulanır düzenlemesi getirmiştir.
HMK 396. maddeye göre yapılan başvuru mahiyeti gereği bir süreye tabi olmayıp, mahkemenin vereceği karar da istinaf kanun yoluna tabi değildir. Ancak ilk derece mahkemesince HMK 396. maddeye göre bir karar verilmediği, itiraz olarak nitelendirildiği görülmekle istinaf başvurusun kabulü ile ilk derece mahkemesi ara kararının kaldırılmasına ve HMK 396. Maddeye göre inceleme yapılmak üzere dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M :Yukarıda açıklanan gerekçe ile
1-Davalı yanın istinaf başvurusunun HMK 353/1-a-6 maddesi gereğince KABULÜNE; Denizli Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 02/02/2022 tarih ve ... Esas sayılı ara kararının KALDIRILMASINA
2-HMK 396. Madde uyarınca yapılan talep hakkında istinaf kanun yolu kapalı olarak karar verilmek üzere dosyanın İLK DERECE MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE
3-İstinaf eden davalı tarafından yatırılan peşin harcın talep halinde yatırana ilk derece mahkemesince İADE EDİLMESİNE
4-İstinaf eden davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderleri olan; başvuru harcı gideri 220,70 TL, istinaf dilekçesinin tebliği için yapılan 6,50 TL, dosyanın istinafa gidiş/dönüş giderleri için yapılan 52,80 TL ki toplam 280,00 TL istinaf yargılama giderinin davacıdan alınıp davalı yana VERİLMESİNE
5-İstinaf incelemesi duruşmasız olarak yapılmış olmakla ücreti vekalet tayin ve takdirine YER OLMADIĞINA
6-İstinaf incelemesi için yatırılan ve artan istinaf gider avansının yatıranına İlk derece mahkemesince İADE EDİLMESİNE
Dair; dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucu HMK'nun 362/1-f maddesi gereğince KESİN olmak üzere 13/05/2022 tarihinde ve oy birliğiyle karar verildi.
...