T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
11. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi
KARAR TARİHİ: 13/11/2020
DAVA: Alacak
GEREKÇELİ KARAR
YAZIM TARİHİ: 13/02/2024
İlk Derece Mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.
Üye hakimin görüşü değerlendirildi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili, Antalya 6. Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas ... karar sayılı dosyasına ibraz ettiği dava dilekçesinde özetle; davacı şirket ile davalılardan ... Ltd. Şti arasında 13.06.2008 tarihinde .... Restoran yatırımının yapılması ve işletmecilik faaliyeti ve %50 oranında ortaklık kurulmasına ilişkin sözleşme yapıldığını, sözleşme kurulurken davalıların hileli hareketlerde bulunduklarını ve sözleşme kurulduktan sonra sözleşmeye aykırı davranışlar sergilediklerini, davacı şirketin her iki ortağının Alman vatandaşı olduğunu ve Türkçe bilmediklerini, sözleşmenin yapıldığı sırada davalı şirketin temsil ve ilzama yetkili müdürü olan ..in Almanca dilinde yeminli tercümanlık yaptığını ve tercüme işlerini yürüttüğünü, davalı şirketin diğer ortağının ise aynı zamanda tercüman ... in eşi ... olduğunu ve dava açılıncaya kadar davacı şirketin hukuki danışmanlığını yaptığını, taraflar arasında yapılan sözleşmeye göre ortakların tüm gelir ve giderlere yarı yarıya ortak olmalarına rağmen işletmenin sevk ve idaresinde davacı şirkete söz hakkı tanınmadığını, bunun da dürüstlük kurallarına aykırı olduğunu, davalı şirketin özen yükümlülüğünü yerine getirmemesi, sözleşmeye ve hukuka aykırı eylemleri sebebi ile davacının büyük zarara uğradığını, sermaye olarak bulunan 1.500.000,00.-TL'nin bir yıldan kısa bir sürede eridiğini ve yok olduğunu, ortada zarar etmek şöyle dursun gelir getiren dahi bir işletme kalmadığını, şirketi idare eden tarafın diğer tarafa tek bir kelimelik dahi olsa açıklama yapmadığını, davalı şirket tarafından ... ya 520.000.-Euro'nun ödendiğinin de bilinemediğini, Burdur'da ... işletmesi kurmak için 520.000.-Euro harcanmasının beklenmediğini, bu yatırıma ilişkin rapor ve harcama belgelerinin halen davalı şirket tarafından davacı şirkete sunulmadığını, bu sebeplerle davalı şirket davalılardan yönetici ... ile şirketi tek başına temsile yetkili ... ın işlemleri yüzünden ortaklığın basiretsiz idare edildiğini ve zarara yol açıldığını, bu sebeplerle ıslah hakkı saklı tutularak fazlaya ilişkin hakları saklı tutularak 20.000,00.-Euro tazminatın sözleşmenin kurulduğu tarih itibarı ile yasal faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalılar vekili; Davacı ile davalı şirket arasında 13.06.2008 tarihinde % 50 kar ve zarar katılımlı ortaklık kurulduğunu, bu sebeplerle davalılardan ... ve ...a husumet yöneltilemeyeceğini, davacı ve davalı şirket arasında yapılan işin ticari iş olduğundan ticaret mahkemesinin görevli olduğundan iş bölümü itirazında bulunulduğu anlaşılmıştır.
Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verilen yine .... Esas sayılı dava dosyasında davacı vekilinin ibraz verdiği dava dilekçesinde özetle; birleşen dosyada davacı şirket ile davalı şirket arasında 13.06.2008 tarihinde yapılan anlaşma ile işletilecek olan restoranın % 50 kar ve zarar ortaklığını öngören anlaşma yapıldığını, iş yerinin 08.08.2008 tarihinde faaliyet geçirildiğini, tüm işlemlerin davalının bilgisi dahilinde yapıldığını ancak restoranın kar etmediğini, sürekli zarar etmesi nedeniyle bazen bankalardan kredi kullanıldığını, davalının zarara katılma edimini yerine getirmediğini, bu nedenle de işletmenin borçlarının şirket temsilcisi tarafından ödendiğini belirterek sözleşme gereği edimlerini yerine getirmeyen davalıdan alacaklara mahsuben 10.000,00.-Euro alacak bedelinin sözleşme tarihinden itibaren yasal faizi ile davalıdan tahsiline, dosyanın da Antalya Asliye 2. Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiş, mahkemenin 23.09.2011 tarih ... esas .... karar sayılı kararı ile hukuki irtibat nedeniyle dosyanın bu dosya ile birleştirilmesine karar verilmiştir.
