T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
11. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: DENİZLİ ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR TARİHİ: 03/11/2021
DAVANIN KONUSU: Konkordato
GEREKÇELİ KARAR
YAZIM TARİHİ:02/02/2022
İlk Derece Mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.
Üye hakimin görüşü değerlendirildi.
DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ: Davacılar vekili, davacılardan ... Şirketinin ... , ... ve enişteleri ... tarafından bir aile şirketi olarak 1995 yılında kurulduğunu, başlangıç aşamasında ev tekstili ürünlerini ham kumaş olarak üreten şirketin bir süre sonra ihale alan firmalara fason üretimi yapmaya başladığını, 2009 yılında ise baskılı nevresimlik kumaş üretip İstanbul piyasasındaki manifaturacılara ve Anadoluda bulunan esnafa bu mallardan satıp 2011 yılına geldiğinde ise işçi elbiseleri için gerekli olan boyalı kumaş imalatına başladığı ve üretilen kumaşları ise fason olarak boyattığı ve iç piyasaya bu ürünleri satarak icari faaliyetine devam ettiğini, müvekkili şirketin entegre bir tesise sahip olup, haşıldan dokumaya işlerini kendisinin yaptığını, ayrıca lilyum kumaş markasının patentinin de mevcut olduğunu, firmanın amaçlarının ürün kalitesi, ürün hacmi ile gelecekte marka ve marka değerini artırarak sürdürülebilir karlılığı hedeflediğini, şirketin çalışan işçi sayısının 82 olduğunu, şirketin son mali tablosu olan 31.07.2018 tarihinde personele borçlar hesabında yer alan 349.327,41 TL işçi alacağının büyük kısmını 2018 yılı 7. Aya ait olup, henüz maaş günü gelmediğinden tablolarda gözükmekte olduğunu, şirketin ülkede yaşanan ekonomik kriz, hammadde girdilerinin dövize endeksli olmasının buna karşılık satışlar ve hizmetlerde TL satışının, kur farklarının firma için olumsuzluk yaratmaya başladığını, hammadde girdileri ile satışlardaki ve hizmetlerdeki TL satışın kur farkının şirkete maliyeti olağanüstü miktarda artması ile karlılık seviyelerini düşürmeye başladığını, bunun yanında firmalardan alacaklarını tahsil edememesi, tahsilinde problem yaşanan alacaklar, sipariş avansı karşılıklarının yerine getirilememesinin, ağır istihdam maliyetlerinin, şirketin öz sermaye yetersizliğinden kaynaklanan kredi ve dolayısıyla oluşan faiz yükünün şirketi finalsal dar boğaza soktuğunu, konkordato projesinde ayrıntılı olarak sunulan nedenlerle konkordato teklifinin kabul edilmesi ile şirketin borca batıklıktan kurtulacağı gibi, şirketin iflasına karar verilmesi halinde alacaklıların birçoğunun mağdur olması yerine gerek davacı şirket ve ortaklarının şirket borçlarını ödemiş olacaklarını, bugüne kadar dürüst, borçlarına sadık, piyasada itibarı olan bir tüccar olarak tanınan müvekkilinin, son dönemlerde piyasada hissedilen iktisadi kriz nedeni ile taahhütlerini ifa edemez ve kendi alacaklarını tahsil edemez hale geldiğini, müvekkilinden alacaklı olan bir kısım tüccarların, müvekkilinin durumunu iyi niyetini takdir etmeyip ödenmeyen çekleri ve senetlerinden dolayı haciz ile tehdit ettiklerini, müvekkili şirkete konkordato mehli verilmesi halinde 2019,2020,2021 yıllarında göstereceği performansa göre firmanın hem satış gelirlerinin hem de karlılığının artmasının beklendiğini, bu plan dahilinde müvekkilinin şirketinin azimle çalışıp borçlarını ödeyeceğini ileri sürerek, dolayı gerek müvekkili şirket ve gerekse ortakların vermiş oldukları taahhütler ve ipotekler nedeni ile davacılar yönünden vade ve tenzilat konkordatosunun tasdikini talep ve dava etmiştir.
Dava, hasımsız olarak açılmıştır.
