T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
11. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ANTALYA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR TARİHİ: 27/05/2022
DAVANIN KONUSU: Kıymetli Evrak İptali
GEREKÇELİ KARAR
YAZIM TARİHİ: 19/10/2022
İlk Derece Mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.
Üye hakimin görüşü değerlendirildi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin keşidecisi olduğu .... Bankası .... Şubesi' nin .... seri numaralı, 27/03/2009 keşide tarihli 6.250,00 TL bedelli ve .... Bankası .... Şubesi nin .... seri numaralı 30/01/2009 keşide tarihli 5.000,00 TL bedelli çekleri müvekkilinin kaybettiğini veya çaldırdığını, çeklerle ilgili olarak açılan Kaş İcra Dairesi' nin .... esas sayılı dosyasındaki borçların müvekkili tarafından ödendiğini, icra alacaklısından da çeklerin üzerine iptal yazısı yazılmak suretiyle çeklerin asıllarını elden teslim aldığını, müvekkilin evine 2017 yılında hırsız girdiğini ve birtakım eşyalarının çalındığını, yaşanan bu hırsızlık olayında çeklerin çalışmış olmasının muhtemel olduğunu, hırsızlık olayı ile ilgili açılan Kaş Asliye Ceza Mahkemesi' nin .... Esas sayılı dosyasının devam ettiğini beyanla davaya konu çeklerin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Dava hasımsız olarak açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi tarafından; talep eden kıymetli evrakın üçüncü kişilerin eline geçmesi ihtimaline binaen iptali ve ihtiyati tedbir talep etmiş ise de, dilekçe içeriğinden keşideci konumunda olduğu anlaşıldığı, anılan maddeye göre kıymetli evrakın iptalini ancak evrak üzerinde hak sahibi olan lehtar veya yetkili hamilin isteyebileceği, keşidecinin ise senet hamilinin ortaya çıkmasından sonra ancak menfi tespit veya istirdat davası açabileceği, keşideci olan davacının kıymetli evrakın iptali davasını açma (aktif husumet) ehliyeti bulunmadığı gerekçesi ile kaybolan çeklere ilişkin davanın usulden reddine karar verilmiştir.
Karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; İlk Derece Mahkemesi tarafından verilen zayi nedeniyle çek iptali davası sonucunda davanın aktif husumet ehliyeti yokluğundan usulden reddine kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, müvekkilinin icra dosyasına borcu ödeyerek alacaklı vekilinden çeklerin üzerine iptal yazısı yazılmak suretiyle çeklerin asıllarını elden teslim aldığını, müvekkilinin üzerine iptal yazısı yazılan çeklerin artık bir nevi hamili, elinde bulunduran kişi haline geldiğini, bu nedenle çeklerde lehtar ve hamil kalmadığını, müvekkilinin çeklerin borcunu ödediğini, ve çek asıllarını teslim aldığını, sonrasında da bir takım bilinmeyen nedenlerle söz konusu çekleri çaldırdığını veya kaybettiğini, mahkemece bu hususlar değerlendirilmeden, araştırılmadan sadece müvekkilin keşideci olması sebebiyle aktif husumet yokluğuna kanaat getirerek davanın usulden reddedilmesi hukukun temel ilkeleriyle bağdaşmadığını ileri sürerek kararın kaldırılması ile davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, çek iptali istemine ilişkindir.
Mahkemece yazılı gerekçeyle, davanın usulden reddine karar verilmiştir.
Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Dava ''zayi nedeniyle çek iptali " talebine ilişkindir.
İlk derece mahkemesince keşidecinin çek iptali davası açmada hukuki yararı bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Davacı tarafça, keşidecinin çek iptali davası açmasında hukuki yararı bulunduğu gerekçesiyle istinaf yoluna başvurulmuştur.
6102 sayılı TTK'nın 818/1-5 maddesi yollamısyla 757. maddesinde düzenlenen zayi nedeniyle çek iptali davası açma hakkının lehdara ve yetkili hamile tanınması nedeniyle, keşidecinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmadığı görülmektedir. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatları da bu yöndedir. Keşidecinin çek iptali davası açmasında hukuki yararı bulunmamaktadır. Davacı tarafça, keşidecinin çek iptali davası açmakta hukuki yararı bulunduğu yönündeki istinaf sebebi TTK'nın 651. ve 757. maddeleri uyarınca yerinde görülmediğinden istinaf isteminin reddine karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı vekilinin İlk Derece Mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurusunun ESASTAN REDDİNE,
2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 80,70 TL maktu istinaf karar harcı peşin olarak yatırıldığından yeniden alınmasına yer olmadığına,
3-Davacının istinaf başvurusu nedeniyle yapılan yargılama masraflarının kendi üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Kullanılmayan istinaf gider avansının 6100 Sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesince talebi halinde ilgilisine İADESİNE,
5-İstinaf incelemesi dosya üzerinden yapıldığından davalı lehine vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
6-Kararın İlk Derece Mahkemesi tarafından taraflara TEBLİĞİNE,
Dair, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1. maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle, 6100 Sayılı HMK'nın 362/1-a. maddesi gereğince dava değerinin karar tarihi itibariyle temyiz kesinlik sınırı olan 107.090,00 TL'nin altında kalması nedeniyle kesin olarak karar verildi.19/10/2022
...