T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
11. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi
KARAR TARİHİ: 23/12/2019
DAVANIN KONUSU: İstirdat
YEREL MAHKEME KARARI : Davanın kısmen kabulü
GEREKÇELİ KARAR
YAZIM TARİHİ: 05/10/2021
Taraflar arasındaki istirdat davasının yargılaması sonucunda verilen kararın süresi içinde davacı vekilince istinaf edilmiş olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi.
Üye hakimin görüşü değerlendirildi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili, davacı ile davalı şirket arasında 05/02/2016 tarihli Tek Satıcılık Sözleşmesi imzalandığını, sözleşmenini 1.1. maddesi uyarınca, müvekkiline, tahsisi sağlanan bölgede, ürün satma ve satış sonrası hizmet sağlama hakkının tanındığını, anılan sözleşmeninin teslim başlıklı madde hükümleri esas alınarak, davalı tarafa sipariş verildiğini, sipariş bedeli olarak, Finansbank A.Ş'ye ait 10/06/2017 tarih ... Seri numaralı 7.500,00.-TL bedelli ve 15/07/2017 tarih ... seri numaralı 7.500,00.-TL bedelli 2 adet çekin davalıya keşide edildiğini, siparişten itibaren uzun bir süre geçmesine rağmen, davacıya herhangi bir ürün teslimi yapılmadığı gibi, çeklerin de davalı tarafından iade edilmeyerek, tahsilinin gerçekleştirildiğini, davalının sözleşmeye aykırı tutumu nedeniyle, Ankara 53. Noterliğinin ...yevmiye numaralı ihtarnamesi ile sözleşmenin feshedileceğinin ve zararlarının tazmininin talep ettiğini, ihtarnamenin tebliğ edilmiş olmasına rağmen, davalının tutumunda değişiklik olmadığını, ödenen çek bedellerinin tahsili amacıyla, Ankara 31. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında, 2 çek bedeli olan 15.000,00.-TL ilamsız icra takibi başlattığını, davalının haksız itirazı üzerine, takibin durduğunu, müvekkili ile davalı arasındaki sözleşmenin IX. maddesi gereğince, davacı tarafından davalıya tente tamiri, montajı nakliyesi, ölçü alımı ve sair hususlarda, hizmet sağlandığını, davalı adına yapılan bu işlerin, 30/08/2016 tarih ve ... sıra numaralı, 65.248,10.-TL bedelli fatura ile davalıya faturalandırıldığını, söz konusu faturanın, Yenimahalle 1. Noterliğinin ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davalıya tebliğ edildiğini, davalı tarafından itirazda bulunulmadığı gibi fatura bedelinin de ödenmediğini, Ankara 53. Noterliğinin ... yevmiye numaralı ihtarnemesi ile fatura bedelinin ödenmesinin talep edildiğini, söz konusu faturanın ödenmemesi üzerine, Ankara 31. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas numaralı dosyasında, ilamsız icra takibi başlattıklarını, davalının haksız itirazı üzerine takibin durduğunu ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla açık fatura alacağından kaynaklı 65.248,10.-TL'nin temerrüt tarihinden itibaren mevduata uygulanan en yüksek ticari avans faiziyle davalı yandan tahsili ile müvekkile verilmesine, müvekkilinin Finansbank A.Ş.'ye ait 10/06/2017 tarih ... seri numaralı 7.500,00.-TL bedelli ve Finansbank A.Ş,'ye ait 15/07/2017 tarih ... seri numaralı 7.500,00.-TL bedelli çeklerden borçlu olmadığnın tespitine, müvekkil hesabından ödenen çek bedellerinin ödeme tarihinden itibaren mevduata uygulanan en yüksek ticari avansa faiziyle davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı cevap dilekçesi sunmamıştır.