Mahkemece, davacı şirketin kesin mühlet içerisinde mahkeme izni olmaksızın ve komiser heyetinin izni dışında alacağını alacaklı ... Şti 'ne temlik etmesi karşısında, borçlunun mal varlığı üzerindeki tasarruf yetkisinin kullanılması durumunda borçlunun bütün alacaklılarına karşı eşit şekilde davranması ve her alacaklıya borcunu aynı oranda ödemesi gerektiği, borçlunun alacaklılarından birine konkordato şartlarından fazla olarak ödeme vaadinde bulunulamayacağı, tasdik kararının henüz kesinleşmediği, konkordatoya tabi alacaklıların eşit durumda oldukları, alacaklıların bir kısmı lehine işlem yapılmasının bu eşitlik ilkesini bozacağı,komiser heyetinin izni dışında kira sözleşmesi imzalaması ve kiralayan şirket tarafından Denizli 3. Sulh Hukuk Mahkemesinin ... değişik iş sayılı dosyasında yapılan tespit sonucu sunulan bilirkişi raporunda davacıya ait işyerinde toplam onbeş adet makinenin bulunduğu, bazı yeni makinelerin eski model makineler ile değiştirildiğinin belirtildiği 42 makine ile dava tarihinden bu yana üretim yapan davacının mevcut onbeş makine ile yapacağı üretim ile tasdik projesine göre ödemelerini gerçekleştiremeyeceği,borca batıklık seviyesinin mühlet sürecinde artması, davacının eşitlik ve dürüstlük ilkesine aykırı davrandığı gerekçesiyle , konkordato tasdik talebinin reddi ile ibraz edilen konkordato komiserler kurulu raporuna göre borca batık olduğu sabit olan şirketin İİK.292,297 ve 308. maddesi gereğince iflasına karar verilmiştir.
Karar aleyhine davacılar vekili istinaf başvurusu üzerine Dairemizin 14/06/2021 tarih ... Esas ... Karar sayılı ilamı ile " Yargılama boyunca de davacılar ... ve ... yönünden konkordato komiserleri raporlarında bir açıklamaya yer verilmemiştir. Mahkemece davacı şirket yönünden konkordato tasdik talebi reddedilmiş, davacı şirketin ortağı olan diğer iki davacı yönünden herhangi bir hüküm kurulmamıştır.Mahkeme taleplerin her biri hakkında hüküm kurmak zorunda olup gercek kişi davacılar hakkında bir hüküm kurulmaması , HMK nın 297. Maddesine aykırılı olup doğru değildir. Öte yandan İİK nın 292. Maddesinin a, b,c,d bentlerinde sayılan durumların gerçekleşmesi halinde aynı maddenin son bendine göre , mahkemenin karar vermezden önce, borçlu şirket yetkilisi ve alacaklılar kurulunun da dinlenmesi gerekirken mahkemece bu husus gözden kaçırılarak davacı şirketin iflasına karar verilmesi de doğru değildir. Kabule göre de konkordato da hasımsız davalar olup, davanın kabulu halinde davacı taraf lehine, reddi halinde alacaklılar lehine vekalet ücretine hükmedilmemesi gerektiği halde , alacaklılar lehine vekalet ücretine hükmedilmesi de doğru değildir." gerekçeleriyle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.
İlk derece mahkemesince bozmadan sonra yapılan yargılamada sadece şirket yetkilileri dinlenmiştir.
İlk Derece Mahkemesi tarafından; "..davacı şirketin kesin mühlet içerisinde mahkeme izni olmaksızın ve komiser heyetinin izni dışında alacağını alacaklı ... Şti 'ne temlik etmesi karşısında, borçlunun mal varlığı üzerindeki tasarruf yetkisinin kullanılması durumunda borçlunun bütün alacaklılarına karşı eşit şekilde davranması ve her alacaklıya borcunu aynı oranda ödemesi gerektiği, borçlunun alacaklılarından birine konkordato şartlarından fazla olarak ödeme vaadinde bulunulamayacağı, tasdik kararının henüz kesinleşmediği, konkordatoya tabi alacaklıların eşit durumda oldukları, alacaklıların bir kısmı lehine işlem yapılmasının bu eşitlik ilkesini bozacağı,komiser heyetinin izni dışında kira sözleşmesi imzalanmasının yasaya aykırı olduğu, kiralayan şirket tarafından Denizli 3. Sulh Hukuk Mahkemesinin ... değişik iş sayılı dosyasında yapılan tespit sonucu sunulan bilirkişi raporunda davacıya ait işyerinde toplam onbeş adet makinenin bulunduğu,bazı yeni makinelerin eski model makineler ile değiştirildiğinin belirtildiği, 42 makine ile dava tarihinden bu yana üretim yapan davacının mevcut onbeş makine ile yapacağı üretim ile tasdik projesine göre ödemelerini gerçekleştiremeyeceği, borca batıklık seviyesinin mühlet sürecinde artması, davacının eşitlik ve dürüstlük ilkesine aykırı davranışları nedeniyle mahkemenin 16.12.2020 tarihli ve ... Esas ... Karar sayılı ilamı ile konkordato tasdik taebinin reddi ile ibraz edilen konkordato komiserler kurulu raporuna göre borca batık olduğu sabit olan şirketin İİK.292,297 ve 308. maddesi gereğince iflasına.." karar verilmiştir.
