T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
11. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:ANTALYA 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR TARİHİ: 27/10/2020
DAVANIN KONUSU: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
GEREKÇELİ KARAR
YAZIM TARİHİ: 13/05/2024
İlk Derece Mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.
Üye hakimin görüşü değerlendirildi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili, davacı şirket mağazacılıkta iştigal eden, davalının ise acenta ve turizm işi ile iştigal eden tacir olduğunu, davacının cari hesap ekstresi ve banka dekontlarına göre davalıdan 150.000-USD alacaklı olduğunu, bu durumun taraflar arasında düzenlenen cari hesap mutabakatında da belirtildiğini ancak davalının cari hesap mutabakatına dayalı borcunu ödemekten imtina etmesi nedeniyle aleyhine Antalya 1.İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyasında cari hesap ekstresi, cari hesap mutabakatına dayalı ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalının takibe haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olarak itiraz ettiğini, beyanla tensiben ihtiyati haciz taleplerinin kabulü ile davalının teminatsız veya öngörülecek teminat mukabilinde menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine, davalının Antalya 1.İcra Müdürlüğü’nün .... Esas sayılı icra takibine yapmış olduğu haksız ve kötüniyetli itirazının iptali ile takibin devamına, takibe haksız ve kötüniyetle itiraz eden davalı aleyhine asıl alacağının %20 si oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davalı vekili, davacı tarafın dava dilekçesinde iddia ettiği hususları kabul etmediklerini, davacı tarafça Antalya 1.İcra Dairesinin .... Esas sayılı icra takip dosyasında takibe konu borcun dayanağı olarak cari hesap ekstresi ve hesap mutabakatının belirtildiğini, taraflar arasında imzalanan 21/12/2017 tarihli sözleşmede sözleşmenin bitiş tarihinin 31/12/2018 belirtildiğini, sözleşmede belirtilen miktarlarla ilgili muacceliyetin 31/12/2018 tarihi olduğunu, 21/12/2017 tarihli sözleşme incelendiğinde bu sözleşmeye göre davalıya avans ödemeleri yapıldığını, sözleşmenin konusunun davalı şirket tarafından getirilen müşteriler tarafından yapılacak olan alışveriş için davacının davalıya ödemekle yükümlü olduğu tutara ilişkin avans ödemeleri olup muaccel hale gelen alacak olmadığını, dosyaya sunulan hesap mutabakatının da sözleşme çerçevesinde verilmiş olan ve yapıldığı tarihteki mevcut durumu gösteren bir belge olduğunu, bunların dışında bu belgelerin dayandığı herhangi bir fatura veya borç doğuran belge bulunmadığını, davalı ile davacı arasında herhangi bir mal veya hizmet alım satım ilişkisi bulunmadığını beyanla haksız ve hukuki dayanaktan yoksun açılan davanın reddine, davacı tarafın asıl alacağının %20'sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkumiyetine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davanın açılmasına sebebiyet veren davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
Mahkemece, "... Bütün dosya kapsamı, Mahkememizce alınan yukarıda tarihleri belirtilen hüküm kurmaya, Mahkeme ve Yargıtay denetimine elverişli bilirkişi raporu dikkate alındığında tarafların ticari defterlerinin birbirini doğruladığı, her ne kadar davalı tarafça takip dayanağı cari hesap mutabakatındaki imzaya itiraz edilmiş ise de, süresi içerisinde mutabakat metninin ıslak imzalı aslının imza incelemesine esas olmak üzere mahkememize sunulmadığı görülmektedir. Buna göre davacının itirazın iptali talebi bakımından; 150.000,00-USD üzerinden davalı aleyhine başlatmış olduğu icra takibinin haklı ve yerinde olduğunun ve Antalya 1.İcra Müdürlüğü’nün .... Esas sayılı takip dosyasında davalı tarafından 150.000,00-USD bedelli icra takibine yapılan itirazın dava tarihi itibariyle haksız olduğunun kabulü gerekmiştir. Antalya 1.İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı takip dosyasında; icra takibinden ve iş bu itirazın iptali davasının dava tarihi olan 09/08/2018 tarihinden sonra bilirkişi raporu ve belgelerle sabit olan 148.617,92-USD bedelin dosya borcu olarak icra dosyasına yatırıldığı, bu bedelin davacı alacaklı tarafından icra dosyasından tahsil edilebileceği ve bu bedel yönünden itirazın iptali talebinin konusuz kaldığı anlaşıldığından 148.617,92 USD bedel yönünden karar verilmesine yer olmadığına, bakiye 1.382,08-USD'lik miktar yönünden itirazın iptali ile takibin devamına karar vermek gerekmiştir.