Mahkemece; ".... Taraflar arasında 13.06.2008 tarihinde % 50 hisse ile adi ortaklık kurulduğu ve bu adi ortaklık nedeniyle davacı şirket tarafından 313.000,00.-Euro ve 10.300,00.-TL ödeme yapıldığı, ... Gıda ile sözleşme imzalanarak işletmenin faaliyete geçirildiği fakat zarar ettiği için 14.08.2009 tarihinde işletmenin kapatıldığı ihtilafsızdır. Davacı tarafça davalı şirket ve yöneticileri olan diğer davalıların hileli ve kusurlu davranışları nedeniyle davacının zarara uğratıldığı iddia edilmiş ise de; mahkememizce alınan raporlardan ve toplanan deliller ve tüm dosya kapsamından davalıların zarara neden olabilecek hileli veya kusurlu herhangi bir davranışları veya eylemleri ispatlanmadığı gibi adi ortaklığın zararını doğrudan doğuracak ve sorumluluklarını gerektirecek herhangi bir eylemleri de ispatlanmamış olup, işletmenin ekonomik kriz, vs nedenlerle zarar etmesinde doğrudan davalılara yüklenebilecek bir kusur ispatlanmadığından asıl davanın reddine karar vermek gerekmiştir. Birleşen dosya yönünden ise adi ortaklık sözleşmesi davacı ve davalı şirket arasında imzalanmış olup, davalı .... sözleşmede taraf olmayıp, sözleşme nedeniyle herhangi bir sorumluluğu bulunmadığından bu davalı yönünden davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine; davalı şirket yönünden ise her ne kadar adi ortaklık sözleşmesinde tarafların kar ve zarara % 50 oranında ortak oldukları belirtilmiş ise de, davacı ortak tarafından bizzat kendisi tarafından yapılan herhangi bir zarar ödemesi belgesi ile birlikte ortaya konulup ispatlanmadığından zarar talebinin de reddine" karar verilmiştir.
Karara karşı, asıl davada davacı şirket, birleşen davada ise davacı ve davalı taraf istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Asıl dava davacısı .... Mim. Eml. İnş. Tic. Ltd. Şti.vekili istinaf dilekçesinde özetle; dosyada adi ortaklığa ait bilanço olmadığını, davalı şirket ve davalı şirket idarecisi ... ın adi ortaklığın bilançosunu tutmadığını, adi ortaklığın kar, zarar, gelir ve giderlerini gösteren bir hesap veya belge sunmadığını, dosyada mevcut bilançonun adi ortaklığın sadece taraflarından birisi olan .... Danışmanlığın bilançosu olduğunu, adi ortaklık için ayrı bir vergi kaydının oluşturulmadığı gibi, adi ortaklığın gelir ve giderini, karını, zararını gösterecek hiçbir kayıt yapılmadığını, kar, zarar durumunu ayrıntılı ve belgeye dayalı öğrenmek için davacının davalı ... Danışmanlığa ihtarname gönderdiğini, bu talebi yerine getirilmeyince ortaklar kurulunun toplanması ve hesapların incelenmesini sağlamak üzere, Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas ... Karar sayılı davanın açıldığını, ortaklar kurulu toplandığından davanın konusuz kaldığını, sonrasında Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas ... Karar sayılı ilamı ile davalı ... Danışmanlığın adi ortaklık hükümlerine uygun davranmayarak kendisinden istenilen bilgi ve belgelerin davacıya vermediğinden sözleşmeye aykırı davrandığı anlaşılmakla, ... Danışmanlığın ... ye 100.000 Euro karşılığı 195.000,00 TL'lik iflas yolu ile takipte takip borcunu ödemediği için iflasına karar verildiğini, bu mahkeme kararı da dikkate alındığında, davalıların adi ortaklık sözleşmesine aykırı davrandıklarının mahkeme kararı ile sabit olduğunu, adi ortaklığın davalı ... tarafından basiretsiz bir biçimde idare edildiği, adi ortaklığın hesap ve belgelerini hiç tutulmadığı, .. ın vekil olarak çıkar çatışması bulunan işleri kabul ettiği, kendi şahsi menfaatleri bulunan akçeli konularda davacıyı yanlış biçimde yönlendirdiği, davalı ... ın ise tarafsız davranamayacağı belli olan işlerde eksik, yanıltıcı ve taraflı açıklamalar yaparak, zarara sebep olduğu, bu nedenlerle istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesinin kararının ortadan kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen dava dosyasında davacı .... Rest İşl Tur Tic İnş Ve İhr Ltd