T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
11. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: Denizli Asliye Ticaret Mahkemesi
KARAR TARİHİ: 16/01/2020
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit
GEREKÇELİ KARAR
YAZIM TARİHİ: 14/12/2021
İlk Derece Mahkemesinin kararı süresi içerisinde davacı vekilince istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.
Üye hakimin görüşü değerlendirildi.
DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ: Davacı vekili, Denizli 4.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında verdiği dava dilekçesinde özetle; davalı tarafından müvekkili hakkında 30/04/2009 vade tarihli 184.000,00 TL bedelli senede dayanılarak Denizli 3. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyası ile icra takibi başlatıldığını, takibin dayanağı senedin tanzim sebebinin müvekkilinin davalıdan aldığı 65.000,00 TL borç para alacağı olduğunu, davalının tefeci olduğunu, müvekkilinin 2007 yılında 6 ay sonra %10 faizi ile ödenmek üzere 65.000,00 TL borç para aldığını, almış olduğu paranın 64.000,00 TL'lik kısmının çek ile ödediğini, geri kalan 1.000,00 TL borç ve faizi için 80.000,00 TL daha senet düzenleyerek davalıya verdiğini, ancak faiz alacağı olarak kararlaştırılan 80.000,00 TL bedelli senedin müvekkili tarafından ödenemediği için davalıya 184.000,00 TL bedelli senet verdiğini, kendisine ait Denizli İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, ... Mevkii, ... ada,...parselde bulunan 3 no.lu bağımsız dükkanı 184.000,00 TL bedelli senet borcu ile davalının davacıya vermeyi taahhüt ettiği 100.000,00 TL karşılığında devretmeyi kabul ettiğini, taşınmaz devrinin gerçekleştiğini, ancak davalının taşınmaz ve 184.000,00 TL bedelli senet karşılığı vermeyi taahhüt ettiği 100.000,00 TL bedeli müvekkiline ödemediğini, bunun üzerine davalının Denizli 3. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile 184.000,00 TL bedelli senedi icra takibine koyduğunu, müvekkilinin bu senet borcunu ödemesine rağmen davalı tarafından senedin icraya konulduğunu, müvekkilinin davalı hakkında Denizli Cumhuriyet Başsavcılığına tefecilik suçundan suç duyurusunda bulunduğunu ve davalı hakkında Denizli 8. Asliye Ceza Mahkemesinin ... Esas sayılı davasının açıldığını, ... Karar sayılı ilam ile davalının tefecilik suçundan cezalandırılmasına karar verildiğini ileri sürerek takibin dayanağı senet nedeniyle müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ: Davalı vekili, Denizli 4. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında verdiği cevap dilekçesi ile 6102 sayılı TTK'nın 4/a maddesi uyarınca bono ile ilgili ve bono aleyhine açılmış bulunan iş bu davanın ticari bir dava olmakla, TTK'nun 5. maddesi uyarınca görevli mahkemenin Ticaret Mahkemesi olduğunu, kayıtsız ve şartsız borç ikrarı içeren bononun hangi sebep ve ne amaçla düzenlendiğinin önem arz etmediğini, sebepten soyut olan bonodaki alacağın tefecilikten kaynaklandığı iddiasının dinlenebilir bir iddia olmadığını, ispat yükünün davacı tarafta olduğunu ve senede karşı senetle ispatın zorunlu olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: Mahkemece, dava ve takibe konu senedi ödeme iddiasında bulunan davacı tarafın iddiasını ispatlayamadığı, ceza dosyasında buna ilişkin herhangi bir belirleme de yapılmadığı, ayrıca davalı alacaklının tefecilik suçundan ceza almış olmasının ödemeyi ispata yeterli olmadığı gerekçeleriyle, davanın reddine karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Davacı vekili istinaf dilekçesinde; ceza mahkemesi kararıyla senedin tefecilik nedeniyle alındığının sabit olduğunu, müvekkilinin davalıya 1.000,00 TL borcunun bulunduğunu, ilk derece mahkemesi kararının hukuka aykırı olduğunu, istinaf sebepleri olarak ileri sürmüştür.
UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR: Uyuşmazlık, Denizli 3. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında davacının davalıya borçlu olup olmadığı, borçlu ise borçlu olduğu miktarın ne olduğu konusunda toplanmaktadır.
DELİLLER:
1-Beyan dilekçeleri,
2-Denizli 8. Asliye Ceza Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası,
3-Denizli 3. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası,
4-Dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE: Dava, icra takibinden sonra açılan menfi tespit istemine ilişkindir.
Mahkemece yazılı gerekçeyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Davacı, takip dosyasına dayanak senedin tefecilik nedeniyle düzenlendiğini, davalıya sadece 1.000,00 TL borcunun bulunduğunu iddia etmekte olup, davalı ise bononun mücerret borç ikrarı içerdiğini, davacının iddialarını yazılı delille ispatlaması gerektiğini savunmaktadır.
