T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
11. HUKUK DAİRESİ
KARAR TARİHİ : 07/03/2025
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi
ARA KARAR TARİHİ: 25/12/2024
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit
GEREKÇELİ KARAR
YAZIM TARİH: 07/03/2025
İlk Derece Mahkemesinin kararı ve dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.
Başkanın görüşü değerlendirildi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili, davacı şirket ile davalılardan "..." arasında imza ile 05.01.2024 tarihli alım satım sözleşmesi kapsamında davalı şirket tarafından davacı şirkete "...ve ..." malzemesi satışının kararlaştırılmış olduğunu, sözleşmenin toplam bedeli KDV Dahil 7.300.000-TL(...) olarak belirlendiğini, satışı yapılan malların 4 parça halinde ilk teslimatı 10.01.2024 tarihinde, diğer teslimatlar 10.02.2024, 10.03.2024, 10.04.2024 tarihlerinde yapılmak üzere anlaşılmış olduğunu, sözleşme neticesinde davacı şirket tarafından davalı ...; -... Şubesi E1-... seri nolu ... keşide tarihli 300.000-TL(....) bedelli 1 adet çek, -... Antalya 100. Yıl Şubesi ... seri nolu ... keşide tarihli 300.000-TL(Üçyüzbintürklirası) bedelli 1 adet çek, -... Antalya 100. Yıl Şubesi...seri nolu ... keşide tarihli 300.000-TL(Üçyüzbintürklirası) bedelli 1 adet çek, -... Antalya 100. Yıl Şubesi ... seri nolu ... keşide tarihli 300.000-TL(Üçyüzbintürklirası) bedelli 1 adet çek, -... Antalya 100. Yıl Şubesi ... seri nolu ... keşide tarihli 300.000-TL(Üçyüzbintürklirası) bedelli 1 adet çek, -... Antalya 100. Yıl Şubesi ... seri nolu ... keşide tarihli 300.000-TL(Üçyüzbintürklirası) bedelli 1 adet çek, -... Antalya 100. Yıl Şubesi... seri nolu ... keşide tarihli 300.000-TL(Üçyüzbintürklirası) bedelli 1 adet çek, -... Antalya 100. Yıl Şubesi... seri nolu ... keşide tarihli 300.000-TL(Üçyüzbintürklirası) bedelli 1 adet çek, -... Antalya 100. Yıl Şubesi ...seri nolu ... keşide tarihli 300.000-TL(Üçyüzbintürklirası) bedelli 1 adet çek, -... Antalya 100. Yıl Şubesi ... seri nolu ... keşide tarihli 300.000-TL(Üçyüzbintürklirası) bedelli 1 adet çek, -... Antalya 100. Yıl Şubesi ... seri nolu ... keşide tarihli 300.000-TL(Üçyüzbintürklirası) bedelli 1 adet çek, -... Antalya 100. Yıl Şubesi...seri nolu ... keşide tarihli 300.000-TL(Üçyüzbintürklirası) bedelli 1 adet çek, -... Antalya 100. Yıl Şubesi ...seri nolu ... keşide tarihli 300.000-TL(Üçyüzbintürklirası) bedelli 1 adet çek, -... Antalya 100. Yıl Şubesi ...seri nolu ... keşide tarihli 300.000-TL(Üçyüzbintürklirası) bedelli 1 adet çek, -... Antalya 100. Yıl Şubesi... seri nolu ... keşide tarihli 300.000-TL(Üçyüzbintürklirası) bedelli 1 adet çek, -... Antalya 100. Yıl Şubesi ... seri nolu ... keşide tarihli 300.000-TL(Üçyüzbintürklirası) bedelli 1 adet çek, -... Bankası Aspendos Bulvarı Şubesi... çek numaralı ... keşide tarihli 500.000-TL(Beşyüzbintürklirası) bedelli 1 adet çek, -... Bankası Aspendos Bulvarı Şubesi ...çek numaralı ... keşide tarihli 500.000-TL(Beşyüzbintürklirası) bedelli 1 adet çek, -... Bankası Aspendos Bulvarı Şubesi... çek numaralı ... keşide tarihli 500.000-TL(Beşyüzbintürklirası) bedelli 1 adet çek, -... Bankası Aspendos Bulvarı Şubesi ...çek numaralı ... keşide tarihli 500.000-TL(Beşyüzbintürklirası) bedelli 1 adet çek, -... Bankası Aspendos Bulvarı Şubesi ...