Şti. vekili istinaf dilekçesinde özetle; Birleşen dava yönünden bilirkişi raporuna karşı beyanlarını bildirir 21/06/2016 tarihli dilekçelerinde belirtilen hususlar dikkate alınmaksızın ve müvekkili şirket tarafından yapılan tüm harcamalara ilişkin belgeler kanıt olarak sunulmuş olmasına ve dava devam ederken adi ortaklığa tabi bu işletme ile ilgili geçmiş dönemlerden kalmış ve yapılandırılarak ödemesi sürdürülen sigorta ve vergi borcu gibi kamusal borçların ödemelerinin halen müvekkili şirketçe yapılmış olmasına ve rapora göre toplamda 271.989,93 TL net zararın gerçekleşmiş olmasına ve bunun ortaklar arasında % 50 oranında paylaştırılmasına karar verilmesi gerekirken davanın reddine karar verilmiş olmasının doğru olmadığını, bu nedenle kararın kaldırılarak birleşen davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen dava dosyasında davacı ... Rest. İşl. Tur. Tic. İnş.ve İhr. Ltd. Şti.adına İflas İdare vekili Av. ... istinaf dilekçesinde özetle; Taraflarınca İflas İdare memuru olarak değil vekil sıfatı ile davayı takip ettiklerini, müflis şirket yönü ile tüm harcamalara ilişkin belgelerin sunulup, tüm borçların dökümleri kapsamında 16/05/2016 tarihli bilirkişi raporu ile zarar tutarı belirlenmiş olmasına rağmen davanın reddine karar verilmiş olmasının usul ve yasaya aykırı olup, kararın kaldırılarak, birleşen davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen dava dosyasında davalı .... Mimarlık Müh. Eml. Tar. İnş. Taah. Tur. San. Tic. Ltd. Şti.ve ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; ... yönünden davanın pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmiş olmasının usul ve yasaya uygun olduğunu ancak her iki davalı yönünden davanın ret sebepleri farklı olduğundan her bir davalı aleyhine ayrı ayrı vekalet ücretinin hükmedilmesi gerekirken tek vekalet ücretinin hükmedilmesinin doğru olmadığını, bu nedenle vekalet ücretine ilişkin kısım bakımından kararın ortadan kaldırılarak ... lehine vekalet ücretine karar verilmesini talep etmiştir.
Asıl dava, davacı ve davalı şirket arasında imzalanan 13.06.2008 tarihli adi ortaklık sözleşmesi nedeniyle Burdur'da kurulan ve zarar ettiği için 14.08.2009 tarihinde kapatılan işletme nedeniyle davalıların hileli ve kusurlu davranışları nedeniyle davacıyı uğratmış oldukları zararın tahsili; birleşen dava ise yine aynı adi ortaklık sözleşmesi nedeniyle taraflar kar ve zarara % 50 ortak oldukları halde birleşen dosya davacısı tarafından karşılanan ve davalılar tarafından ödenmeyen zararın tahsili istemine ilişkindir.
Mahkemece yazılı gerekçeyle, asıl ve birleşen dava yönünden davanın reddine karar verilmiştir.
Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Dosyada mevcut ... Mimarlık ve ... Danışmanlık şirketi arasında imzalanan 13.06.2008 tarihli ortaklık sözleşmesine göre, tarafların % 50 kar pay oranında Burdur adresinde ... restaurant franchising yatırım işletmeciliği için eşit oranda ortaklık sözleşmesi imzaladıkları, bu kapsamda sözleşmenin adi ortaklık niteliğinde olduğu, tarafların gelir ve giderlere eşit oranda katılmakla yükümlü oldukları, ileride ortaya çıkacak masraflara da payları oranında katılmakla yükümlü oldukları, 5. maddeye göre franchising ilişkisinin davalı ... Ltd. Şti. üzerinden devam edeceği ancak davacı ..... Ltd. Şti.'nin uygun zaman ve ortamda olmak kaydıyla ortaklığın gereği olarak söz konusu yatırım ve işletme ile ilgili her türlü bilgi, belge, fatura, gelir gider ile ilgili belgelerden haberdar edilmek, belge istemek, kontrol etmek ya da ettirmek hakkına sahip olduğunu, davalı ... Ltd. Şti.'nin bu konuda .. nın talebini reddedemeyeceğini, 6. maddede ise tarafların sözleşme hükümlerinden herhangi birine aykırı davranmaları ya da sözleşmeden dönmeleri halinde karşı tarafa sözleşme tutarından ayrı olarak 100.000,00 Euro cezai şart ödemeyi şimdiden taahhüt ve kabul ettiklerinin kararlaştırıldığı anlaşılmıştır.
