T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
11. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: DENİZLİ ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR TARİHİ: 20/09/2022
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)
GEREKÇELİ KARAR
YAZIM TARİHİ: 26/12/2022
İlk Derece Mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.
Üye hakimin görüşü değerlendirildi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı dilekçesinde özetle: davalı alacaklıdan aldığı malları iade ettiği halde bu mallar için davacıya verdiği ilki 02/05/2018 keşide, 30/05/2018 vade tarihli 3.000 TL bedelli ve ikincisi 02/05/2018 keşide, 30/09/2018 vade tarihli 3.000 TL bedelli bonoların davalı tarafından bedelsiz kalmalarına rağmen iade edilmediğini bilakis Denizli 4. İcra Müdürlüğü’nün ... esas sayılı dosyası üzerinden takibe geçildiğini belirterek borçlu olmadığının tespi- tine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; takibe dayanak bonoların, davacının iade iddiasına dayanak ettiği fatura muhteviyatı malların satışına ilişkin ticari ilişkiden dolayı değil daha önceki tarihli bir ilişkiden dolayı düzenlendiğini bu nedenle keşide tarihlerinin fatura tarihlerinden önce olduğunu belirterek davanın reddine ve tazminata hükmedilmesini talep etmiştir.
Mahkemece; yargılama devam ederken davacı tarafın davasını takip etmediğinden bahisle 17/06/2022 tarihinde dosya işlemden kaldırılmış 3 aylık sürede yenilenmediğinden bahisle de 20/09/2022 tarihinde istinafa konu karar ile açılmamış sayılmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
Ancak, davacı tarafın 16/09/2022 tarihinde 3 aylık süre dolmadan önce bulunduğu yer mahkemesine yenileme talebinde bulunduğu talebin dosyaya fiziki olarak 21/09/2022 tarihinde girdiği mahkemece sistemsel olarak dosyaya girdiği halde fiziki olarak dosyada bulunmayan yenileme dilekçesinin farkedilmemesi nedeniyle sehven dosyanın açılmamış sayılmasına karar verildiğine ilişkin tutanak düzenlendiği görülmüştür.
Karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Davacı istinaf dilekçesinde özetle; kendisinin 3 aylık yenileme süresi içerisinde davasını yenilediğini, bu yönde dilekçe verdiğini, ancak mahkemece dilekçenin farkedilme- yerek davanın açılmamış sayılmasına karar verildiğini belirterek; kararın kaldırılmasına ve yargılamaya devam edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, menfi tespit davasına ilişkin olup; uyuşmazlık, mahkemenin davanın açılmamış sayılmasına ilişkin kararının usulüne uygun olup olmadığı, davacının dosyanın işlemden kaldırıldığı 17/06/2022 tarihinden itibaren 3 aylık sürede yenilenip yenilenmediği noktasındadır.
Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
HMK nın 150/4 maddesinde; “dosyası işlemden kaldırılmış olan dava işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak 3 ay içinde taraflardan birinin dilekçe ile başvurması halinde yenilenebilir… dosyanın işlemden kaldırıldığı tarihten itibaren 1 ay geçtikten sonra yenileme talebinde bulunulursa yeniden harç alınır. Bu harç yenileyen taraftan alınır va karşı tarafa yüklenemez. Bu şekilde harç verilerek yenilenen dava eski davanın devamı sayılır.”
Somut olayda; mahkemece davacı tarafından davanın takip edilmediği, davalının da davayı takip etmeyeceğini bildirmesi üzerine 17/06/2022 tarihli duruşmada dosyanın işlem- den kaldırılmasına karar verilmiş, dosya içerisindeki tutanağa göre de davacı fiilen 16/09/2022 tarihinde davasını yenilediği halde fiziki evrakın dosyaya girmemesi sebebiyle sehven davanın açılmamış saymasına karar verilmiş, ertesi gün de olayı bu şekilde anlatan 22/09/2022 tarihli tutanak düzenlenmiştir.
Davacının yenileme dilekçesi üzerindeki havale tarihi, mahkemenin bu hususa ilişkin tutanağı gözetildiğinde, davacı tarafça 3 aylık sürede davanın yenilendiği anlaşıldığından mahkemenin 3 aylık sürede yenilenmediğinden bahisle verdiği davanın açılmamış sayılmasına ilişkin kararın davacının istinafının kabulü ile kaldırılmasına ilişkin aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
Sonuç olarak, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan kabulü ilk derece mahkemesi kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince kaldırılmasına, dosyanın İlk Derece Mahkemesine geri gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı vekilinin İlk Derece Mahkemesinin kararına ilişkin istinaf başvurusunun ESASTAN KABULÜNE,
2-6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince DENİZLİ ASLİYE TİCARET MAHKEMESİnin 20/09/2022 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
3-6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince davanın yeniden görülmesi için dosyanın DENİZLİ ASLİYE TİCARET MAHKEMESİne GÖNDERİLMESİNE,
4-İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırıldığından davacı vekilinin diğer istinaf nedenlerinin şimdilik incelenmesine YER OLMADIĞINA,
4-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince peşin olarak yatırılan 80,70 TL maktu istinaf karar harcının davacıya İADESİNE,
5-Davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderinin ilk derece mahkemesinde yapılacak yargılama sonucunda dikkate ALINMASINA,
6-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından davacı lehine vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
7-6100 Sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince peşin alınan ve harcanmayan istinaf gider avansının İlk Derece Mahkemesince ilgiliye İADESİNE,
8-Kararın İlk Derece Mahkemesince taraflara TEBLİĞİNE,
Dair, 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-a-6. maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle ve HMK'nın 353/1-a. maddesince kesin olarak karar verildi. 26/12/2022
....