T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
11. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: DENİZLİ ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ARA KARAR TARİHİ: 17/11/2021
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
GEREKÇELİ KARAR
YAZIM TARİHİ: 31/01/2022
İlk Derece Mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.
Başkanın inceleme raporu okundu ve değerlendirildi.
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
A-)Açılan dava ve iddia :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle "..... davalarının kabulü ile, davaya konu hisse devir protokolüne bağlı olarak verilen 90 adet senetten, 24 adet ve herbiri 50.000 USD bedeli toplam: 1.200.000- USD (Amerikan Doları) dava konusu edilen miktar kadar; Herbiri 50.000- USD bedelli bononun vade ortalaması itibariyle bundan böyle; ilki 30.09.2021 vadeli ve takip eden her ayın sonunda ve nihayet 30.08.2023 vadeli bono olmak üzere, «ciro edilemez» menfi emre yazılı olarak verilen 24 adet nama yazılı bono borcunun; alacaklı ve borçlu sıfatının miras sebebiyle alacaklının şahsında birleşmiş bulunması ve vefat tarihi itibariyle borç genel toplamının davalı miras hissesine tekabül eden üçte birini (1/3) teşkil eden 1.200.000 USD kısmının, davalının şahsında alacaklı ve borçlu sıfatının birleşmiş olması nedeniyle kanun gereği kendiliğinden borcun sona erdiğinin ve borçlu olmadığımızın tespitine, dava konusu 24 adet senedin iptaline karar verilmesini; muhtemel mağduriyetlere sebep olmaması için, davaya konu 54 adet; ilki 30.09.2021 vadeli ve takip eden her ayın sonunda ve nihayet 28.02.2026 vadeli senet olmak üzere, ödemesinin durdurulmasına ve protesto işlemine konu edilmemesine, davalı elindeki davaya konu senetlerin tümünün herhangi bir işleme konulmaması, tereke tasfiye edilinceye kadar icra işlemlerinin ve protesto keşidesinin durdurulması için teminatsız olarak ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.
B-) İhtiyati Tedbir Kararı :
İlk derece mahkemesince "..Davacılar vekilinin ihtiyati tedbir talebinin kabulü ile; dava değeri 10.140.000,00 TL nin % 15'i oranında (1.521.000,00 TL) teminat yatırıldığında, İİK 72/2 maddesi gereğince dava dilekçesi sonuç kısmının 2 nolu bendinde belirtilen dava konusu 54 adet, ilki 30.09.2021 vadeli ve takip eden her ayın sonunda ve nihayet 28.02.2026 vadeli senetlerin icra takibinin durdurulmasına,.." karar verilmiştir.
C-) Cevap ve Tedbire İtiraz :
Davalı vekili itiraz dilekçesinde özetle ".... müvekkili ... ile müvekkilinin merhum eşi ...’ın davalılardan .... (“..... Tekstil”)’de sahip oldukları hisselerin devri için muris ... ile 13.12.2017 tarihinde Hisse Devri Protokolü akdedildiğini, hisse Devri Protokolü ile müvekkili ...’ın ...’deki ile %23 hissesi ile müvekkilinin merhum eşi ...’ın %1 hissesi olmak üzere toplam %24 hissesinin muris...’e 4.500.000,00 USD karşılığında devrine karar verildiğini, anılan protokol kapsamında hisse devir bedeli olan 4.500.000,00 USD bedelin ödemesinin; 25.000 USD protokolün imza tarihinden itibaren 1 ay içinde, 25.000 USD 31.03.2018 tarihinde, kalan bedel ise aylık 50.000 USD olmak üzere toplam 90 ay boyunca ayın son gününe tekabül eden vade tarihli senetler düzenlenmek suretiyle ödeneceğinin kararlaştırıldığını, söz konusu protokolü ve iş bu protokol gereğince ve bu kapsamda düzenlenen senetleri davalılar ..., ... ve ... kefil sıfatıyla imzaladığını, ... ile müvekkilinin merhum eşi ...’