T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
11. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: DENİZLİ ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR TARİHİ: 15/02/2022
DAVANIN KONUSU: Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (İtrazın İptali)
GEREKÇELİ KARAR
YAZIM TARİHİ: 13/05/2022
İlk Derece Mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Başkanın inceleme raporu okundu.
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
İLK DERECE MAHKEMESİNE AÇILAN DAVADA
A-)Açılan dava ve iddia :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle "...müflis ....A.Ş hakkında Denizli Asliye Ticaret Mahkemesinin .... E sayılı kararı ile iflasına karar verildiğini, iflas tasfiyesinin Denizli 5. İcra Müdürlüğünün .... iflas sayılı dosyasından yürütüldüğünü, iflas müdürlüğünün müflis şirketin mal varlığı araştırmalarına başladığını, bu süreçte müflis şirketin alacaklısı olduğu çekler tespit ettiğini, bu çeklerin ibraz süreleri yaklaştığından her birini ilgili banka şubelerine teslim ettiğini, bu aşamada müflis şirket emrine keşide edilmiş Finansbank A.Ş. .... Şubesine ait 26/10/2016 tarihli .... seri numaralı, keşidecisi .... Tekstil olan 15.000,00 TL bedelli çek bedelinin Denizli 5. İcra İflas Müdürlüğü hesabına yatırılması, karşılığı olmaması halinde banka garanti tutarının ödenerek gerekli meşruhatlar işlendikten sonra onaylı suretinin gönderilmesi doğrultusunda davalı bankaya 02/11/2016 tarihli müzekkere yazıldığını, çek aslının aynı gün davalı bankanın ....şubesine teslim edildiğini, bankanın tutarsız cevaplar vermesi üzerine iflas masasının alacağının tahsili için davalı banka hakkında Denizli 2. İcra Müdürlüğü .... esas sayılı icra takibi başlatıldığını, davalı bankanın yetkiye, borca ve takibe itiraz ettiği için takibin durduğunu beyanla davacının yetkiye ilişkin itirazlarının reddini, takibin devamını, alacağın %20'sinden az olmamak kaydıyla inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama masrafının davalıya tahmilini, takibe kötü niyetiyle itiraz eden davalının icra inkar tazminatı yanında HMK 329 uyarınca vekalet ücreti ve disiplin para cezasıyla cezalandırılmasına karar verilmesini..." talep ve dava etmiştir.
B-) Cevap ve Karşı Talepler :
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle ".......A.Ş tarafından iflas erteleme başvurusunun henüz kesinleşmediğini, dosyanın İstinaf incelemesi aşamasında olduğunu, şirkete TMSF'nin kayyım olarak atandığının davacının da kabulünde olduğunu, kayyum olarak TMSF'nin atandığı şirketlerde Fon Kurulu tarafından görevlendirilen tasfiye komisyonu, adli işlemler veya davalar bakımından taraf ehliyetine sahip olduğunu, çekin müvekkili bankaya ibraz edildiği tarihte şirketi temsile TMSF'nin yetkili olduğunu, mahkemenin aksi görüşte olması halinde davanın TMSF'ye ihbar edilmesini, dava konusu çekin keşide edildiği tarihte TMSF'nin kayyım olarak atandığına dair ceza mahkemesi kararı bulunması sebebiyle TMSF tarafından ibraz edilmeyen çekin ödenmemesinin hukuka uygun olduğunu, bir an için söz konusu çekin yetkili kişi tarafından ibraz edildiği kabul edilse dahi söz konusu davanın reddi gerektiğini beyanla davacı tarafın çekin hamili olan şirketi temsil yetkisi bulunmaması sebebiyle davanın usulden reddini, asıl alacak miktarının %20'sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatı ödemeye mahkum edilmesini, davacı taraf hakkında HMK 329 maddesi hükmünün uygulanmasını, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini..." talep etmiştir.