Karara karşı, Davacı ...Şti. Vekili ve Asli Müdahil ...vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davacı ...Şti. Vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkemenin takip alacaklısınca müvekkil şirketin mallarının haczinde, muhafazasında ve satışında bir beis olmamasına karşın ticari işletmesindeki bütünlüğünü korumak için bir alacağını temlik etmesinin konkordatodaki eşitliği bozduğu ve talimatlara aykırı hareket edildiğinin kabulünün gerektiği yönündeki gerekçesinin hukuka aykırı olduğunu, komiser heyetinin izni dışında kira sözleşmesi imzalanmasının ve bazı yeni makinelerin eski model makineler ile değiştirildiğinin doğru olmadığını, 42 makine ile dava tarihinden bu yana üretim yapan davacının mevcut onbeş makine ile yapacağı üretim ile tasdik projesine göre ödemelerini gerçekleştiremeyeceğine dair gerekçenin yerinde olmadığını, müvekkil şirketin mühlet süresince eşitlik ve dürüstlük ilkesine kesinlikle aykırı hareket etmediğini, alacağın temlik yasağının konkordatodan önceki alacaklar için söz konusu olduğunu, temlik edilen alacağın mühlet kararından sonra doğduğunu, ilk derece mahkemesi kararının hukuka aykırı olduğunu beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
Asli Müdahil ... istinaf dilekçesinde özetle; Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi 14.06.2021 Tarih ... Esas ... Karar sayılı ilamında Denizli Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 16.12.2020 tarih ... Esas ... Karar sayılı kararının ortadan kaldırılmasına ilişkin sebepler tek tek belirtilmesine rağmen ilk derece mahkemesince bu nedenler dikkate alınmadan ve eksiklikler giderilmeden aynı hükmün yeniden kurulmasının hatalı olduğunu, Antalya Bölge Adliye Mahkemesince belirtildiği halde ilk derece mahkemesinde yargılama boyunca davacılar ... ve ... yönünden konkordato komiserleri raporlarında bir açıklamaya yer verilmediğini, İlk derece mahkemesi sadece ... ve ... yönünden açılan konkordato davasının İİK 286. Maddesinde dava dilekçesine eklenmesi gereken belge kayıtların sadece davacı şirkete ait olduğu gerekçesiyle Denizli Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 10.08.2018 Tarih ... Esas ... Karar sayılı ilamı ile usulden reddedildiğini belirtmekle yetindiğini, davacı şirketin ortağı olan ... ve ... davacı yönünden herhangi bir hüküm kurulmadığını, İİK nın 292. Maddesinin a, b,c,d bentlerinde sayılan durumların gerçekleşmesi halinde aynı maddenin son bendine göre ilk derece mahkemesinin karar vermezden önce, borçlu şirket yetkilileri ve alacaklılar kurulunun da dinlenmesi gerekirken sadece ... ve ...'ı dinlendiğini beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
Dava, konkordato talebine ilişkindir.
Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 Sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
İİK'nın 292. Maddesinde "İflâsa tabi borçlu bakımından, kesin mühletin verilmesinden sonra aşağıdaki durumların gerçekleşmesi hâlinde komiserin yazılı raporu üzerine mahkeme kesin mühleti kaldırarak konkordato talebinin reddine
ve borçlunun iflâsına resen karar verir:
a) Borçlunun malvarlığının korunması için iflâsın açılması gerekiyorsa.
b) Konkordatonun başarıya ulaşamayacağı anlaşılıyorsa.
c) Borçlu, 297 nci maddeye aykırı davranır veya komiserin talimatlarına uymazsa ya da borçlunun alacaklıları zarara uğratma amacıyla hareket ettiği anlaşılıyorsa.
d) Borca batık olduğu anlaşılan bir sermaye şirketi veya kooperatif, konkordato talebinden feragat ederse.