ın hissesini devretmiş olduğu ...'in, müvekkili ile davalılardan ... ve ... ’in babası olup ...'in 13.04.2020 tarihinde vefat ettiğini, Beyoğlu 56. Noterliğinden alınan 14.07.2020 tarih ve ... yevmiye numaralı mirasçılık belgesine göre miras bırakan ...’in terekesi 3 pay kabul edilerek; 1 payı ...’a, 1 payı ...’e, 1 payı ...’e ait olduğunu, ...’in vefatından evvel vadesi gelen toplamda 900.000 USD’ye karşılık gelen 18 adet senet, murisin vefatından sonra ise yine vadesi gelen toplamda 900.000 USD’ye karşılık gelen 18 adet senet bedelinin müvekkiline ödendiğini, kalan senetler bakımından ise iş bu dava kapsamında verilen 20.09.2021 tarihli ara karar uyarınca ilki 30.09.2021 vadeli ve takip eden her ayın sonunda ve nihayet 28.02.2026 vadeli toplam 54 adet senedin icra takibinin durdurulması bakımından ihtiyati tedbir karar verildiğini, dava konusu uyuşmazlık kapsamında dava şartı olan arabuluculuk başvurusu yapılmadığını, huzurdaki davanın usulden reddi ile ihtiyati tebdir kararının kaldırılmasının gerektiğini, HMK md. 389 gereğince ancak dava konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebileceğini, iş bu dava konusunu toplamda 1.200.000,00 USD bedelli 24 adet senet bakımından davacıların borçlu olmadığının tespiti ve senetlerin iptali olmasına rağmen toplamda 3.600.000,00 USD bedelli 54 adet senet için ihtiyati tedbir kararı verilmesinin usule açıkça aykırı olduğunu, ihtiyati tedbir kararının yegane dava konusu edilen şey hakkında verilebileceğini, davacının dava dilekçesinden, dava değerinden açıkça anlaşıldığı üzere toplamda 1.200.000 USD bedelli 24 adet senet bakımından menfi tespit davası ikame edildiğini, oysa ki 20.09.2021 tarihli ara karar ile dava konusu teşkil etmeyen 54 adet, ilki 30.09.2021 vadeli ve takip eden her ayın sonunda ve nihayet 28.02.2026 vadeli senetlerin icra takibinin durdurulmasına karar verilerek ihtiyati tedbir kararı tesis edildiğini, iş bu tedbir kararının HMK md. 389 ile belirlenen şartlara aykırı olup kaldırılması gerektiğini, kıymetli evrakta mücerretlik ilkesinin bir gereği olarak kambiyo senedine bağlı borç temel hukuki ilişkiden bağımsız olduğunu, bu sebeple davacıların huzurdaki davayı açmalarının hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, dava konusu senetler bakımından yerleşik Yargıtay kararları uyarınca aval sıfatıyla sorumlu olan davacıların TTK md. 702/2 kapsamında şekle ait noksanlık dışında vermiş oldukları taahhütlerin aynen geçerli olup açık yasa hükmü karşısında dava konusu talepler ve mahkemece tesis edilen tedbir kararının hukuka aykırı olduğunu, bu sebeplerle HMK md. 394 kapsamında duruşmalı olarak yapılacak inceleme neticesinde mahkemece tesis edilen 20.09.2021 tarihli ihtiyati tedbir kararına itirazlarının kabulü ile haksız ve hukuka aykırı ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir. .." talep etmiştir.
