T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
11. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: DENİZLİ ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR TARİHİ: 03/10/2019
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit
GEREKÇELİ KARAR
YAZIM TARİHİ: 05/07/2022
İlk Derece Mahkemesinin dava dosyası istinaf yasa yolu incelemesi yapılmak üzere Dairemize gönderilmiş olmakla, istinaf incelemesi HMK'nın 356. vd. maddelerince duruşmalı olarak yapılan açık yargılama sonucunda dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.
Üye hakimin görüşü değerlendirildi.
DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ: Davacı vekili, Davalı .... .... Şirketi tarafından takibe konu olan borcun kaynağını teşkil eden senetlerin, müvekkili ile davalı arasında anlaşılan inşaat kumunun satışına karşılık verildiğini, davalı ile müvekkili inşaat kumu satışı konusunda anlaştıklarını, müvekkili satın alacak olduğu inşaat kumu bedeli kadar davalıdan malı teslim almadan davalıya senetleri verdiğini ancak davalının anlaşma yapılan kumu teslim etmediğini, müvekkilin davalı şirketten vermiş olduğu senetlerin iadesini istediğini ancak davalı tarafın müvekkilini oyaladığını ve iade etmediğini, davalı söz konusu senetlere dayanarak müvekkili hakkında Denizli 4. İcra Müdürlüğü'nün .... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlattığını, iş bu takibe itiraz ettiklerini, müvekkilin daha fazla mağdur olmaması için Denizli 3. İcra Hukuk Mahkemesinin .... Esas sayılı dosyası ile senetler, borca ve ferilerine itirazlarını yasal süresi içinde sunduğunu ve açılmış takibin tedbiren durdurulup iptali talepleriyle dava açıldığını, fakat Denizli 3. İcra Hukuk Mahkemesinin .... Esas sayılı dosyasında söz konusu delil dahi incelenmeden davanın reddedildiğini, müvekkilin bir kez daha mağdur olduğunu, davalı şirketin ticari defter kayıtlarına bakıldığında müvekilinin davalı olan şirketten işbu senetler tutarında mal satın almadığının ortaya çıkacağını, davalıya borcunun bulunmadığını, senet fotokopilerine bakıldığında senet bedeli kısmında malen yazdığı, iş bu senedin mal karşılığında verildiğinin ortada olduğunu, ticari işletmelerde verilen senetlerin mal karşılığında verilen senetler olduğunu, müvekkiline herhangi bir mal teslim edilmediği, müvekkil adına da herhangi bir fatura ve irsaliye bulunmadığını, iş bu sebeplerle müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine, icra takibinin teminatsız olarak tedbiren durdurulması kararı verilmesine, İcra Müdürlüğünde açılan takibin iptaline, davalının takip konusu alacağın %20'sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ: Davalı tarafa dava dilekçesi ve eklerinin usulüne uygun tebliğ edildiği, ancak davalı taraf davaya cevap vermeyerek HMK'nun 128. maddesi gereğince davacının dava dilekçesinde ileri sürdüğü vakıaların tamamını inkar etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: Mahkemece, "... senede karşı senetle ispat kuralı gereğince, davacı-borçlu takibe konulan bononun bedelsiz olduğunu yazılı delille kanıtlaması gerekir. Takibe konu yapılan senedin (bononun) metninden bu anlaşılamadığı gibi, davacı bu iddiasını yasal olarak ispatlayacak yazılı bir delil dosyaya sunmamıştır. Davacı bu iddiasını yazılı delillerle ispat edemediğinden yemin teklif etme hakkı hatırlatılmış, davacı bonoların lehdarı olan davalı şirkete yemin teklifinde bulunmuş olup, davalı .... İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. yemin tebliğine rağmen gelmediğinden davacı davalı .... İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.'ne karşı malları teslim almadığını ve bonoların bedelsiz olduğunu ispatlamış kabul edildiğinden, İcra Hukuk Mahkemelerinin ihalenin feshi ile istihkak kararları dışındaki kararının kesin hüküm taşımadığı da nazara alınarak davanın kabulü aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuş; davacının kötü niyet tazminatı talebinin davalının takip yapmakta kötüniyetli olduğu sabit olmadığından ve İİK.nun 72/5 maddesi uyarınca şartları oluşmadığından reddine..." şeklinde karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Karara karşı, davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; İlk Derece Mahkemesinin müvekkiline yemin teklif edilip tebliğ edilmesine rağmen duruşmaya gelmediğinden bahisle davanın kabulüne karar vermesinin hatalı olduğunu, çünkü davacı tarafça sunulan yemin metnine ilişkin davetiyenin iade gelmesinin yani müvekkiline bir tebligat yapılmadığının dikkate alınmadığını, müvekkil şirket yetkilisinin tebligat yapılması halinde gelip yemin edeceğini, verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu istinaf nedenleri olarak ileri sürmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:
Dava, menfi tespit istemine ilişkindir.
