T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
11. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: Alanya Asliye Ticaret Mahkemesi
KARAR TARİHİ: 13/11/2023
DAVANIN KONUSU: Ticari Şirket (Şirkete Özel Denetçi Tayin Edilmesi)
GEREKÇELİ KARAR
YAZIM TARİHİ: 29/12/2023
İlk Derece Mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.
Üye hakimin görüşü değerlendirildi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacılar vekili, davacılar ... ve ..., davalı ... Otelcilik Turizm Ticaret ve Sanayi Anonim Şirketi'nde ayrı ayrı yüzde 16,97 olmak üzere Şirket sermayesinin toplamda % 33,94'ü oranında azlık pay sahibi olduklarını, davalı şirketin diğer ortakları ise davacıların amcası olan ve aynı zamanda 07/08/2023 tarihinde yapılan genel kurula kadar Yönetim Kurulu Başkanı olan .... (%33,88); ... nun eşi ..... (%0,055) ve müvekkillerin amcaları merhum ... dur (%32,12) olduğunu, davacıların babalarının 2016 yılında vefat etmesi neticesinde davalı Şirketin ortağı konumuna geçen davacılar ile davalı Şirketi fiilen yöneten amcaları .... arasında bir takım anlaşmazlıklar ortaya çıktığını ve o tarihten bu yana da davalı Şirket ile davacılar arasındaki iletişim her geçen gün daha da zayıfladığını, özellikle, davacıların (babalarından intikalle) 1/3 oranında maliki oldukları ve .... Otelin üzerine kurulu olduğu arsanın doğrudan kiracısı konumdaki davalı Şirket tarafından davacılara payları oranında bir kira bedeli ödenmesi gerekirken yıllarca kira bedeli ödenmediğini; son yıllarda taraflar arasındaki hukuki ihtilafların artması üzerine ise davalı Şirket rayiç bedelin çok çok altında bir kira bedelini davacıların banka hesabına göndermeye başladığını, ancak davacıların kendilerine gönderilen rayicin çok altında olan bu kira bedellerini mütemadiyen iade etmeleri davacılar ile amcaları .... arasındaki ilişkilerin kopma noktasına getirdiğini, hatta, davalı Şirket tarafından davacılar aleyhine Alanya 5. Asliye Hukuk Mahkemesi'nde ...E. sayılı dosya üzerinden bahse konu arsaya ilişkin tapu iptali ve tescili davası açıldığını, bu uyuşmazlıklar dışında, üç büyük anonim şirketinin yönetimi ile çok değerli birçok gayrımenkulun paylaşımı konusunda ortaya çıkan ihtilaflar nedeniyle artık taraflar ihtarnameler ve avukatlar aracılığı ile iletişim kurulabilir hale geldiğini, bu çerçevede, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) m. 437'de düzenlenen ve her bir pay sahibinin vazgeçilemez nitelikte hakkı olan bilgi edinme ve inceleme hakkı kapsamında tarafımızca hazırlanan sorular Mersin 7. Noterliği'nin 31/05/2023 tarih ve .... Yevmiye numaralı İhtarnarmesi ile davalı şirkete iletildiğini, ancak, davalı Şirket, bilgi edinme ve inceleme haklarına yönelik sorulara tam üç ay boyunca hiçbir cevap vermediğini; 07/07/2023 ve talebimiz üzerine bir ay sonraya ertelendiği için 07/08/2023 tarihlerinde yapılan genel kurul toplantılarından sonra Alanya 1. Noterliği kanalı ile 28/08/2023 düzenlenme tarihli ve ....Yevmiye no'lu cevabi yazısında ise taraflarınca sorulan soruların neredeyse hiçbiri cevaplanmadığını veya genel geçer ifadelerle (sır ve KVKK gerekçesiyle) kısmen cevaplandığını bu nedenle, 07/08/2023 tarihinde gerçekleştirilen genel kurul toplantısında alınan kararlara muhalefet şerhi verilmek suretiyle oy kullanılmak zorunda kalındığını, eksik veya yetersiz bilgilerle pay sahiplerinin haklarını bilinçli ve yararlı bir şekilde kullanmaları beklemek hayatın olağan akışına da aykırı olduğunu, özel denetçi atama şartlarının oluştuğunu belirterek şirkete özel denetçi atanmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, davacının talepleri hakkında Alanya 1. Noterliği kanalı ile 28/08/2023 düzenlenme tarihli ve ....Yevmiye no'lu cevap verildiğini, davacının kötü niyetli olarak hareket ettiğini, özel denetçi atama şartlarının oluşmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkemece, davacılar, davalı şirkete özel denetçi ataması istemi ile dava açmıştır. Davalı ... Otelcilik Turizm Ticaret ve Sanayi A.