T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
11. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ANTALYA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR TARİHİ: 14/11/2023
DAVANIN KONUSU: Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)
GEREKÇELİ KARAR
YAZIM TARİHİ: 24/05/2024
İlk derece mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.
Üye hakimin görüşü değerlendirildi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili, müvekkili şirketin ....... sayılı taşınmaz üzerinde beş yıldızlı otelini, aleyhine girişilen icra takipleri üzerine satılmasını engellemek amacıyla bedelsiz olarak davalıya devrettiğini, aralarındaki bu inanç sözleşmesine göre otelin davalıya devrinden itibaren elde edeceği gelirlerinin müvekkili şirkete ait olmasının kararlaştırıldığını, müvekkili ile alacaklı .... AŞ arasında 06/08/2021 tarihinde Borç Tasfiye Sözleşmesi imzaladığını, davalının da kabul ettiği bu sözleşmeyle alacaklının alacağını teminatlandırmak için bu otelin bulunduğu taşınmazın kaydına ek ipotek tesis edilmesinin kararlaştırıldığını, ancak davalının ipoteğin tesisi aşamasında bundan kaçındığını, kaçınmasının sebebinin de problemler çözüldüğünde oteli müvekkiline iade etmek zorunda kalacak olması olduğunu, alacaklıların da bu inanç sözleşmesini dosyaya sunarak otel üzerinde haciz tesis ettirdikleri üzerine davalı şirket yetkilisi ...’ın inanç sözleşmesindeki imzayı inkar ederek savcılığa şikayette bulunulduğunu, yapılan soruşturmada imzanın davalı şirket yetkilisine ait olduğunun anlaşılması üzerine hakkında Antalya 36. Asliye Ceza Mahkemesi ... Esasında dava açıldığını belirterek; bu otelin davalıya devir tarihinden dava tarihine kadar olan gelirine karşılık şimdilik 1.000.000,00 TL nin işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, otelin işletilme gelirleninin belirlenmesi ve muhafazası için öncelikle davalı şirkete aksi halde dava konusu otelin yönetimine kayyım tayin edilmeni talep etmiştir.
DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davalı vekili, müvekkilinin davacı şirketten 05.04.2019 tarihinde, ..... yer alan taşınmazı satın aldığını, davacı şirket yetkililerinin bu satış işleminin üzerinden 3 yıl geçtikten sonra, "inanç sözleşmesidir" başlıklı belgeyi sunarak otelin bu sözleşme uyarınca devredildiğini iddia ettiklerini, oysa bu belgenin sahte olarak hazırlanmış bir belge olduğunu, her ne kadar yapılan soruşturmada imzanın müvekkili şirket yetkilisine ait olduğu yönünde bir rapor düzenlenmesi üzerine takipsizlik kararı verilmiş ise de bu karara itiraz edildiğini, kaldı ki sunulan sözleşmede müvekkili şirket kaşesi ve imzasının belgedeki diğer imzalardan farklı olarak metne tersten basılıp tersten imzalandığının görüldüğünü, belgenin ortadan kesilmiş A4 kağıdına yazılmış bir belge olması karşısında başka amaçla düzenlenmiş bir belgenin tahrifat yoluyla müvekkilinin başka amaçla, başka bir metne attığı bir imzanın, ait olduğu metin kısmı kesilerek, altta boş kalan kısma mevcut metin eklenmek suretiyle üretilen sahte bir belge olma olasılığını güçlendirdiğini, bu hususun Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... Esas sayılı dosya kapsamında da dava konusu edildiğini belirterek, davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda; davacı tarafın tarafları aynı olan Antalya 2.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında ..... sayılı taşınmazdaki otelin tapusunun iptali ve tescili ile otel işletme hakkının devrinin iptali ve iadesi ve uğramış olduğu tüm zararların tazminini talep ettiği, iş bu davada da aynı otelin işletmesinden doğan tüm alacakların tazmininin talep edildiği, 2.Asliye Ticaret Mahkemesi'nde talep edilen otel işletilmesinden kaynaklanan kazanç kaybı ile iş bu davada talep edilen alacağın aynı olduğu gerekçesiyle derdestliğe ilişkin dava şartı yönünden davanın usulden reddine, 140.000 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine karar vermiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle, Antalya 2.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyanın davacısı ...., davalıları .... ve davalı şirket iken iş bu davanın davacısının .....Şti. olduğunu, dolayısıyla müvekkili davacının o davanın tarafı olmadığını, derdestlik sebebiyle dava reddedildiği halde maktu vekalet ücreti yerine nispi vekalet ücretine hükmedilmesinin doğru olmadığını, karar tarihinde yürürlükte olan maktu vekalet ücretinin 17.900 TL olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:
Dava, inanç sözleşmesine dayalı olarak açılan alacak talebine ilişkindir.
Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
6100 sayılı Kanun'un "Dava Şartları" kenar başlıklı 114 üncü maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendi "Aynı davanın, daha önceden açılmış ve hâlen görülmekte olmaması." şeklinde düzenlenmiştir.
Derdestlik değerlendirmesi yapılabilmesi için öncelikle eldeki davadan daha önce açılmış bir davanın olması ve bu davanın konusunun, taraflarının ve sebebinin eldeki dava ile aynı olması gerekir. Kanun'un ilgili hükmüne göre bu dava şartının mevcut olup olmadığı yargılamanın her aşamasında resen araştırılır.
Her iki davanın aynı sayılması için gerekli şartlar bakımından maddi anlamda kesin hüküm ile derdestlik arasında hiç bir fark yoktur. O sebeple bu dava ile görülmekte olan başka bir davanın aynı dava olduğunu söyleyebilmek için; maddi anlamda kesin hükümdeki gibi; her iki davanın taraflarının, dava konusunun ve dava sebeplerinin aynı olması gerekir.
İki davanın taraflarının aynı olması için tarafların her iki davada da aynı sıfatla davacı veya davalı sıfatıyla hareket etmiş olmaları da gerekmez. Derdestlik itirazında dava sebebinden maksat da hukuki sebepler değil davanın dayanağını teşkil eden vakıalardır. Belirtilen bu koşullar mevcut olduğu takdirde davanın usulden reddine karar verilmelidir
Somut olaya gelince; dosyada mevcut ticaret sicil kaydına göre, ...’ın davacı şirketin .... ile birlikte münferit yetkili temsilcisi olduğu, Antalya 2.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasının davacısının ..., davalılarının ..... ve davalı şirket olduğu, bu davada davacının, dava konusu taşınmazın davalı şirket adına olan kaydının iptali ile müvekkili şirket adına kayıt ve tesciline, işletme hakkının devrinin iptali ile müvekkili şirkete iadesine, ticari işletme konusu malların ve menkullerin davalıya devrinin iptali ile davacı şirkete iadesine, devir tarihinden dava tarihine kadar müvekkili şirketin bu devirden kaynaklanan zararının tespiti ile davalı şirketten alınarak davacı şirkete teslimine, mahkeme farklı kanaatte ise taşınmazın işletme bedelinin içindeki menkullerin dava tarihi itibariyle bedelinin tespiti ile davacı şirket adına dava tarihinden itibaren işleyecek faiziyle müvekkili şirkete ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Buna göre her iki davanın dava konusu ve sebepleri aynı ise de işbu davanın talep sonucunun bir kısmı önceki davanın talep sonucu içindeki bir hususa ilişkindir. Zira bu davada dava tarihine kadar olan işletme geliri, Antalya 2.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... Esas sayılı dosyasında ise o davanın açıldığı tarihe kadar olan işletme geliri dava konusudur. Ayrıca Antalya 2.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ..... Esas sayılı dosyasın davacısı ...... taleplerini iş bu dosyanın davacısı olan şirket yararına ileri sürmüş olmasına rağmen, işbu dosya davacısı şirket o davanın tarafı değildir. Şirket yöneticisi ile şirket farklı kişilerdir. Bu sebeple ortada bir derdestlik durumundan söz edilemez.
Öte yandan AAÜT’nin 7/2 maddesi gereğince dava, dava şartı yokluğu sebebiyle reddedildiği takdirde davalı yararına verilecek vekalet ücretinin maktu vekalet ücretini geçmemesi gerekirken mahkemece bu hususa uyulmaması da doğru olmamıştır.
Sonuç olarak, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılmasına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı vekilinin ilk derece mahkemesinin kararına ilişkin istinaf başvurusunun ESASTAN KABULÜNE,
2-6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince ANTALYA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin 14/11/2023 tarih ve .... Esas ... Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
3-6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
4-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince peşin olarak yatırılan istinaf karar harcının ilk derece mahkemesince talebi halinde davacıya İADESİNE,
5-Davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderinin ilk derece mahkemesinde yapılacak yargılama sonunda dikkate ALINMASINA,
6-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından davacı lehine vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
7-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince peşin alınan ve harcanmayan istinaf gider avansının ilk derece mahkemesince ilgiliye İADESİNE,
8-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara TEBLİĞİNE,
Dair, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-3 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle ve HMK'nın 353/1-a maddesince kesin olarak karar verildi.