Mahkemece, fatura alacağı yönünden tek satıcılık sözleşmesi ve iş teslim formları altında bulunan imzalar ile ilgili olarak davalı adına isticvab davetiyesi gönderildiği, davalının isticvab davetiyesine de riayet etmediği, bu şekilde taraflar arasında tek satıcılık sözleşmesinin imzalandığı ve iş teslim formlarında belirtilen 40.083,00 TL asıl alacak 7.214,94 TL KDV'si olmak üzere toplam 47.297,94 TL olan hizmetlerin davalıya sunulduğu ve faturaya konu bedelin ödenmediği hususunun kabul edildiği, iş teslim fişleri bulunmayan 17.950,16 TL yönünden ise iş teslim formları bulunmadığı gerekçesiyle, ispat edilemeyen davanın reddine, çeklerin bedelsiz kaldığı ve çek bedellerinin istirdatı talebine ilişkin olarak da kural olarak çek ödeme vasıtası olup, aksi kararlaştırılmadıkça mevcut bir borcun tediyesi amacıyla verildiğinin kabulünün gerektiği, çekin avans ya da teminat olarak veyahut davalı tarafça verilen hizmete karşılık olarak keşide edildiğine yönelik iddianın somut olayda davacı tarafça ispat edilemediği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Davacı vekili istinaf dilekçesinde; davalıya faturanın tebliğ edildiğini, davalının yasal süresi içerisinde faturaya itiraz etmediğini, bu nedenle fatura alacağının tamamı yönünden davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğini, davalının ticari defterlerinde avans olarak verilen çeklere ilişkin mal teslim edildiği yönünde bir kayıt bulunmadığını, bu nedenle çek bedellerinin istirdadı için açılan davanın reddedilmesinin hukuka aykırı olduğunu, istinaf sebebi olarak ileri sürmüştür.
Dava, faturaya dayalı alacak davası ile avans olarak verildiği iddia edilen çek bedellerinin istirdadı istemine ilişkindir.
Mahkemece yazılı gerekçeyle, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
İlk derece mahkemesince 65.248,10.-TL'lik fatura bedelinin 47.297,94 TL'lik kısmının sipariş formu üzerine işin yapılmasından sonra düzenlendiği kabul edilmiş, kalan kısma ilişkin dava reddedilmiştir. Davacı taraf, davalının toplam fatura bedeline itiraz etmediğini, bu nedenle tüm fatura bedeline hükmedilmesi gerektiğini istinaf sebebi olarak ileri sürmüştür. Davacının dayandığı fatura irsaliyesiz olup, fatura tek başına alacağın varlığını ispat eden belgelerden değildir. Davacı tarafça reddedilen kısma ilişkin işin yapıldığı alacağın varlığını ispat eden belgelerle ispat edilemediğinden davacı vekilinin reddedilen fatura alacağına yönelik istinaf sebebi yerinde görülmemiştir.
Davacı vekili, çek bedelleri yönünden davalının mal teslim ettiğini ispat edemediğini, bu nedenle ilk derece mahkemesince çek bedellerinin istirdadına karar verilmesi gerektiğini istinaf sebebi olarak ileri sürmüştür.
Kural olarak çek ödeme vasıtası olup, aksi kararlaştırılmadıkça mevcut bir borcun tediyesi amacıyla verildiğinin kabulü gerekir. Bu karinenin aksini iddia eden davacının iddiasını ispat etmesi gerekir. Bir başka deyişle kanunen bir borcun ödenmesinin temini amacıyla verildiği kabul edilen çekin, bir borcun ödenmesi dışında hangi nedenle verildiği konusundaki ispat yükünün, keşidecide olduğu kabul edilmektedir. Çekin avans ya da teminat olarak veyahut davalı tarafça verilen hizmete karşılık olarak keşide edildiğine yönelik iddianın somut olayda davacı tarafça ispatı gerekir. Davacı tarafça çeklerin avans çeki olduğu ispat edilemediğinden davacı vekilinin istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.
Sonuç olarak, davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-1. maddesi gereğince esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı vekilinin İlk Derece Mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurusunun ESASTAN REDDİNE,
2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 59,30 TL maktu istinaf karar harcından peşin alınan 54,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 4,90 TL istinaf karar harcının davacıdan tahsili ile Hazineye GELİR KAYDINA,
3-Davacının istinaf başvurusu nedeniyle yapılan yargılama masraflarının kendi üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Kullanılmayan istinaf gider avansının 6100 Sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesince davacıya iadesine,
5-Kararın İlk Derece Mahkemesi tarafından taraflara tebliğine,
Dair, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1. maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle, 6100 sayılı HMK'nın 362/1-a. maddesi gereğince dava değerinin karar tarihi itibariyle temyiz kesinlik sınırı olan 78.630,00 TL'nin altında kalması nedeniyle kesin olarak karar verildi. 04/10/2021
...