T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
11. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ANTALYA 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR TARİHİ: 22/06/2021
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit
GEREKÇELİ KARAR
YAZIM TARİHİ:13/12/2021
İlk Derece Mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.
Üye hakimin görüşü değerlendirildi.
DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili, davacı şirket ile davalılar arasında imzalanan 11/01/2018 tarihli protokol uyarınca; davalıların ...Şti. ...'da olan hisselerinin tamamının kayıtsız ve şatsız olarak davacı şirkete devri hususunda anlaştıklarını, protokole göre davalılar iş bu şirkette olan hisselerinin tamamını davacı şirkete devredecek, davacı şirket de devrin karşılığı olarak 250.000,00 Euro bedeli, devralınan ...Şti. ..., o da ... Şti.'ne ödeyecek, bedelin tamamı ödendikten sonra alınan 350.000,00 Euro bedelli teminat çekleri davacı şirkete iade edilecek, şeklinde anlaşmaya varıldığını, davacı şirketin imzalanan protokol gereği tüm edimlerini yerine getirdiğini, ancak davalı şahısların, ...Şti. ...'da olan hisselerinin tamamını davacı şirkete devretmediğini, şirkette hisseleri kalmadığından devretmelerinin de hukuken ve fiilen imkansız hale geldiğini, davacı şirket tarafından keşide edilen Antalya 11. Noterliğinin 20/09/2018 tarih ... yevmiye sayılı ilhtarnamesi ile imzalanan protokolün davalılar açısından ifasının imkansızlaştığı, bu nedenle ödenen 50.000,00 Euro'nun ve teminat için verilen çeklerin iadesinin davalılardan talep edildiği, davalı şirketin tüm iyiniyetli girişimleri sonuçsuz kalınca imzalanan protokol çerçevesinde dava tarihinden önce ödenen ve iade alınan Yapı ve Kredi Bankası Aspendos Bulvarı Şubesi ... çek numaralı 15/03/2018 tarihli 25.000,00 Euro bedelli çek, Yapı ve Kredi Bankası A.Ş.Aspendos Bulvarı Şubesi ... çek numaralı 15/04/2018 tarihli 25.000,00 Euro bedelli çeklerin bedelinin ödeme tarihinden itibaren işleyecek faizi ve masrafları ile birlikte davacıya geri ödenmesi için davalılar hakkında 27/09/2018 tarihinde Antalya 11.İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasından icra takibi başlatıldığını, yine imzalanan protokol çerçevesinde davacı firma tarafından tanzim edilen ve 250.000 euro devir bedelinin teminatı olarak verilen, protokole göre 3. Kişilere devir ve temlik yasağı olan Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. Aspendos Bulvarı Şubesi ... çek numaralı 30/09/2018 tarihli 100.000,00 Euro bedelli çek, Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. Aspendos Bulvarı Şubesi ... çek numaralı 30/12/2018 tarihli 200.000,00 Euro bedelli çek ile Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. Aspendos Bulvarı Şubesi ... çek numaralı 30/04/2019 tarihli 100.000,00 Euro bedelli çeklerden dolayı borçlu olmadığının tespitine, imzalanan çeklerin iptaline, vekalet ücreti ile yargılama masraflarının davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davalılar ..., ..., ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın yetkili mahkemede açılmadığını, öncelikle mahkemece yetkisizlik kararı verilmesi gerektiğini, esas yönünden ise; davacının 11.01.2018 tarihinde imzalandığını iddia ettiği hisse devrine ilişkin protokolün, tarafların karşıklıklı irade beyanını içermediği, protokolün sözleşme taraflarınca imzalanmadığını, sözleşmenin karşı tarafı olan davacının sözleşmeyi imzalayarak ve davalılara göndermediğini, TBK hükümleri gereğince, sözleşmenin kurulabilmesi için sözleşme taraflarının karşılıklı