T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
11. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ANTALYA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR TARİHİ: 03/12/2021
DAVANIN KONUSU: Kıymetli Evrak İptali
GEREKÇELİ KARAR
YAZIM TARİHİ :12/01/2022
İlk Derece Mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
İLK DERECE MAHKEMESİNE AÇILAN DAVADA
A-)Açılan dava ve iddia :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle "... Dava konusu çekin basımını yapan banka tarafından keşide edilmek üzere kendisine verilen muhatabı Korkuteli Halk bankası olan ... çek nolu, 20/06/2007 keşide tarihli ve 6.300,00.-TL bedelli çeki, ismini hatırlayamadığı bir kişiye keşide ettiğini, muhatap bankaya çekin ibraz edilmesi üzerine karşılığının anlaşılmaması üzerine bedelinin hamile banka aracılığı ile veya elden elden ödenmiş olabileceğini, bu çekin daha sonra herhangi bir işlem de de kullanılmadığını belirterek çekin iptaline karar verilmesini..." talep ve dava etmiştir.
B-) Cevap ve Karşı Talepler :
Dava hasımsız olarak açılmıştır.
C-)İlk Derece Mahkemesi Kararı :
İlk derece mahkemesi tarafından".. Davacının yukarıda özetlenen yazılı beyanına göre dava konusu çekin keşidecisinin kendisi olduğu anlaşılmaktadır. Çek iptaline ilişkin ticaret kanunu hükümleri çek hamilini koruma amacı taşıyan hükümlerdir. İptal kararı ile çek hamili çeke bağlı hakları keşideciden isteyebilecektir. Oysa keşideci olan davacının bu tür bir hakkı iptal kararı ile elde etmesi mümkün olmadığından bu davayı açmakta hukuki yararı da yoktur bu sebeple davanın reddine ..."karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Kararı davacı yan istinaf etmiş ve dilekçesinde "....çekin davacı tarafından keşide edilmiş olması tek başına hukuki yarar yokluğu için yeterli değildir. Şöyle ki ; davacı müvekkil esnaftır. Gerektiğinde işlerini geliştirebilmek adına kredi başvuruları olmaktadır. Özellikle ... bankası nezdinde ödenen sıfır faizli ... kredileri müvekkil için büyük bir öneme sahiptir. Ancak müvekkilin 20.06.2007 tarihinde ... sayılı 6.300,00 Tl bedelli düzenlemiş olduğu çek banka arşivlerinde bulunamamıştır ve sürekli müvekkilin önüne çıkmakta, kredi alımlarını engellemektedir. Zamanaşımına uğramış bir çekin hala müvekkilin ticari hayatını olumsuz bir şekilde etkilediği açıktır. Mahkemece verilecek çekin zayi nedeniyle iptalinde müvekkilin hukuki yararı ticari hayatının düzelmesi noktasında oldukça fazladır..." denilerek kararın kaldırılması talep ve istinaf edilmiştir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE :
Dava ; hasımsız zayii nedeniyle çek iptali davasıdır.
İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Mahkemece davacının davayı açmakta hukuki yararının bulunmadığı nedenle davanın reddine karar verilmiştir.
Usul hukukunda hukuki yarar mahkemeden hukuksal korunma istemi ile bir davanın açılabilmesi için davacının bu davayı açmakta (veya mahkemeden hukuksal korunma istemekte) bir çıkarının olması gerektiğine ilişkin ilke anlamına gelir. Davacının dava açmakla hukuk kuralları tarafından haklı bulunan (korunan) bir yararı olmalı, haklarını elde edebilmesi için mahkeme kararına ihtiyaç bulunmalı ve davacı mahkemeyi gereksiz yere uğraştırmamalıdır. Öte yandan bu yararın " hukuki ve meşru", " doğrudan ve kişisel", "doğmuş ve güncel" olması zorunludur. Nitekim 6100 sayılı HMK'nun 114. maddesinin "4" fıkrası ile hukuki yarar dava şartı olarak düzenlenmiş olup, 115. maddesine göre de mahkemece istek olmaksızın resen gözetileceği açıktır.
Ancak somut olayda davacının " aktif dava ehliyeti " bulunmamaktadır. Zira iptal davasının davacısı yasa gereği " çeki elinde bulunduran hamil" dir.
Bu nedenle davacının aktif dava ehliyeti bulunmadığı nedenle davanın reddi yerine ; hukuki yarar yokluğu nedeni ile hatalı gerekçeyle davanın reddi yerinde görülmediğinden, ilk derece mahkemesi kararının gerekçesi değiştirilerek esas hakkında yeniden hüküm kurulması gerekmiştir.
H Ü K Ü M :Yukarıda açıklanan gerekçe ile
1 -Davacı yanın istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-2 maddesi gereğince KABULÜNE ; Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas ve ... Karar sayılı 03/12/2021 tarihli kararının KALDIRILMASINA
2- İlk derece mahkemesine açılan davada
A- Davacının aktif dava ehliyeti bulunmadığından HMK 114/1-d ve 115 maddeleri gereğince USULDEN REDDİNE
B-Alınması gereken 80,70 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 59,30 TL harcın mahsubu ile bakiye 21,40 TL harcın davacıdan tahsili ile Hazineye gelir yazılmasına
C- Yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına
D- Karar kesinleştiğinde artan gider avansının yatırana iade edilmesine
İSTİNAF YARGILAMASINDA
3- Davacı tarafından yatırılan peşin harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde İADE EDİLMESİNE
3-Davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA
4- İstinaf incelemesi duruşmasız olarak yapılmış olmakla ücreti vekalet tayin ve takdirine YER OLMADIĞINA
Dair; dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucu HMK'nun 362/1-a maddesi gereğince KESİN olmak üzere 12/01/2022 tarihinde ve oy birliğiyle karar verildi.
....