Davacı tarafın dava tarihi itibariyle alacağın tamamı yönünden davayı açmakta haklı olduğu anlaşıldığından dava konusu 150.000,00-USD üzerinden hesaplanan yargılama gideri ve vekalet ücretinden davalının sorumlu tutulması yönünde hüküm kurulmuştur.
Yargıtay 19.Hukuk Dairesi'nin 20.06.2016 tarih ... E. .... Sayılı ilamında " Dava konusu icra takibine konu alacak faturaya dayanmaktadır. Dolayısıyla alacak likit, bir başka deyişle bilinebilir, belirlenebilir bir alacaktır. Mahkemece bu husus gözetilerek davacı yararına İİK.nun 67/2 maddesi uyarınca icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerektiği" belirtildiğinden davacı yararına hükmolunan alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatının da karar vermek gerekmiş" şeklinde karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkemece davalının Antalya 1. İcra Müdürlüğü'nün 150.000,00-USD bedelli ... Esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın dava tarihi itibarıyla haksız olduğunun kabulünün gerektiği, anılan icra dosyasında icra takibinden ve dava tarihinden sonra 148.617,92-USD bedelin dosya borcu olarak icra dosyasına yatırıldığı, bu bedelin davacı alacaklı tarafından tahsil edilebileceği ve bu nedenle bu bedel yönünden icra takibinin konusuz kaldığından bahisle “İcra dosyasından ilgili bankalara gönderilen haciz ihbarnamaleri (ihtiyati haciz uygulanması neticesi) nedeniyle 3. kişi konumundaki bankalardan gönderildiği, mevcut itiraz ve itirazın iptali davasından dolayı icra takibinin kesinleşmemesi nedeniyle davacı alacaklının hesabına aktaramadığı/gerçek anlamda tahsil edemediği gözetilmeden, hatalı bir şekilde davalı borçlu tarafından yapılan ödemeler gibi kabul ederek” usul ve yasaya aykırı bir karar verildiğini, yerel mahkeme kararının hatalı olup kaldırılması gerektiğini, istinaf istemine konu Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... Esas sayılı dosyasından verilmiş bulunan ihtiyati haciz kararının uygulanması neticesi Antalya 1. İcra Müdürlüğü'nün .... Esas sayılı takip dosyasından gönderilen (ihtiyati) haciz ihbarnameleri üzerine davalı borçlunun ilgili bankalardaki hesaplarında mevcut bakiyelerin icra dosyasına gönderilmesi söz konusu ise de yerel mahkemece söz konusu bedellerin davalı borçlu tarafından icra dosyasına yapılan ödemeler olmadığını, söz konusu bedellerin davalı-borçlu tarafından ödenmiş bedeller gibi kabul edilebilmesi ve dosyaya 3. kişi konumundaki bankalar tarafından gönderilen bedeller yönünden davanın konusuz kaldığından bahsedebilmenin mümkün olmadığını, itiraza uğramış icra dosyasında mevcut bedeller, davalı-borçlu tarafından iradi olarak ödenen değil, ihtiyati haciz kararı üzerine 3. kişi konumundaki bankalara gönderilen haciz ihbarnameleri neticesinde, ilgili bankalar tarafından icra dosyasına ihtiyaten haczedilmiş olarak gönderilmiş davalı-borçlunun hesaplarındaki paralar olduğunu, yerel mahkemenin konusuz kaldığına karar verdiği 148.617,92-USD karşılığı ödemenin, yerel mahkemece ihtiyati haciz kararı verildikten sonra davalı banka hesaplarına ihtiyati haciz konulması ve bu sayede Antalya 1. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına 3. şahıs banka tarafından gönderilen ve halen daha dosyada bulunan bedel olduğunu, bu nedenle iş bu ödemelerin davalı tarafından yapılmış normal bir ödeme olmayıp dava açıldıktan sonra yerel mahkeme kararı uyarınca ihtiyati haczedilen ve banka yoluyla dosyaya giren bedeller olduğunu, söz konusu bedellerin halen dosya da beklediğini, bu bedellerin müvekkil tarafından icra dosyasından çekilebilmesi için davanın tam olarak kabul edilmesi gerektiğini, aksi halde icra müdürlüğünün bu bedelleri kendilerine ödemesinin mümkün olmadığını, icra dosyasının kesinleşmediği gibi, itirazın iptali davası hakkında yerel mahkemece bir karar verilmişse de; yerel mahkemece verilen hatalı karar neticesi, söz konusu ilamın icra kabiliyetinin de bulunmadığını, yerel mahkemece -hatalı olarak- dosyaya yatan ve fakat hâlihazırda tahsil edilemeyen bedeller yönünden konusuz kalma yönünde karar verildiği için, dosyadaki bedellerin davacı-alacaklı tarafından tahsil edilemediğini, bu hususta Antalya 1. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasından, dosyada mevcut paranın tarafımıza ödenmesini talep etmiş isek de; istinaf dilekçemiz ekinde sunduğumuz müdürlük ret kararı gerekçesinde zikredilen nedenlerle söz konusu bedellerin davacı-alacaklıya ödenmediğini, ihtiyati haciz kararı kapsamında davalı -borçlunun 3. kişi bankalardaki hesaplarına uygulanan ihtiyati haciz işlemi nedeniyle icra dosyasına yatırılan bedellerin, davacı-alacaklı tarafından tahsil edildiğinin/edilebileceğinin, devamla dosyaya yatırılan bedeller yönünden davanın konusuz kaldığının kabulünün hukuken mümkün olmadığını, tüm bu nedenlerle yerel mahkeme tarafından davalı-borçlu tarafından icra takibine yapılan itirazın tamamının iptali ile takibin kaldığı yerden devamına karar verilmesi gerekir iken; yanılgılı değerlendirme ve gerekçelerle ihtiyati haciz ihbarnameleri neticesi bankalar tarafından dosyaya gönderilen bedeller yönünden (148.617,92-USD) itirazın iptali isteminin konusuz kaldığına karar verilmesinin hatalı olup, usul ve yasaya da aykırı olduğunu, yerel mahkemece verilmiş bulunan ilamın icra kabiliyeti de bulunmadığından, dosyada mevcut paraların davacı-alacaklı tarafından tahsil edilemediğini, mahkemece, davalı-borçlu tarafından icra takibine yapılan itirazın tamamının iptali ile takibin kaldığı yerden devamına karar verilmesi gerektiğinden, davacı-alacaklı lehine hükmedilen vekâlet ücretinin de dava konusunun tamamı üzerinden hesaplanacak miktarda olması gerektiğini, dolayısı ile yerel mahkemece davacı-alacaklı lehine hükmedilen vekâlet ücretinin de olması gerekenden az miktarda olup, bu nedenle de usul ve yasaya aykırı olduğunu beyan ederek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:
Dava, İtirazın iptali istemine ilişkindir.
Mahkemece yazılı gerekçeyle, davanın kısmen kabul ve kısmen reddine karar verilmiştir.
Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Eldeki dava alacak davası olmayıp itirazın iptali davası niteliğindedir. Yasal dayanağı İİK’nun 67.maddesi olan itirazın iptali davası ile hedeflenen husus; icra takibine karşı borçlunun yaptığı itirazın iptali ile İİK 69.maddesine göre itiraz üzerine duran takibin devamını sağlamaktır. Mahkemenin davanın reddi ya da kabulü yönünde verdiği karar, maddi anlamda kesin hüküm teşkil edeceğinden, mahkeme itirazın iptali davasında; tarafların iddia ve savunmalarını genel hükümlere göre inceleyerek, borcun varlığını ve miktarını araştırmak zorundadır. Bu itibarla borç miktarının davanın açıldığı tarihteki duruma göre belirlenmesi gerekir. Dava tarihinden sonra borçlunun sonradan yaptığı ödemeler veya borcu kabul beyanı mahkemenin yargılamayı devam ettirip davayı sonuçlandırmasına ve takibe yapılan itirazda haksızlık durumuna göre inkar tazminatına hükmedilmesine engel teşkil etmez. Ancak verilecek kararda, dava tarihinden sonra yapılan ödemelerin infazda nazara alınması gerektiği belirtilmelidir. ( Yargıtay HGK. E. 2007/19-159 K.2007/220; HGK.E. 2005/19 K.2005/270 sayılı kararları)
İlk derece mahkemesince; " ..icra takibinden ve iş bu itirazın iptali davasının dava tarihi olan 09/08/2018 tarihinden sonra bilirkişi raporu ve belgelerle sabit olan 148.617,92-USD bedelin dosya borcu olarak icra dosyasına yatırıldığı, bu bedelin davacı alacaklı tarafından icra dosyasından tahsil edilebileceği ve bu bedel yönünden itirazın iptali talebinin konusuz kaldığı anlaşıldığından 148.617,92-USD bedel yönünden karar verilmesine yer olmadığına, bakiye 1.382,08-USD'lik miktar yönünden itirazın iptali ile takibin devamına karar vermek gerekmiştir." şeklinde hüküm tesis edilmişse de; itirazın iptali davalarında davadan sonra yapılan ödemelerin icra müdürlüğünce infazda nazara alınması gerekir. Bu durumda davadan sonra yapılan ödemelerin infazda nazara alınması yönünde hüküm kurulması gerekirken TBK'nın 100.maddesi nazara alınmaksızın infazda da tereddüt oluşturacak şekilde, davanın kısmen kabulü ile; takibin 1.382,08-USD'lik miktar yönünden itirazın iptali ile takibin devamına, davadan sonra yapılan ödemeler yönünden hüküm kurulmasına yer olmadığı şeklinde karar tesisi usul ve yasaya aykırı olduğundan kararın düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmesi gerekmiştir.