birbirine uygun irade beyanlarının oluşması, taraflarca imzalanması ve sözleşme nüshalarının taraflara verilmesi gerektiğini, davacının, 25.000.00-Euro bedelli iki çeki 11.01.2018 tarihli protokol çerçevesinde davalılara verildiği iddiasını kabul etmediklerini, davacının davalılara işbu protokol gereğince dava tarihinden önce 50.000.00 Euro'nun (... çek numaralı, 15.03.2018 tarihli 25.000.00- EUR bedelli çek ve ... çek numaralı, 15.04.2018 tarihli 25.000.00-EUR bedelli çek) ödediğini ve artık hisse devri imkânsız olduğundan işbu bedelin faizi ve masraflarıyla birlikte davacıya geri ödenmesi için icra takibi başlattığını beyan ettiğini, ancak davalılar ile davacı şirket arasında akdedildiği iddia edilen protokolün hiçbir zaman geçerli olmayıp ve işbu protokol çerçevesinde davacı şirketin davalılara herhangi bir ödemesi bulunmadığını, bu nedenle söz konusu icra takibine itiraz etmediklerini, yukarıda belirtilen iki adet çek davalılara verilmediği gibi bedelinin de davalılar tarafından tahsil edilmediğini, davaya konu çeklerden 30.09.2018 tarihli ... numaralı çekin davalı ...'a davacı tarafından verilmediğini, bu çekin üçüncü şahıslardan alındığını, 30.09.2018 tarihli ... Numaralı çekin ise hamili davalılardan ... olup diğer davalıların işbu dava konusundaki çeklere ilişkin talepler yönünden herhangi bir husumet ehliyeti ve taraf sıfatı bulunmadığını, davalılar ... ve ... yönünden husumet yokluğundan davanın reddini, 30.09.2018 tarihli ... Numaralı çekteki ciro silsilesinden de anlaşılacağı üzere davalı ...'ın çeki davacıdan değil, çeklerin arkasından görüleceği üzere 3. Kişilerden ciro yolu ile devralması nedeniyle iyiniyetli 3. kişi olup davacıya karşı herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, dava konusu 30.12.2018 tarihli ... numaralı çek ve 30.04.2019 tarihli ... numaralı çeklerin ise delil olarak gönderilmediğini, söz konusu çekler gönderilmediğinden bu çeklere ilişkin itiraz haklarının saklı olduğunu, delillerini hasretmek ve karşı tarafın sunacağı delillere karşı delil sunma hakları saklı olmak kaydıyla davanın reddini, yargılama giderlerinin ve ücret-i vekaletin davacı taraf üzerine bırakılmasını karar verilmesini istemiştir.
Davalı ....Şti ...vekili cevap dilekçesinde özetle; çeklerin usulüne uygun olarak tanzim edilerek davalı şirkete teslim edilmiş olup anılan çeklerin teminat çeki olduğu hususunun gerçeği yansıtmadığını, davacı tarafın iddialarını dayandırdığı 11.01.2018 tarihli protokolde davalı şirketin imzasının bulunmadığını, davalı şirketin yöneticilerinin tasarrufu ile şirket ortakları ... , ... ve ...'ya ciro edildiğini, en son olarak ...’a çekin ulaştığını, çekin bir teminat çeki olmadığını, şayet çekler davacının iddia ettiği gibi teminat çeki olsa idi tahsil kabiliyeti bulunmayacağından iptalinin istenmesinde de hukuki yarar bulunmadığını, usulüne uygun olarak ciro edilmiş çeklerin tahsil kabiliyeti bulunmakta olduğundan çeklerin lehtarı olan davalı şirketin ödeme tehditi altında olduğunu belirterek, haksız ve mesnetsiz davanın reddine, vekalet ücretinin davacı taraf üzerine bırakılmasını istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
İlk Derece Mahkemesi tarafından; "..Yetki itirazının kabulü ile Mahkememizin yetkisizliğine, karar kesinleştiğinde ve istek halinde dosyanın yetkili istanbul nöbetçi asliye ticaret mahkemesine gönderilmesine,Dava dosyasının süresi içinde görevli mahkemeye aktarılması durumunda harç ve yargılama giderlerinin HMK'nun 331/2 maddesi uyarınca yetkili mahkemece nazara alınmasına.." karar verilmiştir.