C-)İlk Derece Mahkemesi Kararı :
İlk Derece Mahkemesi tarafından "... her ne kadar davalı tarafça müflis şirketi temsile yetkili kurumun TMSF olduğu iddia edilerek çek yetkili kişilerce ibraz edilmediği gerekçesi ile ödenmemiş ise de müflis şirket hakkında Mahkememizin .... E-.... K sayılı ilamı ile iflas kararı verilmiş olup, verilen bu karar Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 10/11/2020 tarihli kararı ile onanarak kesinleşmiştir. TTK'nun 529/1-e.maddesi uyarınca iflas Anonim Şirketler için bir sona erme sebebidir, ve sona eren şirket TTK'nun 533.maddesi uyarınca tasfiye haline girer. TTK'nun 534.maddesi uyarınca ise "İflas halinde tasfiye, iflas idaresi tarafından İcra ve İflas Kanunu hükümlerine göre yapılır. Şirket organları temsil yetkilerini ancak şirketin iflas idaresi tarafından temsil edilmediği hususlar için korurlar." Buna göre, iflas tasfiyesi kapsamında müflis şirketin alacağı olan çek bedelinin davalı bankaya yazılan müzekkere karşısında ödenmesi gerekmekte olup, davalı tarafın aksi yöndeki işlemi hukuka aykırı olduğundan subut bulan davanın kabulüne..." karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Kararı davalı yan istinaf etmiş ve dilekçesinde özetle ".... dava konusu çekin son hamili ...şirketini temsile yetkili kurum TMSF'dir. İşbu çek yetkili kişilerce müvekkil bankaya ibraz edilmediği için müvekkil bankanın işlemi hukuka uygundur. Davacı taraf iflas idaresinin müvekkil bankaya gönderdiği 01.02.2018 tarihli müzekkereye müvekkil bankaca verilen çekin karşılığının bulunmadığı cevabına istinaden müvekkile karşı icra takibi başlatmıştır. Oysa müvekkil banka tarafından verilen söz konusu cevap da hukuka uygundur. Zira çek yasal süresi içerisinde yetkili kişiler tarafından ibraz edilmemiştir. Öte yandan yasal ibraz süresinin geçmesi sebebiyle müvekkilin çek bedelini 2018 yılında ödememesi hukuka uygundur. Belirtmek isteriz ki; ... şirketi müvekkil bankanın takip borçlusudur. Müvekkil banka ile söz konusu şirket arasında akdedilen Kredi Sözleşmeleri gereğince borçlu şirketin müvekkil banka nezdindeki tüm alacakları üzerinde rehin, takas, mahsup ve rehin hakları üzerinde müvekkil bankanın rehin hakkı bulunmaktadır. Bu sebeple .... şirketinin söz konusu çekten kaynaklı alacağının yetkili olmayan davacı tarafa ödenmemesi İİK 185. madde hükmü gereğince de hukuka uygundur.Bir an için söz konusu çekin yetkili kişi tarafından ibraz edildiği kabul edilse dahi söz konusu kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesi gerekmektedir. Davacı taraf dava konusu takipte 02.11.2016 tarihinden itibaren yıllık %19.50 oranında faiz talep edilmiştir. 3095 Sayılı Kanununun 2. maddesinin ''Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının önceki yılın 31 Aralık günü kısa vadeli avanslar için uyguladığı faiz oranı, yukarıda açıklanan miktardan fazla ise, arada sözleşme olmasa bile ticari işlerde temerrüt faizi bu oran üzerinden istenebilir. Söz konusu avans faiz oranı, 30 Haziran günü önceki yılın 31 Aralık günü uygulanan avans faiz oranından beş puan veya daha çok farklı ise yılın ikinci yarısında bu oran geçerli olur'' düzenlemesi karşısında uygulanması gereken faiz oranı %9.75 olmalıydı. Bu sebeple faize ilişkin karar da hukuka aykırıdır. Öte yandan takipte 02.11.2016 tarihinden itibaren faiz işletilmeye başlanmıştır. Davacı tarafın ilk derece mahkemesine ibraz ettiği belgelerden de anlaşılacağı üzere söz konusu çek müvekkil bankaya 03.11.2016 tarihinde ibraz edilmiştir. Bu sebeple faiz başlangıç tarihi de hatalıdır..." denilerek kararın kaldırılması talep ve istinaf edilmiştir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE :
Dava; itirazın iptali istemine ilişkindir.
İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Davacı şirket hakkında; Denizli Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... Esas ve .... Karar sayılı dosyası ile iflas erteleme talebinin reddi ile iflasına karar verildiği, kararın istinaf incelemesinin Mahkememizin ....Esas sayılı dosyası üzerinden yapıldığı ve .... Karar sayılı karar ile istinaf başvurusunun esastan reddine dair verilen kararın da temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin .... Esas ve ...Karar sayılı ilamı ile onanmasına karar verildiği ve iflas kararının bu şekilde 10/11/2020 tarihinde kesinleştiği görülmüştür.
6100 sayılı HMK’nın 84/1-b maddesine göre; "Davacının daha önceden iflasına karar verilmiş, hakkında konkordato veya uzlaşma suretiyle yeniden yapılandırma işlemlerinin başlatılmış bulunması; borç ödemeden aciz belgesinin varlığı gibi sebeplerle, ödeme güçlüğü içinde bulunduğunun belgelenmesi” durumunda teminat gösterilir.
Yine 88/1 maddesi “Hâkim tarafından belirlenen kesin süre içinde teminat gösterilmezse, dava usulden reddedilir.” hükmünü içermektedir.
Ayrıca HMK’nun 114/1-ğ maddesi uyarınca, teminat gösterilmesine ilişkin kararın gereğinin yerine getirilmesi dava şartı olarak düzenlenmiştir.
Somut olayda, ilk derece mahkemesince esasa ilişkin inceleme yapılmış ise de; öncelikle HMK’nın 84/1-b maddesi uyarınca karşı tarafın muhtemel yargılama giderlerini karşılamak üzere takdir edilecek teminatı depo etmesi hususunda davacı vekiline kesin süre verilmesi gerekli olup anılan husus dava şartı olup mahkemece re'sen dikkate alınmalıdır.
Açıklanan bu nedenlerle davalı yanın istinaf başvurusunun diğer gerekçeleri incelenmeksizin HMK 355. Maddeye göre kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve yargılamadaki teminata ilişkin eksikliğin giderilmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M :Yukarıda açıklanan gerekçe ile;
1-Davalı yanın istinaf başvurusunun HMK 355 ve 353/1-a-4 maddesi gereğince KABULÜNE
2-Denizli Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... Esas ve ....Karar sayılı 15/02/2022 tarihli kararının KALDIRILMASINA; Yargılamaya devam edilme üzere dosyanın İLK DERECE MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE
3-İİK 36/5. maddesi gereğince başvuru kabul edilmiş olmakla icranın geri bırakılması kararı için davalı yanca yatırılan teminatın ilgili mahkemece İADE EDİLMESİNE
4-İstinaf eden davalı tarafından yatırılan peşin harcın talep halinde yatırana ilk derece mahkemesince İADE EDİLMESİNE
5-İstinaf eden davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderleri olan; başvuru harcı gideri 220,70 TL, istinaf dilekçesinin tebliği için yapılan 6,50 TL, dosyanın istinafa gidiş/dönüş giderleri için yapılan 69,60 TL ki toplam 296,80 TL istinaf yargılama giderinin davacıdan tahsili ile davalı yana VERİLMESİNE
4-İstinaf incelemesi duruşmasız olarak yapılmış olmakla ücreti vekalet tayin ve takdirine YER OLMADIĞINA
5-İstinaf incelemesi için yatırılan ve artan istinaf gider avansının yatıranına İlk derece mahkemesince İADE EDİLMESİNE
Dair; dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucu HMK'nun 353/1-a-4 maddesi gereğince KESİN olmak üzere 13/05/2022 tarihinde ve oy birliğiyle karar verildi.