İflâsa tabi olmayan borçlu bakımından ise birinci fıkranın (b) ve (c) bentlerindeki hâllerin kesin mühletin verilmesinden sonra gerçekleşmesi durumunda, komiserin yazılı raporu üzerine mahkeme kesin mühleti kaldırarak konkordato talebinin reddine resen karar verir. Mahkeme, bu madde uyarınca karar vermeden önce borçlu ve varsa konkordato talep eden alacaklı ve alacaklılar kurulunu duruşmaya davet eder; diğer alacaklıları ise gerekli görürse davet eder " hükmü düzenlenmiştir.
Dairemizin 14/06/2021 tarih ... Esas ... Karar sayılı ilamı ile iflasına karar verilen şirketin yetkilileri ile alacaklar kurulu duruşmaya çağrılması, duruşmada dinlenmesi ve gerçek kişi davacılar yönünden konkordato talepleri konusunda karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına rağmen ilk derece mahkemesince alacaklılar kuruluna duruşma günü bildirir davetiye gönderilmediği gibi gerçek kişilerin talebi hakkında hüküm kurulmadığı anlaşılmaktadır.
Mahkemece davacı şirket yönünden konkordato tasdik talebi reddedilmiş, davacı şirketin ortağı olan diğer iki davacı yönünden herhangi bir hüküm kurulmamıştır.Mahkeme taleplerin her biri hakkında hüküm kurmak zorunda olup gercek kişi davacılar hakkında bir hüküm kurulmaması , HMK nın 297. Maddesine aykırılı olup doğru değildir.
Öte yandan İİK nın 292. Maddesinin a, b,c,d bentlerinde sayılan durumların gerçekleşmesi halinde aynı maddenin son bendine göre , mahkemenin karar vermezden önce, borçlu şirket yetkilisi ve alacaklılar kurulunun da dinlenmesi gerekirken mahkemece bu husus gözden kaçırılarak davacı şirketin iflasına karar verilmesi de doğru değildir.
Bu nedenlerle, Davacı ...Şti. Vekili ve Asli Müdahil ... vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. maddesi uyarınca esastan kabulüne, İlk Derece Mahkemesinin kararının kaldırılarak yukarıda açıklanan şekilde değerlendirme yapılarak ulaşılacak sonuca göre karar verilmek üzere dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı ...Şti. Vekili ve Asli Müdahil ... vekilinin İlk Derece Mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurusunun ESASTAN KABULÜNE,
2-6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince Denizli Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 03/11/2021 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı KARARININ KALDIRILMASINA,
3-6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince davanın yeniden görülmesi için dosyanın Denizli Asliye Ticaret Mahkemesi'ne GÖNDERİLMESİNE,
Davacı ...Şti. Vekili istinaf başvurusu yönünden;
4-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince peşin olarak yatırılan 59,30 TL istinaf karar harcının ilk derece mahkemesince talep halinde davacıya İADESİNE,
5-Dava hasımsız olduğundan istinaf başvurusunda bulunan davacı tarafça tarafından yapılan istinaf giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına ,
7-6100 Sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince peşin alınan ve harcanmayan gider avansının İlk Derece Mahkemesince davacılara İADESİNE,
8-Dava niteliği itibarıyla hasımısız olup, dosya üzerinde inceleme yapıldığından davacılar lehine istinaf vekalet ücreti taktirine YER OLMADIĞINA,
Asli Müdahil ... vekilinin istinaf başvurusu yönünden;
4-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince peşin olarak yatırılan 59,30 TL istinaf karar harcının ilk derece mahkemesince talep halinde Asli Müdahil ...'a İADESİNE,
5-İstinaf başvurusunda bulunan Asli Müdahil ... tarafça tarafından yapılan 162,10 TL istinaf kanun yoluna başvuru harcının davacıdan alınarak Asli Müdahil ...'a verilmesine
6-6100 Sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince peşin alınan ve harcanmayan gider avansının İlk Derece Mahkemesince davacılara İADESİNE,
7-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından asli müdahil lehine vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
8-Kararın İlk Derece Mahkemesince taraflara TEBLİĞİNE,
Dair, 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a. maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle kesin olarak karar verildi
...