T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
11. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:ANTALYA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
EK KARAR TARİHİ : 28/09/2022
DAVANIN KONUSU : İhtiyati Haciz
GEREKÇELİ
KARARIN YAZIM TARİHİ : 30/11/2022
İlk Derece Mahkemesinin dava dosyası istinaf yasa yolu incelemesi yapılmak üzere Dairemize gönderilmiş olmakla, dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.
Üyenin inceleme raporu okundu.
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
İhtiyati haciz talep eden vekili talep dilekçesinde özetle; Talebe konu çekin süre- sinde ibraz edilmesine rağmen karşılığının bulunmadığını, müvekkilinin alacaklı olduğunu belirterek 149.250,00 TL tutarında ihtiyati haciz talep etmiştir.
İhtiyati hacize itiraz eden vekili itiraz dilekçesinde özetle; Çekin bir kambiyo senedi olduğunu, yetkili mahkemenin borçlu keşidecinin yerleşim mahkemesi veya muhatap banka adresi mahkemesi veya da çekin keşide edildiği yer mahkemesi olduğunu, ihtiyati hacze dayanak çekin keşide yerinin ve muhatap banka adresinin Malatya ili olduğu, keşideci borçlu adresinin ise Antalya adresi olmadığını, ihtiyati haciz kararının yetkisiz Mahkemece verildiğini belirterek; ihtiyati hacizin kaldırılmasını talep etmiştir.
İhtiyati haciz talep eden vekili itiraza cevap dilekçesinde özetle; muhatap bankanın Antalya'da şubesinin olması sebebiyle Antalya mahkemelerinin yetkili olduğunu, ihtiyati hacze dayanak çekin karşılıksız çıkması ile ödeme aracı vasfını kaybettiğini dolayı- sıyla asıl ilişkiye dayalı olarak bedelinin alacaklı adresinde takip ve ihtiyati haciz konusu edi- lebileceğini, çekin ibraz edilinceye kadar aranacak borçlardan ibraz edildikten sonra ise götü- rülecek borçlardan olması sebebiyle ihtiyati haciz kararının alacaklının ikameti adresinden de alınabileceğini, itirazın kötü niyetli ve dürüstlük kuralına aykırı olduğunu, belirterek ihtiyati haciz kararına yetki yönünden yapılan itirazın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkemece verilen istinafa konu kararda özetle; borçlu adresinin Siirt ili, çekin keşide yeri ve muhattap bankanın adresinin Malatya ili olduğu gerekçesi ile ihtiyati haciz kararına itirazın kabulüne, ihtiyati haczin kaldırılmasına karar verilmiştir.
Karar ihtiyati haciz talep eden tarafça istinaf edilmiştir.
İhtiyati haciz talep eden vekili dilekçesinde özetle; muhatap bankanın Anlatya’da üç ayrı şubesinin bulunduğunu, ihtiyati hacze konu alacağın cari hesap ilişkisinden kaynak- landığı, yetkili mahkemenin aynı zamanda alacaklının ikamet adresi mahkemesi olduğu, çekin ibraz edilinceye kadar aranacak borçlardan; ibraz edildikten sonra ise götürülecek borç- lardan olması sebebiyle ihtiyati haciz kararının alacaklının ikameti adresi mahkemesinden de alınabileceğini, ihtiyati haczin bir tedbir olması sebebiyle alacaklının ikameti mahkemesin- den de istenebilecceğini, itirazın kötüniyetli olduğunu belirterek; istinafın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İtiraz eden vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; istinaf talebinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava ihtiyati hacze yetki yönünden yapılan itiraza ilişkindir.
Mahkemece yazılı gerekçeyle, ihtiyati haciz kararına yapılan itirazın kabulüne karar verilmiştir.
Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Uyuşmazlık, çeke dayalı ihtiyati haciz taleplerinin, alacaklı veya muhatap bankanın diğer şube adresleri itibarıyla yetkili mahkemelerde yapılıp yapılamayacağı noktasındadır.
