T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
11. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi
KARAR TARİHİ: 19/03/2019
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit
GEREKÇELİ KARAR
YAZIM TARİHİ: 25/06/2024
İlk derece mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.
Üye hakimin görüşü değerlendirildi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili, 09/06/2015 tarihinde kullanmış olduğu, 43.000,00 TL tutarlı ipotekli tarım kredisi kullandığını, müvekkilinin bu krediye ilişkin 06/09/2016 tarihinde 18.400,00 TL ödeme yaptığını, bu ödemeden 11.056,54 TL'sinin kredi anaparası olarak ödendiğini, 03/01/2017 tarihinde 10.000,00 TL ödeme yaptığını, bu ödemeye ilişkin 20/01/2017 tarihinde 9.341,89 TL anapara tahsilatı olarak ödendiğini, 13/02/2017 tarihinde 4.000,00 TL ödeme yaptığını aynı tarihte 3.853,33 TL'sinin anapara borcu olarak ödendiğini, 20/04/2017 tarihinde 3.000,00 TL ödeme yaptığını aynı tarihte 2.759,65 TL'sinin anapara borcu olarak ödendiğini, 20/04/2017 tarihinde 4.200,00 TL ödeme yaptığını, 2.445,13 TL'sinin anapara borcu olarak ödendiğini ayrıca 26/07/2017 tarihinde 4.000,00 TL ödeme yaptığını, 27/07/2017 tarihinde 250,00 TL hesap ödeme yaptığını, yine takip tarihinden haricen .... Bankası .... Şubesi'ne 2.000,00 TL ve 2.500,00 TL ödemeler yaptığını, davalı bankanın müvekkilini 02/10/2017 tarihinde Antalya 1. İcra Müdürlüğü'nün ..... Esas sayılı takip dosyası ile 34.971,44 TL asıl alacak 970,60 TL işlemiş %40 temerrüt faizi ile toplamda 36.266,46 TL takip çıktısı ile icra takibi başlattığını beyan ederek davalı bankanın yapmış olduğu sözleşmedeki akdi ve temerrüt faizleri göz önünde bulundurularak, müvekkilinin hesabına yatırmış olduğu anaparaların da borcundan düşülerek takip tarihi itibariyle anapara borcunun tespitine ve kredi kullanımlarına bağlı olarak hesaptan kesilen dosya masrafı, ekspertiz masrafı, ipotek tesis ücreti, ticari kredi kullandırım ücretleri, istihbarat ücretleri bakiyeleri olmak üzere şimdilik 2.000,00 TL'nin ticari avans faizi ile birlikte iadesine, davalının bu paraları bugüne kadar nemalanarak kullandığı açık olduğundan sebepsiz zenginleşme gereği ve takip anapara borcuna istinaden 5.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davalı vekili, davacının, müvekkili adına Antalya 1. İcra Müdürlüğü'nce başlatılan ....sayılı icra dosyasına olan borcunu ödediğini ve dosyanın haricen tahsil yoluyla kapatıldığını, artan bakiyenin borçlunun hesabına iade edildiğini, borçlu kredi borcunu ödemeye başladığında da bu bedelleri ödediğini bilmesine rağmen yine sorunsuz ve çekişmesiz biçimde ödeme yapmaya devam ettiğini, bu durumunda davacının borçlu olduğunu ikrar ettiği anlamına geldiğini ayrıca davacının manevi tazminat talebinde bulunmasının da hukuka uygun olmadığını beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda;"...dava konusu kredi kullandırımlarında kesilen komisyonların davacı yanın ödeme planlarında bulunan imzaları ile bilgisi dahilinde olduğu, haksız bir kesintinin olmadığının anlaşıldığı" gerekçesiyle maddi ve manevi tazminat davalarının reddine karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkilinin kullanmış olduğu taksitli ticari kredilere uygulanan akdi faiz oranının %50 fazlası uygulanması gerekirken sözleşmedeki akdi faiz oranı belirtilmişken, temerrüt faiz oranı %40 olarak fazla ve sözleşmeye aykırı uygulandığının açık olduğunu, temerrüt faiz üzerinden menfi tespit davasına ilişkin bilirkişinin eksik incelemesi ile rapor düzenlendiğini ve menfi tespit davasının reddine karar verildiğini beyan ederek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:
Dava, kullanılan kredi sözleşmesi nedeniyle davalı bankanın davacıdan haksız kesinti yapıp yapmadığı, davacının istirdat ve manevi tazminat taleplerinde haklı olup olmadığına ilişkindir.
Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun "hâkimin davayı aydınlatma görevi” başlıklı 31. maddesi “Hâkim, uyuşmazlığın aydınlatılmasının zorunlu olduğu durumlarda, maddi veya hukuki açıdan belirsiz yahut çelişkili gördüğü hususlar hakkında, taraflara açıklama yaptırabilir; soru sorabilir; delil gösterilmesini isteyebilir.” şeklindedir.
Hâkimin davayı aydınlatma ödevi olarak ifade edilen bu düzenleme ile doğru hüküm verebilmesi ve maddi gerçeğin bulunabilmesi amaçlanmıştır. Düzenlemede her ne kadar “açıklama yaptırabilir” denilmiş ise de, bunun, hâkimin davayı aydınlatması için bir “ödev” olduğunu kabul etmek gerekir. Çünkü davayı aydınlatma ödevi sayesinde hâkim, iddia ve savunmanın doğru ve tam olarak anlaşılmasını sağlayacak ve bu şekilde doğru olmayan bir kararın verilmesini önleyecektir (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 20/01/2016 tarih, 2014/22-83 Esas - 2016/27 Karar sayılı ilamı).
Somut olayda, davacı vekili dava dilekçesinde dava konusunu menfi tespit ve alacak davası olarak belirlemek suretiyle menfi tespit istemine ilişkin olarak davalı bankanın yapmış olduğu sözleşmedeki akdi ve temerrüt faizleri göz önünde bulundurularak müvekkilinin yatırmış olduğu anaparaların müvekkilinin borcundan düşülerek takip tarihi itibariyle anapara borcunun tespitine karar verilmesini talep etmiştir. Mahkemece davacı tarafa alacak talebinin yanı sıra menfi tespit istemine ilişkin bir talebinin olup olmadığı HMK'nın 31. maddesi uyarınca açıklatılmak ve davacının talebinin neye ilişkin olduğu belirlenmek suretiyle ulaşılacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken eksik incelemeye karar verilmesi hatalı olmuştur.
Sonuç olarak, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılmasına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı vekilinin ilk derece mahkemesinin kararına ilişkin istinaf başvurusunun ESASTAN KABULÜNE,
2-6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 19/03/2019 tarih ve .... Esas .... Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
3-6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
4-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince peşin olarak yatırılan istinaf karar harcının ilk derece mahkemesince talebi halinde davacıya İADESİNE,
5-Davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderinin ilk derece mahkemesinde yapılacak yargılama sonunda dikkate ALINMASINA,
6-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından davacı lehine vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
7-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince peşin alınan ve harcanmayan istinaf gider avansının ilk derece mahkemesince ilgiliye İADESİNE,
8-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara TEBLİĞİNE,
Dair, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy çokluğuyla ve HMK'nın 353/1-a maddesince kesin olarak karar verildi.
...
MUHALEFET ŞERHİ
Davacının ön inceleme duruşmasındaki beyanında davadan sonra yapılan ödeme karşısında davalarının istirdat davası olduğunu belirtmiş olması karşısında davanın bu yönü itibarıyla mahkemece açıklığa kavuşturulmadığına ilişkin çoğunluk görüşüne katılmadığımdan karara muhalefet ettim.
...