T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
11. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ALANYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR TARİHİ : 29/03/2022
DAVANIN KONUSU : Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
GEREKÇELİ KARAR
YAZIM TARİHİ: 18/10/2022
İlk Derece Mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.
Üye hakimin görüşü değerlendirildi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili, hakkında tefecilik suçundan mahkumiyet kararı da verilen mütevefa davalının, yapılan ödemeleri mahsup etmeden Serik İcra Dairesi'nin ... E., ... E. Ve ... E. Sayılı icra dosyaları üzerinden giriştiği takiplerden dolayı müvekkillerinin borçlu olmadığının tespitine, tahsil edilen paraların istirdatına, haksız takip tazminatına, her bir davacı için 1.250 TL maddi, 6.000 TL manevi taziminatın takip tarih- lerinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkemece, Alanya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. sayılı dosyası üzerinden görülen dava ile iş bu davanın taraflarının, konusunun ve talep sonucunun aynı olduğu, ... E. sayılı dosyasının henüz kesinleşmediği gerekçesi ile davanın HMK’nun 114/1-I ve 115-(2) maddeleri gereğince dava şartı yokluğundan usulden reddine karar vermiştir.
Karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemenin derdestlik dava şartına dayanak ettiği Alanya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E sayılı dava dosyasındaki dava- lının ... olduğu, bu davanın adı geçen davalının ölmüş olması sebebiyle red edildiği, iş bu davanın davalısının ise ... mirasçıları olduğu, dolayısıyla ortada derdestlikten söz edilemeyeceğini belirterek; mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir
Dava, İİK'nun 72/3 maddesi uyarınca takipten sonra açılan menfi tespit istemine ilişkindir.
Mahkemece yazılı gerekçeyle, davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.
Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Sonraki açılan dava için, aynı taraflar arasında, aynı konuda ve aynı sebebe dayanan önceki görülmekte olan davada derdestlik dava şartından; daha önce görülüp karar verilen ve kararın kesinleşmiş olduğu durumlarda ise kesin hüküm dava şartından söz edilebilir. Burada kesin hükümden kastedilen ise madde anlamda kesin hükümdür. Yani aynı taraflar arasında aynı konuda ve aynı dava sebebine dayanan önceki davada verilen kesinleşmiş hükmün o uyuşmazlığın esası hakkında verilmiş olması gerekir.
Mahkemenin derdestliğe dayanak ettiği Alanya Asliye Ticaret mahkemesinin ... esas sayılı dosyası incelendiğinde, davacının ... hakkında davalı sıfatı ile açtığı davada, gerekçeli karar içeriğine göre Serik İcra Müdürlüğünün ... E., ... E. Ve ... E. Sayılı icra dosyaları üzerinden giriştiği takiplerden dolayı müvekkillerinin borçlu olmadığının tespitine, tahsil edilen paraların istirdatına, haksız takip tazminatına, her bir davacı için 1.250 TL maddi, 6.000 TL manevi taziminatın takip tarihle- rinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ettiği, mah- kemece davalı ...’ın dava tarihten 1 yıl 3 ay önce öldüğü gerekçesi ile davanın dava şartı yokluğundan reddine karar verildiği, bu davanın dava dilekçesinde de davalı adının müteveffa ... olarak yazıldığı, 22/03/2022 tarihinde verilen bu karara karşı istinaf yoluna başvurma hakkından feragat edildiği yönünde dilekçe verildiği görülmüştür.
İşbu dava, davalı olarak “mütevveffa ... mirasçıları” aleyhine açılmış olup, davacı da bu davalının mirasçılarının tespiti için veraset ilamı almak ve tespit edilecek mirasçılarına karşı davayı devam ettirebilmek için yetki istemiştir. Dolayısıyla önceki davanın ölü kişiye dava açıldığından bahisle red edildiği durumda davanın taraflarının aynı olduğu söylenemez.
Öte yandan ilk dava, davanın ölü kişiye karşı açıldığından bahisle red edilmiş ve bu red kararı 28/03/2022 tarihinde istinaftan feragat edilerek kesinleşmiş olup mahkemece 29/03/2022 tarihinde derdestlik gerekçesi ile iş bu davanın reddi de yasal değildir. Zira önceki dava maddi anlamda kesin hüküm değildir, o davanın red sebebi usule ilişkin dava şartı ile ilgilidir. Kaldı ki, sonraki davada davacı davalı taraf olarak göstermiştir. Usulden redde karar verilen davalarda dava şartının bilahare tamamlanması halinde yeniden dava açılması mümkün olup belirtilen sebeple bu açılan davanın önceki davanın derdestlik veya kesin hükmüne konu olmayacağı da açıktır.
Sonuç olarak, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan kabulü ilk derece mahkemesi kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince kaldırılmasına, dosyanın İlk Derece Mahkemesine geri gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı vekilinin İlk Derece Mahkemesinin kararına ilişkin istinaf başvurusunun ESASTAN KABULÜNE,
2-6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince ALANYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİnin 29/03/2022 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
3-6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince davanın yeniden görülmesi için dosyanın ALANYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİne GÖNDERİLMESİNE,
4-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince peşin olarak yatırılan 80,70 TL maktu istinaf karar harcının davacıya İADESİNE,
5-Davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderinin ilk derece mahkemesinde yapılacak yargılama sonucunda dikkate ALINMASINA,
6-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından davalı lehine vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
7-6100 Sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince peşin alınan ve harcanmayan istinaf gider avansının İlk Derece Mahkemesince ilgiliye İADESİNE,
8-Kararın İlk Derece Mahkemesince taraflara TEBLİĞİNE,
Dair, 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-a-6. maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle ve HMK'nın 353/1-a. maddesince kesin olarak karar verildi.18/10/2022
....