Yargıtay Hukuk Genel Kurul somut olaya uygun kararında özetle; kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile girişilecek takiplerde “yetkili icra dairesi kural olarak genel haciz yolu ile takipte olduğu gibi, İİK'nın 50/1. maddesine göre HMK'nın yetkiye dair hükümleri kıyas yoluyla uygulanmak suretiyle belirlenir (HMK m.9-27). Buna göre bu takip içinde genel yetkili icra dairesi borçlunun bulunduğu yer icra dairesidir (HMK m.9). Kambiyo senetlerine bağlı alacaklar aranacak borçlardan olduğundan (TTK m.755,796) götürülecek borçlar hakkında uygulanabilen TBK’nın 89. maddesinin 1. fıkrası bu alacaklar hakkında uygulanmaz. Başka bir anlatımla alacaklı HMK’nın 10. maddesi uyarınca kendi yerleşim yerinde kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile takip yapamaz. Takibe dayanak kambiyo senedinde yazılı borcun ödeneceği (ifa edileceği) yer icra dairesi de takipte yetkili icra dairesidir. Takip dayanağı çek ise, çekin ödeme yeri TTK’nın 780/1-d bendi uyarınca çekte gösterilmiş ise o yer icra dairesi, gösterilmemiş ise TTK’nın 781. maddesinin 2. fıkrası uyarınca muhatabın ticaret unvanı yanında gösterilen yer ödeme yeri sayıldığından buradaki icra dairesi yetkilidir. Ayrıca TTK’nın 781. maddesinin 3. fıkrası “Düzenleme yeri gösteril- memiş çek, düzenleyenin adı yanında yazılı olan yerde düzenlenmiş sayılır” hükmünü içer- mekte olup, İİK’nın 50/1. maddesi uyarınca çekin düzenlendiği yer icra dairesi de yetkili olup, o yer icra dairelerinde de takip yapılabilir. Takip bir kambiyo senedi olan çekten doğan alacağın tahsili için kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile yapılmıştır. Takibin şekli ve dayanağı göz önüne alındığında taraflar arasında olan sözleşmede yazılı yetki şartı yetkili icra dairesini belirlemede dikkate alınmaz.” ( Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 2017/12-741 esas 2019/382 karar)
Sonuç olarak HMK da belirtilen ödeme yerinden, çek itibarıyla anlaşılması gereken muhatap banka şubesi adresi olup, o bankanın tüm şubeleri değildir. Yine keşide yerinden anlaşılması gereken, çek üzerinde ayrıca belirtilen yer veya bu yoksa keşideci adresidir. Bir de genel yetkili mahkeme olan borçlunun ikameti mahkemesi yetkilidir. Bunlar dışındaki mahkemeler İİK.’nun 258. Maddesindeki atıfla İİK.’nun 50. Maddesinde sayılan mahkemeler olmadığından, keşideci adresinin Siirt, muhatap banka şubesi adresinin ve keşide yerinin Malatya olması karşısında mahkemenin verdiği itirazın kabulüne ilişkin karara karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine karar vermek gerekmiştir.
Sonuç, ihtiyati haciz talep eden vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden HMK m. 353/1-b-1. gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerektiği anlaşıldığından aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-İhtiyati haciz talep eden vekilinin İlk Derece Mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurusunun ESASTAN REDDİNE,
2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 80,70 TL maktu istinaf karar harcı peşin alındığından yeniden alınmasına YER OLMADIĞINA,
3-İhtiyati haciz talep edenin istinaf başvurusu nedeniyle yapılan yargılama masraflarının kendi üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Kullanılmayan istinaf gider avansının 6100 Sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesince talebi halinde ilgilisine İADESİNE,
5-İstinaf incelemesi dosya üzerinden yapıldığından karşı taraf lehine vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
6-Kararın İlk Derece Mahkemesi tarafından taraflara TEBLİĞİNE,
Dair; dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucu HMK'nun 362/1-f. maddesi gereğince KESİN olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.30/11/2022
...