Yukarıda özetlenen sözleşmeye göre; ... Mimarlık ve ... Danışmanlık şirketi arasında 13.06.2008 tarihinde % 50 hisse ile adi ortaklık kurulduğu ve bu adi ortaklık nedeniyle davacı şirket tarafından 313.000,00.-Euro ve 10.300,00.-TL ödeme yapıldığı, TAB Gıda ile sözleşme imzalanarak işletmenin faaliyete geçirildiği fakat zarar ettiği için 14.08.2009 tarihinde işletmenin kapatıldığı ihtilafsızdır.
HMK m. 359/3 uyarınca; dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, Mahkemece dosya kapsamına ve denetime uygun bilirkişi raporu benimsenerek asıl davada davalıların adi ortaklığın zarara neden olabilecek hileli veya kusurlu herhangi bir davranışlarının ispatlanamamasına, işletmenin ekonomik kriz vs nedenlerle zarar etmesinde doğrudan davalılara yüklenebilecek bir kusurun ispatlanamamasına, yine birleşen davada, davacı ortak tarafından bizzat kendisi tarafından yapılan herhangi bir zarar ödemesinin belgesi ile birlikte ortaya konulup ispatlanamamasına, birleşen davada vekalet ücretinin doğru takdir edilmesine, HMK m. 355/1. gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılmasına göre; asıl dava bakımından davacı şirketin, birleşen dava bakımından ise davacı şirketin ve davalılar vekillerinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden HMK m. 353/1-b-1. gereğince istinaf başvurularının esastan reddine karar vermek gerektiği anlaşıldığından aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Asıl dava davacısı ... Mim. Eml. İnş. Tic. Ltd. Şti, birleşen dosya davacısı ...Rest. İşl. Tur. Tic. İnş.ve İhr. Ltd. Şti. ve birleşen dosya davalıları vekillerinin İlk Derece Mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurusunun ESASTAN AYRI AYRI REDDİNE,
2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 427,60 TL maktu istinaf karar harcından peşin olarak yatırılan 59,30 TL harcın mahsubu ile bakiye 368,30 TL istinaf karar harcının; Asıl dava davacısı ....Mim. Eml. İnş. Tic. Ltd. Şti.'den,
Alınması gerekli 427,60 TL maktu istinaf karar harcından peşin olarak yatırılan 59,30 TL harcın mahsubu ile bakiye 368,30 TL istinaf karar harcının;birleşen dosya davacısı ...Rest. İşl. Tur. Tic. İnş.ve İhr. Ltd. Şti.'den,
Alınması gerekli 427,60 TL maktu istinaf karar harcından peşin olarak yatırılan 59,30 TL harcın mahsubu ile bakiye 368,30 TL istinaf karar harcının; birleşen dosya davalısı ....Mim. Eml. İnş. Tic. Ltd. Şti. ve ... ten tahsili ile Hazineye GELİR KAYDINA, harç tahsil müzekkeresinin ilk derece mahkemesince YAZILMASINA,
3-İstinaf başvurusunda bulunan tarafların istinaf başvurusu nedeniyle yapılan yargılama masraflarının kendi üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Kullanılmayan istinaf gider avansının 6100 Sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesince ilgilisine İADESİNE,
5-İstinaf incelemesi dosya üzerinden yapıldığından taraflar lehine vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
6-Kararın Dairemiz tarafından taraflara TEBLİĞİNE,
Dair, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 353/1-b-1. bendi gereğince aynı kanunun 361/1. maddesi gereğince Dairemiz kararının tebliğinden itibaren İKİ HAFTALIK süre içinde Yargıtay nezdinde temyiz kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 13/02/2024