Ş.'nin Alanya Ticaret Sicil Müdürlüğü’nde ... sicil numarası ile kayıtlı 100.000.000 TL sermayeli bir şirket olup, davacıların % 33,94''si oranında payı bulunmaktadır. Özel denetim isteme hakkı, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununda “Pay sahibinin kişisel hakları” başlığı altında “Bilgi alma ve inceleme hakkı” (m. 437) takiben düzenlenmiştir. Pay sahipliğinden doğan bir hak olması nedeniyle özel denetim isteme hakkı, esas sözleşme veya genel kurul kararı ile ortadan kaldırılamaz veya kısıtlanamaz. 07/08/2023 tarihli davalı şirketin genel kurulda davacılar bir takım sorular sorarak şirkete özel denetçi atanması talep etmiş, talebin kabul görmemesi üzerine özel denetçinin mahkeme tarafından atanmasını talep etmiştir. Pay sahibinin özel denetim talebinde bulunabilmesi için daha öncesinde bilgi alma ve inceleme hakkını kullanmış olması; bilgi isteminin özel denetimle konusu ile aynı olması, sermayenin %10 sahip olunması, pay sahipliği haklarının kullanılması için gerekli olması, belirli olayların açıklığa kavuşturulması, kurucuların veya şirket organlarının kanun veya esas sözleşmeyi ihlal etmek suretiyle şirketi veya pay sahiplerini zarara uğrattığını inandırıcı şekilde ortaya koymasının gerekmesi, mahkememizin ...E. sayılı dava dosyasında davacıların genel kurulunun iptali istemine ilişkin olarak açtıkları davanın derdest olması, özel denetimin, kanununda düzenleniş yeri ve amacı nazara alındığında, özel denetçi atama koşullarının oluşmadığı anlaşılmakla davanın reddine karar verilmiştir.
Karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuşsa da, mahkemece 22/11/2023 tarihli ek karar ile; "... davacılar vekili mahkememizin 13/11/2023 tarihli ....E. ....K. sayılı kararı istinaf etmiş ise de, özel denetçi atanması istemli davada verilen karar 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 440/2. maddesi gereğince kesin olduğundan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 346/1. maddesi uyarınca istinaf başvurusunun reddine" karar verilmiş olup, ek karara karşı davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Davacılar vekili ek karara ilişkin istinaf dilekçesinde özetle; TTK'nın 438. maddesi ile her pay sahibine, pay sahipli haklarını kullanabilmesi için gerekli olduğu taktirde bilgi alma veya inceleme hakkı daha önce kullanılmışsa, belirli olayların özel bir denetimle açıklığa kavuşturulmasını genel kuruldan isteme hakkı tanındığını, talebin kötüye kullanılması ve şirkete zarar vermesi tehlikesinin azaltılması amacıyla pay sahibinin bu öneriyi yapabilmesi için bazı şartların öngörüldüğünü, özel denetim istenen konuda bilgi alma veya inceleme hakkının önceden kullanılmış olmasının ön şart olduğunu ve bu şartın genel kurul tutanağı ile ispatlanması gerektiğini, bu şartın müvekkili tarafından yerine getirildiğine ilişkin ilgili genel kurul tutanaklarının dosyaya sunulduğunu, davalı şirkette toplamda %33,20 gibi önemli oranda payları bulunan müvekkillerinin bilgi edinme kapsamında sorduğu sorulara cevap verilmemesi nedeniyle 07/08/2023 tarihinde gerçekleştirilen genel kurul toplantısında alınan tüm kararlara muhalif kalındığını ve muhalefet gerekçelerinin toplantı tutanağına dercedildiğini, müvekkilleri tarafından sorulan sorular ve özel denetçi tarafından araştırılmasını talep ettikleri konuların net ve belirli olduğunu, kurucuların veya şirket organlarının kanunu veya esas sözleşmeyi ihlal ederek şirketi veya pay sahiplerini zarara uğrattıklarını ikna edici bir şekilde ortaya konulması gerektiğine ilişkin şartın doktrin ve Yargıtay içtihatlarında kabul edildiği gibi ihlalin ikna edici bir şekilde ortaya konulması ile gerçekleştiğini, müvekkillerinin mahkemeye sundukları delil ve emarelerle ileri sürdükleri belirli yolsuzluk ve ihlalleri için yeterli sayılması gerektiğini, davalı şirkette pay sahibi olan müvekkillerine likiditesi faaliyet alanına göre yüksek olmasına rağmen yıllardır kar payı dağıtılmadığını, .... Otel'in de üzerine kurulu arsanın 1/3 oranında maliki olunmasına rağmen rayicin çok altında bir kira bedeli ödemesi yapıldığını, oteli alt kiracı sıfatı ile işleten .... Otecilik ve Turizm A.