Sonuç olarak, davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-2. maddesi gereğince esastan kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı vekilinin İlk Derece Mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurusunun ESASTAN KABULÜNE,
2-6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-2. maddesi gereğince ANTALYA 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİnin 27/10/2020 tarih ve .... Esas, ..... Karar sayılı KARARININ KALDIRILMASINA,
a-Davanın KABULÜ İLE;
Antalya 1.İcra Müdürlüğü’nün .... Esas sayılı takip dosyasında itirazının 150.000,00-USD asıl alacak yönünden İPTALİ ile takip tarihinden itibaren 3095 Sayılı yasanın 4/A maddesine göre Devlet Bankalarınca 1 yıl vadeli USD hesabına uygulanan en yüksek faiz üzerinden DEVAMINA,
2-Dava tarihinden sonra yapılan toplam 148.617,92-USD ödemenin infazda nazara alınmasına,
3-Hükmolunan toplam alacağın %20’si tutarındaki 30.000,00-USD’nin (1 USD =5,1634 TL) takip tarihindeki karşılığı 154.902,00-TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
b-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 52.906,78 TL harçtan peşin olarak yatırılan 9.700,74 TL harcın mahsubuyla bakiye 43.206,04 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye GELİR KAYDINA,
Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 25/03/2021 tarih ve ... Esas - ... Karar sayılı, 2021/90 Harç sayılı Harç Tahsil Müzekkeresinin ilk derece mahkemesince İPTALİNE,
c-Davacı tarafından yatırılan 35,90 TL başvurma harcı ile 9.700,74 TL peşin harç olmak üzere toplam 9.736,64 TL harcın davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
d-Davacı tarafından yapılan davetiye gideri, posta masrafı, bilirkişi masrafı olmak üzere toplam 1.093,65 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
e-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 114.431,40 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
f-Davacı tarafından yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmının 6100 Sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince İlk Derece Mahkemesince davacıya İADESİNE,
h-Davalı tarafından yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmının 6100 Sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince İlk Derece Mahkemesince davalıya İADESİNE,
3-İstinaf incelemesi yönünden;
a-Davacının istinaf başvurusu kabul edildiğinden 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince peşin olarak yatırılan 59,30 TL maktu istinaf karar harcının talebi halinde davacıya İADESİNE,
b-Davacı tarafından istinaf incelemesi için yapılan 162,10 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı, 48,50 TL posta masrafı, 49,00 TL tebligat gideri olmak üzere toplam 259,60 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
c-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından davacı lehine vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
d-İstinaf gider avansından kullanılmayan kısmının 6100 Sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesince ilgilisine İADESİNE,
4-Kararın Dairemizce taraflara TEBLİĞİNE,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 353/1-b-2. bendi gereğince aynı kanunun 361/1. maddesi gereğince Dairemiz kararının tebliğinden itibaren İKİ HAFTALIK süre içinde Yargıtay nezdinde temyiz kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.13/05/2024