Mahkemece yazılı gerekçeyle, davanın kabulüne karar verilmiştir.
Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
İlk Derece Mahkemesince, davacı vekilince 02/04/2019 tarihinde sunulan yemin metninin davalı şirkete tebliğe çıkartıldığı 17/04/2019 tarihinde tebligatın davalı şirketin taşındığı ve yeni adresinin bilinmediği şerhi ile iade edilmesine rağmen İlk Derece Mahkemesince davalının yemin tebliğine rağmen duruşmaya gelmediği, böylece davacının iddialarının ispatladığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar vermesi hatalı olmuş olup, Dairemizce davalı şirket temsilcisine yemin metninin tebliğ amacıyla duruşma açılmıştır.
Dairemizce yazılan talimat üzerine Denizli Asliye Ticaret Mahkemesinde davalı şirket temsilcisinin duruşmaya gelerek takibe ve davaya konu senetleri mal karşılığında aldığını ve bu malları davacıya teslim ettiğine dair yemin ettiği ve yemininde de ısrar ettiğini imzalı beyanı ile belirttiği anlaşılmıştır.
Menfi tespit davalarında kural olarak ispat yükü alacaklıya ait ise de alacak ilişkisi kambiyo senedinden kaynaklanıyorsa senede karşı senetle ispat kuralı gereği tekrar borçlu tarafa geçmektedir.
Somut olayda, davacı taraf icra takibine dayanak senetleri davalı tarafa avans olarak verdiğini, davalı tarafın ise senetlerin karşılığı olan inşaat kumunu teslim etmediğini iddia etmiş ise de, bu iddiasının HMK 201.maddesi gereğince kesin ve yazılı bir delil ile ispat edememiş olup davacının yemin teklifi üzerine davalı şirket temsilcisinin de talimat duruşmasında imzalı beyanı ile senetleri davacıya teslim ettiği mallar karşılığında aldığına dair yemin ettiği anlaşılmakla davalı vekilinin istinaf talebinin yerinde olması sebebiyle İlk Derece Mahkemesinin davanın kabulüne ilişkin kararının kaldırılarak Dairemizce davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ İLE,
Denizli Asliye Ticaret Mahkemesinin 03.10.2019 tarih, .... Esas ....Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
a-Davanın REDDİNE,
b-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 80,70 TL harçtan peşin olarak yatırılan 300,84 TL harcın mahsubuyla bakiye 220,14 TL harcın istek halinde davacıya iadesine, harç tahsil müzekkeresinin ilk derece mahkemesince YAZILMASINA,
c-Davacı tarafından yatırılan yargılama giderlerinin kendi üzerine bırakılmasına,
e-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 5.100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
g-Davacı tarafından yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmının 6100 Sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince İlk Derece Mahkemesince davacıya İADESİNE,
h-Davalı tarafından yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmının 6100 Sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince İlk Derece Mahkemesince davalıya İADESİNE,
3-İstinaf incelemesi yönünden;
a-Davalının istinaf başvurusu kabul edildiğinden 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince peşin olarak yatırılan 54,40, 94,19 TL ve 152,24 TL'nin toplamı olan 300,84 TL'nin istinaf karar harcının talebi halinde davalıya İADESİNE,
b-Davalı tarafından istinaf incelemesi için yapılan 148,60 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı, 243,90 posta masrafı ve tebligat gideri olmak üzere toplam 392,50 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
c- Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden ve istinaf incelemesi birden fazla duruşmalı olarak yapıldığından, AAÜT gereğince 5.100,00TL nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
d-İstinaf gider avansından kullanılmayan kısmının 6100 Sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesince ilgilisine İADESİNE,
4-Kararın İlk Derece Mahkemesince taraflara TEBLİĞİNE,
Dair, tarafların yokluğunda, HMK'nın 356. maddesi uyarınca duruşmalı olarak oybirliği ile HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince karar tarihi itibariyle dava değerinin kesinlik sınırı olan 107.090,00 TL'nin altında kalması nedeniyle kesin olarak karar verildi.05/07/2022
...