Ş.'den alınan kira bedeli ile arsanın 2/3 oranında maliki olan ....A yapılan kira ödemelerine ilişkin sorulan sorulara "sır, KVKK" gerekçe göstererek cevap verilmediğini, bunların birlikte değerlendirilmesinde davalı şirketin ve bu şirketin %33,94 oranında ortağı olan müvekkillerinin zarara uğratıldığının ikna edici bir şekilde ortaya çıktığını, kesin bir zarar veya sorumluluk halinin var olup olmadığının ancak özel denetçi tarafından hazırlanacak denetim raporu ile tespit edilebileceğini, buna rağmen yerel mahkemenin özel denetçi atanmasının şartlarının oluşmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş olmasının hukuka aykırı olduğunu, yerel mahkemenin red kararına gerekçe yaptığı davalı şirket genel kurul kararlarının iptali talebi ile müvekkillerinin açtıkları davanın derdest olduğu hususunda ise ilgili davada özel denetçi atanması talebinin reddine dair genel kurul gündem maddesinin iptalinin bilinçli olarak talep edilmediğini, bahse konu talebin reddine dair genel kurul kararının iptaline ilişkin dava açılması durumunda ise hukuki yarar bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verileceğini, bu husus dikkate alınmadan iptal davasının derdest olduğundan bahisle verilen mahkeme kararının hatalı olduğunu, her ne kadar TTK'nın 440/2 son cümlesi nedeniyle yerel mahkemece verilen özel denetçi atanması talebiyle açılan davanın kesin olarak reddine karar verilmişse de, anılan fıkranın tümü okunduğunda ve amaçsal yorum yapıldığında özel denetçi atanması talebinin kabul edilmesine ilişkin mahkeme kararlarının kesin olduğunu, reddine ilişkin mahkeme kararlarının ise istinaf kanun yoluna açık olduğunu belirterek, mahkemece verilen istinaf talebinin reddine ilişkin ek kararın ve özel denetçi tayini isteminin reddine ilişkin kararın kaldırılmasını, şirkete özel denetçi atanmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, TTK'nın 439 ve devamı maddeleri uyarınca davalı şirkete özel denetçi tayini istemine ilişkindir.
Mahkemece yazılı gerekçeyle, kararın kesin olması nedeniyle istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
İlk derece mahkemesince, davanın reddine kesin olarak karar verilmiştir. Davacılar vekilinin kesin karara karşı yaptığı istinaf başvurusu ilk derece mahkemesince verilen 22/11/2023 tarihli ek karar ile reddedilmiş, davacılar vekilince, istinaf talebinin reddine ilişkin ek karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
TTK'nın 440/2. maddesi uyarınca Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 14/10/2014 tarih, 2014/97 Esas - 2014/13293 Karar sayılı kararında da belirtildiği gibi mahkemelerin özel denetim isteminin kabulüne veya reddine ilişkin kararlarının kesin nitelikte olduğundan İlk derece mahkemesince özel denetçi atanması talebine ilişkin olarak verilen 13/11/2023 tarih ....Esas - ..... Karar sayılı karara karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin ilk derece mahkemesinin 22/11/2023 tarihli ek kararı usul ve yasaya uygun olup, kamu düzenine de aykırı olmadığından davacılar vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1-b.1 maddesi uyarınca reddine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacılar vekilinin İlk Derece Mahkemesi ek kararına ilişkin istinaf başvurusunun ESASTAN REDDİNE,
2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,
3-Davacıların istinaf başvurusu nedeniyle yapılan yargılama masraflarının kendi üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Kullanılmayan istinaf gider avansının 6100 Sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesince ilgilisine İADESİNE,
5-İstinaf incelemesi dosya üzerinden yapıldığından davalı lehine vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
6-Kararın İlk Derece Mahkemesi tarafından taraflara TEBLİĞİNE,
Dair, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1. maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle, 6100 Sayılı HMK'nın 362/1-f. maddesi gereğince kesin olarak karar verildi.29/12/2023
...