T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
11. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: DENİZLİ ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR TARİHİ: 13/03/2020
DAVANIN KONUSU: İstirdat
GEREKÇELİ KARAR
YAZIM TARİHİ:04/02/2022
İlk Derece Mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.
Üye hakimin görüşü değerlendirildi.
DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili, dava dışı .... İnş. Turz. San. Tic. Ltd. Şti tarafından ciro edilerek müvekkiline verilen bir adet çekin müvekkilince kaybedildiğini, çeki kaybından sonra .... Polis Karakoluna bildirimde bulunulduğunu, çekin kaybedilmesi üzerine ... Esas sayılı dosyasında çek iptali davasının ikame edildiğini, davaya konu Denizbank ... Şubesi .... seri numaralı 10.000,00 TL çekin iptali üzere ikame edilen dava dosyasından ilgili banka tarafından verilen cevapta çekin 30/12/2015 tarihinde davalı ... tarafından bankaya ibraz edildiği tespitinin yapılması üzerine mahkemece çeki elinde bulunduran davalıya karşı istirdat davası açmak üzere taraflarına süre verildiğini, açıklanan nedenlerle davalı iyi niyetli hamil olmayıp davacının elinden rızası dışında çıkan çekin istirdadına ve müvekkilinin meşru hamil sıfatıyla alacaklı olduğunun tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davalı vekili, müvekkilinin söz konusu çekin yetkili hamili olduğunu, davacının iddialarının müvekkilini ilgilendiren olaylar olmadığını, davacının çek üzerinde herhangi bir cirosu, avali ve parafının olmadığını, davacının beyanlarının mücerret beyanlar olduğunu, davacının çekleri çaldırdığı iddiasıyla Cumhuriyet Savcılığına yaptığı müracaatta takipsizlik kararı verildiğini, bu şikayette de davacının delil olarak sadece beyanının mevcut olduğunu, gerek çek sahibinin gerekse çekte ciranta konumunda olan limited şirketine ait herhangi bir belge ve delil ibraz edilmediğini, davacının mücerret beyanının da delil olarak kabul edilemez olduğunu, müvekkilinin beyaz ciro yoluyla cirantadan alarak çekin haklı hamili olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
İlk Derece Mahkemesi tarafından; davalı ile dava dışı şirketin, dava dışı şirketin ticari defterlerine göre aralarında ticari ilişkinin bulunmadığı, davalının çeki kimden ve hangi ticari ilişkiye istinaden aldığı hususunu ispat edemediği davacının yetkili hamil olduğunu ispat ettiği, davalının davaya konu çeki kötü niyetli olarak ele geçirdiği, davacının yetkili hamil olduğu gerekçeleriyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Karara karşı, davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davalı vekili, istinaf dilekçesinde özetle; Davacının çekleri dava dışı şirketten (.....Hiz.Tur.San.Tic.Ltd.Şti.)teslim aldığına dair şirketten aldığı bir belge ve delil olmadığını, davacının ibraz etmiş olduğu belge kendisinin tanzim etmiş olduğu bir belge olduğunu, kendi tanzim etmiş olduğu belge ile hak iddia etmesi ve mahkemenin bu belge ile davacının haklı hamil olduğunu kabul etmesinin hukuka, oluşa ve mantığa aykırı olduğunu, mahkemenin davanın konusunun dışına çıkarak yaptığı araştırma neticesinde de alınan bilirkişi raporlarında da davacı ile dava dışı şirket ile (.....Hiz.Tur.San.Tic.Ltd.Şti.) bir ticari ilişkinin de tespit edilemediğini, ilk derece mahkemesi kararının hatalı ve hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR: Uyuşmazlık çekin kaybı nedeniyle üçüncü kişiye karşı açılan davada çek istirdadı şartlarının bulunup bulunmadığı, davalının çekin iktisabında kötü niyetli ya da ağır kusurlu olup olmadığı konusunda toplanmaktadır.
DELİLLER:
1-Dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:
Dava, çek istirdatına ilişkindir.
Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 Sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
TTK'nın 792.maddesinde "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790 ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür" hükmü düzenlenmiştir.
Dava konusu çekin incelenmesinde çekte davacının yetkili hamil olduğuna ilişkin paraf,ciro veya imzasının bulunmadığı anlaşılmaktadır.
İlk derece mahkemesince davalının çek'in elinde bulundurulma sebebini ispat edemediği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir. Çek davalı tarafından bankaya ibraz edilmiş olup davalı çekte şeklen yetkili hamildir.
TTK’nın 792. maddesi gereğince davalının çeki iktisap ettiği anda kötüniyetli olduğu veya ağır kusurunun bulunduğu davacı tarafından ispat edilmelidir. Davalı yetkili hamili olduğu çeki elinde bulundurma sebebini ispat etmek zorunda değildir. Dosya münderecatından davalı hamilin takip alacaklısının bile bile davacının zararına kötüniyetli olarak çeki ciro ile temlik alarak takibe koyduğu hususu ile ağır kusur ve kötüniyetli olduğu hususu davacı tarafından ispat edilemediğinden davalı vekilinin istinaf sebebi yerinde görülmüştür.
Bu nedenle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-2. maddesi uyarınca esastan kabulüne, mahkemenin bu hatasının yeniden yargılama yapılmasını gerektirmemesi nedeniyle duruşma açılmaksızın İlk Derece Mahkemesinin kararının kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalı vekilinin İlk Derece Mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurusunun ESASTAN KABULÜNE,
2-6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-2. maddesi gereğince DENİZLİ ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin 13/03/2020 tarih ve ... Esas - ...Karar sayılı KARARININ KALDIRILMASINA,
3-Davanın REDDİNE,
4-Davacının yatırmış olduğu 170,78 TL peşin harçtan fazla alınan 90,08 TL 'nin davacıya iadesine,
5-Davacının yaptığı yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı tarafından ilk derece mahkemesinde herhangi bir yargılama gideri yapılmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
7-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 5.100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-Davacı tarafından yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmının ilk derece mahkemesince talebi halinde davacıya iadesine,
3-İstinaf incelemesi yönünden;
a)İstinaf başvurusunda bulunan davalı tarafından peşin olarak yatırılan 170,78 TL harcın istek halinde davalıya İADESİNE,
b)İstinaf başvurusunda bulunan davalı tarafından yapılan 148,60 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı, 5,50 TL tebligat masrafı, 48,50 TL istinaf posta gidiş-dönüş masrafı toplamı 202,60 TL'nin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
c)6100 Sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince peşin alınan ve harcanmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ilgilisine İADESİNE,
d)İstinaf incelemesi dosya üzerinden yapıldığından davalı lehine istinaf vekalet ücreti taktirine YER OLMADIĞINA,
f)Kararın İlk Derece Mahkemesince taraflara TEBLİĞİNE,
Dair, 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-2. maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle ve 6100 Sayılı HMK'nın 362/1-a. maddesi gereğince dava değerinin 107.090,00 TL'nin altında olması nedeniyle kesin olarak karar verildi.
..