çek numaralı ... keşide tarihli 500.000-TL(Beşyüzbintürklirası) bedelli 1 adet çek, olmak üzere toplam 21 adet, 7.300.000-TL(Yedimilyonüçyüzbintürklirası) toplam bedelli çekler keşide edilerek teslim edilmiş olduğunu, davalı şirket .... sözleşmeye ve alınan çeklere istinaden davacı şirkete 26.01.2024 düzenleme tarihli 4.101.600-TL(Dörtmilyonyüzbirbinaltıyüztürklirası) bedelli ve 26.01.2024 tarihli 998.400-TL (dokuzyüzdoksansekizbindörtyüztürklirası) bedelli 2 adet fatura düzenleyerek göndermiş fakat sözleşmede kararlaştırılan malzeme üretim, tedarik ve teslimini yapmadığını, uzun süre davalının sözleşmeye uymasını bekleyen davacının, davalının sözleşmede taahhüt ettiği malları teslim edemeyeceğini anlayınca davalı ... 14.03.2024 tarihli 4.101.600-TL (Dörtmilyon yüzbirbin altıyüz türklirası) bedelli iade faturası ve 14.03.2024 tarih 998.400-TL (dokuzyüzdoksansekizbin dörtyüztürklirası) bedelli iade faturası olmak üzere toplam 2 adet iade faturasını göndermiş olduğunu, davcının kendisine taahhüt edilen malların teslim edilmediğinden ve karşılıksız kalan faturanın iade faturaları ile geri gönderilmesi ile sözleşme kapsamında davalıya teslim edilen 21 adet çekin kendisine iadesini istemiş olduğunu, çeklerin iade edilmesini beklerken davalının konkordato başvurusunda bulunduğunu ve Antalya 3. Ticaret Mahkemesi ... Esas sayılı dosyasında 18.03.2024 tarihli karar ile geçici konkordato mühlet kararı verildiğini öğrendiğini, söz konusu dosyada 14.08.2024 tarihli duruşmada 1 yıl süre ile kesin mühlet kararı verildiğini, davalı ... yetkilisi ile görüşüp çeklerinin iadesini talep eden davacı şirket yetkilisinin bahsi geçen çeklerin tahsil edilmek üzere Ocak ve Şubat ayında muhtelif olarak davalı bankalara verildiğini, kendileri tarafından çeklerin bedelsiz kaldıklarından iade edileceğini, bu konuda bankalara başvuru yapacaklarını beyan etmiş olduğunu ve bunun yanı sıra davalı...ye ve diğer bankalara hitaben yazılan yazıyı bankalara ibraz edilmek ve çeklerini iade alabilmek için teslim etmiş olduğunu, her ne kadar davacı bu yazının bir nüshasını davalı ...'ye verip çeklerini iade almak istemişse de davalı banka tarafından bu yazı teslim alınmadığı gibi davacıya da bedelsiz kalan çeklerin iade edilmediğini, çekleri iade etmeyen davalı ....,'nin toplam 6 adet çekini icra takibine koymuş olduğunu, davacının söz konusu icra takiplerinin iptaline ilişkin davalar açıldığını, Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...E. sayılı dosyasında 26.04.2024 tarihli kararıyla bankalara yapılan temliklerin ve rehin cirolarının geçerli olmadığı zira incelemeye konu çeklerin vade tarihlerini geçici konkordato mühletinin verildiği tarihten sonra olduğu sebebiyle ara karar verilerek bu çeklerin tahsili halinde konkordato komiser hesabına aktarılması yönünde hüküm kurulmuş olduğunu, icra takiplerine konu olan çeklerin bu hüküm kapsamında değerlendirmeye alınan çeklerden olduğunu, Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... E. sayılı dosyasında 17.05.2024 tarihli ara karar kurulduğunu, bu kararda da rehin veya temlik cirosu ile yapılan devirlerin geçersiz olduğunu, yapılan veya yapılabilecek tahsilatların komiser hesabına yatırılması gerektiğinin hüküm altına alınarak karar içeriğinde geçen çekler açısından çekleri elinde tutan bankaların yetkili hamil olmadığı zira devir işlemlerinin geçersiz olduğunun belirtilmiş olduğunu, diğer taraftan davacının, çek fotokopilerini incelediğinde bankalara teslim edilen çeklerin arkasında bulunan davalı ...