Karara karşı, davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; icra takibinden önce açılan menfi tespit davalarında, başlatılmış olan bir icra takibi olmadığından, keşide yeri mahkemelerinin yetkili olduğunu beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR: Taraflar arasında, açılan menfi tespit davasında yetkili mahkemenin neresi olduğu noktasındadır.
DELİLLER:
1-Dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:
Dava, İİK 72.maddesi gereğince açılan menfi tespit istemine ilişkindir.
Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 Sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Davacı, Yapı Kredi Bankası A.Ş aspendos bulvarı ... numaralı 30/09/2018 tarihli 100.000,00 EURO bedelli, Yapı Kredi Bankası A.Ş aspendos bulvarı ... numaralı 30/12/2018 tarihli 100.000,00 EURO bedelli ve Yapı Kredi Bankası A.Ş aspendos bulvarı ... numaralı 30/04/2019 tarihli 100.000,00 EURO bedelli çekler nedeniyle menfi tespit talebinde bulunulmuştur.
İİK'nın 50. maddesi yollamasıyla uygulanması gerekli HMK'nın yetkiye ilişkin hükümleri uyarınca; genel yetkili mahkeme olarak borçlunun yerleşim yeri mahkemesinden, birden fazla borçlu bulunması halinde bunlardan birinin yerleşim yeri mahkemesinden, çeke dayalı alacaklarda çekin keşide ve ödeme yerindeki mahkemesinden, ödeme yeri gösterilmemişse muhatap bankanın bulunduğu yer ödeme yeri sayılacağından muhatap bankanın bulunduğu yer mahkemesinden, muhatabın ticaret unvanı yanında birden fazla yer gösterildiği takdirde ilk gösterilen yer mahkemesinden, muhatap bankanın bulunduğu yer konusunda açıklık bulunmaması halinde ise muhatap bankanın merkezinin bulunduğu yer mahkemesinden dava yolu ile talepte bulunulabilecektir.
Dava konusu edilen çeklerin Antalya'da keşide edildiği, muhatap bankanın ve keşidecinin Antalyada olduğu anlaşılmaktadır.
Davanın icra takibinden önce açılması, çeklerdeki keşide yerinin Antalya olması da dikkate alındığından Antalya Mahkemeleri'nin yetkili olduğu anlaşılmıştır.
Bu halde davaya devamla esas hakkında karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde yetkisizlik kararı verilmesi doğru değildir.
Bu nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-3. maddesi uyarınca esastan kabulüne, İlk Derece Mahkemesinin kararının kaldırılarak yukarıda açıklanan şekilde değerlendirme yapılarak ulaşılacak sonuca göre karar verilmek üzere dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı vekilinin İlk Derece Mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurusunun ESASTAN KABULÜNE,
2-6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-3. maddesi gereğince ANTALYA 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin 22/06/2021 tarih ve ... Esas - ...Karar sayılı KARARININ KALDIRILMASINA,
3-6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-3. maddesi gereğince davaya Asliye Ticaret Mahkemesinde bakılması gerektiğinden görevsizlik kararı verilmesi için dosyanın ANTALYA 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİne GÖNDERİLMESİNE,
4-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince peşin olarak yatırılan 59,30 TL istinaf karar harcının davacıya İADESİNE,
5-İstinaf başvurusunda bulunan davacı tarafından yapılan 162,10 TL istinaf başvuru harcı, 16,50 TL tebligat masrafı, 64,60 TL istinaf posta gidiş-dönüş masrafı toplamı 243,20 TL'nin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
6-6100 Sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince peşin alınan ve harcanmayan gider avansının İlk Derece Mahkemesince ilgilisine İADESİNE,
7-İstinaf incelemesi dosya üzerinden yapıldığından davacı lehine istinaf vekalet ücreti taktirine YER OLMADIĞINA,
8-Kararın İlk Derece Mahkemesince taraflara TEBLİĞİNE,
Dair, 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a. maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.13/12/2021
...