Denizli 8. Asliye Ceza Mahkemesinin ... Esas ... Karar sayılı 18/07/2016 tarihli ilamın incelenmesinden, sanığın davalı ... olduğu, sanığın üzerine atılı suçun tefecilik suçu olduğu, yapılan yargılama sonunda sanığın birden çok kişiye karşı tefecilik suçu işlemekten mahkumiyetine karar verildiği, verilen kararın kesinleştiği anlaşılmaktadır.
Denizli 8. Asliye Ceza Mahkemesinin ... Esas ... Karar sayılı dosyasının incelenmesinden, davacının müşteki tanık olarak dinlendiği, mahkemece takip konusu 184.000,00 TL bononun tefecilik sonucu düzenlendiğinin kabul edildiği anlaşılmaktadır.
6098 sayılı TBK'nın 27. maddesinde "Kanunun emredici hükümlerine, ahlaka, kamu düzenine, kişilik haklarına aykırı veya konusu imkânsız olan sözleşmeler kesin olarak hükümsüzdür.
Sözleşmenin içerdiği hükümlerden bir kısmının hükümsüz olması, diğerlerinin geçerliliğini etkilemez. Ancak, bu hükümler olmaksızın sözleşmenin yapılmayacağı açıkça anlaşılırsa, sözleşmenin tamamı kesin olarak hükümsüz olur." hükmü düzenlenmiştir.
Kambiyo senetlerinden olan bono arkasındaki temel ilişkiden bağımsız borç ikrarı içeren senetlerden olup, kural olarak bonoya dayalı bir alacağın ödendiğinin ispat yükü borçluya ait ise de, tefecilik nedeniyle düzenlenen bonolar TBK'nın 27. maddesine göre, kanunun emredici hükümlerine, ahlaka ve kamu düzenine aykırı olduğundan kesin olarak hükümsüzdür.
Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin ... Esas ... Karar sayılı 26/04/2021 tarihli ilamında da açıklandığı üzere, ceza davası sonunda tefeciliğe ilişkin maddi vakıa kesinleştiğinden 6098 sayılı TBK’nın 27/1. (818 sayılı Borçlar Kanununun 20/1.) maddesi hükmü uyarınca, kanunun emredici hükümlerine, ahlaka ve kamu düzenine aykırı sözleşmeler geçersiz olacağından, dava konusu bono hukuken geçerli değildir.
Davacı taraf, yargılama aşamasında istinaf dilekçesinde davalıya 1.000,00 TL borçlu olduğunu kabul ettiğinden takip konusu bononun 183.000,00 TL'sinden davacının sorumluluğu bulunmamaktadır.
Sonuç olarak, davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-2. maddesi gereğince esastan kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı vekilinin İlk Derece Mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurusunun ESASTAN KABULÜNE,
2-6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-2. maddesi gereğince Denizli Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 16/01/2020 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı KARARININ KALDIRILMASINA,
a-Davanın KISMEN KABULÜ ile Denizli 3. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasına dayanak 30/04/2009 vade tarihli 184.000,00 TL bedelli bononun 183.000,00 TL'sinden davacının borçlu olmadığının tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
b-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 12.500,73 TL harçtan peşin alınan 3.142,30 TL harcın mahsubuyla bakiye 9.358,43 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,
c-Davacı tarafından yatırılan 24,30 TL başvurma harcı ile 3.142,30 TL peşin harç olmak üzere toplam 3.166,60 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
d-Davacı tarafından yapılan davetiye gideri 98,00 TL, posta masrafı 27,15 TL olmak üzere toplam 125,15 TL yargılama giderinin davanın kabul edilen kısmı üzerinden hesaplanan 124,46 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlasının davacı üzerinde bırakılmasına,
e-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 21.260,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
f-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca davanın reddedilen kısmı üzerinden hesaplanan 1.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
g-Davacı tarafından yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmının 6100 Sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince İlk Derece Mahkemesince davacıya iadesine,
3-İstinaf incelemesi yönünden;
a-Davacının istinaf başvurusu kabul edildiğinden 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince peşin alınan 54,40 TL maktu istinaf karar harcının talebi halinde davacıya iadesine,
b-Davacı tarafından istinaf incelemesi için yapılan 148,60 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı, 43,00 TL posta masrafı, 16,50 TL tebligat gideri olmak üzere toplam 208,10 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
c-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından davacı lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
d-Davacı tarafından yatırılan istinaf gider avansından kullanılmayan kısmının 6100 Sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesince davacıya iadesine,
4-Kararın Dairemizce taraflara tebliğine,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 353/1-b-2 bendi gereğince aynı kanunun 361/1 maddesi gereğince Dairemiz kararının tebliğinden itibaren İKİ HAFTALIK süre içinde Yargıtay nezdinde temyiz kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 14/12/2021
....