D-)İlk Derece Mahkemesi Ara Kararı :
İlk derece mahkemesi tarafından".. davacı takipten önce açtığı menfi tespit davasıyla davaya konu bonolarda keşideci olan murisin ölüm tarihinden sonraya tekabül eden vade tarihli bonolarda davalının mirasçı olmasından dolayı alacaklı ve borçlu sıfatlarının birleştiğini iddia ederek dava açmış ve tedbir talep etmiş davalı ise davacıların aval olarak sorumluluklarının devam ettiğini iddia etmiş olup mevcut delil durumunun takibin durdurulması için yaklaşık ispatı gerçekleştirecek nitelikte olduğu sonucuna varılarak tedbire ilişkin ara kararın kaldırılması talebinin reddine.."karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Kararı davalı yan istinaf etmiş ve dilekçesinde; tüm itiraz nedenlerini tekrar ederek,HMK M. 389 Gereğince ancak dava konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir. dava konusu toplamda 1.200.000,00 usd bedelli 24 adet senet bakımından davacıların borçlu olmadığının tespiti ve senetlerin iptali olmasına rağmen toplamda 3.600.000,00 usd bedelli 54 adet senet için ihtiyati tedbir kararı verilmesi usul ve yasaya aykırı olduğu ilk derece mahkemesinin usul ve yasaya aykırı ihtiyati tedbir kararının kaldırılması gerektiği belirtilerek karar istinaf edilmiştir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE :
Dava ; menfi tespit davasıdır.
İstinaf edilen husus ise; ihtiyati tedbir kararına karşı yapılan itirazın reddine dair ara karar hakkındadır.
Dosyanın incelenmesinde davacı yanın iki ayrı talebi vardır.
Birinci talebi her biri 50.000 USD olan toplam 24 adet senetten dolayı borçlu bulunmadığının tespiti
İkinci talebi ise ; yine her biri 50.000 USD olan toplam 54 adet senedin İİK 72. Madde uyarınca takibe konu edilmesinin önlenmesi hakkındadır.
Davacı ihtiyati tedbir kararı isterken bu senetlerden dolayı da borçlu bulunmadığı iddiasını açıkça ifade etmemiştir.
Bu nedenle öncelikle tedbir kararı verilen senetlerle ilgili neticei talep açıklatılmalıdır. HMK 194. Madde bunu emreder.
Ayrıca dava değeri harçlandırılmalıdır. Davacının borçlu bulunmadığını açıkça ifade ettiği 1.200.000 ,00 USD üzerinde harç yatırdığı ( kaldı ki UYAP tan kontrol edilen efektif satış kuruna nazaran bu harcın dahi eksik olduğu, 173.360,53 TL olarak hesaplandığı) ancak tedbir talep ettiği 54 adet senet yönünden açılmış bir dava, yatırılmış bir harç ve açıklanmış bir netice-i talep bulunmadığı , adeta D.İş dosyasındaki bir talep gibi dilekçe yazıldığı ve mahkemenin de bu hususu hiç değerlendirmeden talepten fazlaya hüküm kurarak kamu düzenine ilişkin usul hükümlerine uygun karar vermediği anlaşılmıştır.
Açıklanan bu nedenlerle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak itiraz duruşması yeniden icra edilerek eksik bu hususlar üzerinde beyan alarak ve eksik harcın ikmali gibi zorunlu hususlar gözetilerek bir karar vermesi gerekirken eksik inceleme ve hatalı değerlendirme ile karar verdiği anlaşılmakla ara kararın kaldırılmasına ve dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM :Yukarıda açıklanan gerekçe ile
1-Davalı yanın istinaf başvurusunun HMK 355 ve HMK 353/1-a-6 maddesi gereğince KABULÜNE
2-İlk derece mahkemesi olan Denizli Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 17/11/2021 tarih ve ... Esas sayılı ara kararının KALDIRILMASINA
Murafaa duruşmasının gerekçede bahsedilen şekilde eksikliklerin tamamlanması ile ifası için dosyanın İLK DERECE MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE
3-İstinaf eden davalı tarafından yatırılan peşin harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde İADE EDİLMESİNE
4-İstinaf eden davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderleri olan ; başvuru harcı gideri 162,10 TL, istinaf dilekçesinin tebliği için yapılan 11,00 TL , dosyanın istinafa gidiş/dönüş giderleri için yapılan 50,00 TL ki toplam 223,10 TL yargılama giderinin davacıdan alınıp davalı yana verilmesine
5-İstinaf incelemesi duruşmasız olarak yapılmış olmakla ücreti vekalet tayin ve takdirine YER OLMADIĞINA
Dair; dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucu HMK'nun 362/1-f maddesi gereğince KESİN olmak üzere 28/01/2022 tarihinde ve oy birliğiyle karar verildi.
......