Şirketine ait olan ciroda bulunan imzaların sahte olduğunu gözlemlemiş olduğunu, bu imzalar üzerinde yapılacak bilirkişi incelemesi neticesinde cirolardaki imzaların sahte olduğu ve ciro zincirinin kopmuş olduğunun açıkça görüleceğini, bu durumda davacının, davalı ...Şirketi'ne karşı ileri sürdüğü menfi tespit talebinin diğer davalı açısından da kabulü gerektiğini, sonuç itibari ile de; dava konusu çekler hakkında açılmış Alacakları İcra Dairesi... E., Antalya Banka Alacakları İcra Dairesi... E., Antalya Banka Alacakları İcra Dairesi...E., Antalya Banka Alacakları İcra Dairesi ... E., Antalya Banka Alacakları İcra Dairesi ... E. ve Antalya Banka Alacakları İcra Dairesi ...E. Sayılı icra dosyalarının tedbiren durdurulmasına, davacının, davalılara borçlu olmadığının ve davalı....'nin takip hakkı bulunmadığından alacağının bulunmadığının tespitine ve icra takiplerine konu çeklerin iadesine, dava konusu çeklerin iptaline, bedelsiz çeklerin iade edilmemesinden ve dava açılmasına sebebiyet verilmesinden dolayı %20'den aşağı olmamak üzere zarar ve tazminatın davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Mahkemece 22/11/2024 tarihli ara karar ile; "... davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebi yönünden tüm dosya kapsamına göre kısmen kabulü ile dava icra takibinden sonra açılan menfi tespit davası olduğundan İİK'nun 72/3. madde gereğince ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemeyeceğinden davacı vekilinin ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına yönelik talebinin reddine; ancak icra veznesindeki paranın alacaklıya ödenmemesi şeklinde tedbir kararı verilebileceği gözetilerek; Alacakları İcra Dairesi ...Esas, Antalya Banka Alacakları İcra Dairesi ...Esas, Antalya Banka Alacakları İcra Dairesi... Esas, Antalya Banka Alacakları İcra Dairesi...Esas, Antalya Banka Alacakları İcra Dairesi... Esas ve Antalya Banka Alacakları İcra Dairesi ... Esas sayılı takip dosyalarına istinaden dava değeri olan 1.800.000,00TL'nin % 15'ine karşılık gelen 270.000,00TL nakdi veya kesin süresiz sınırlamasız banka teminat mektubu ibrazı halinde davacı yönünden icra veznesine girecek paranın alacaklıya ödenmemesi için ihtiyati tedbir konulmasına" karar verilmiştir.
DAVALILARIN İTİRAZLARININ ÖZETİ:
Davalı ... vekilinin itiraz dilekçesinde özetle; İİK madde 72 uyarınca icra takibi başlatıldıktan sonra takibin durdurulmasına tedbiren de olsa karar verilemeyeceğini, bu sebeple mahkemece takibin durdurulmasına dair tedbir talebinin reddine karar verilmesi gerekirken davacı tarafın talebini aşar mahiyette icra dosyasına girecek paranın alacaklıya ödenmemesine dair tedbir verilmesi hususunun hukuka aykırı olduğu, ihtiyati tedbir kararı verilmesinin ilk şartı tedbirin haklılığı konusunda yaklaşık ispatın sağlanmış olması gerektiğini, yaklaşık ispat ise ancak deliller ile ortaya konulabileceğini, dava dilekçesi ve ekindeki belgelerden ilk görüşte davacı tarafın haklılığını ortaya koyacak mahiyette bir yaklaşık ispatın sağlanamadığını, açıklanan sebeplerle yaklaşık ispat şartı incelenmeden davacı tarafın talebini aşar mahiyette ihtiyati tedbir kararı verilmesinin hukuka aykırı olması nedeniyle itirazın kabulü ile 22/11/2024 tarihli ara kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
Davalı ... vekilinin itiraz dilekçesinde özetle; müvekkilinin uzun yıllardır Antalya ilinde faaliyet gösteren saygın ve köklü bir ticari şirket olduğunu, davacının ihtiyati tedbir talebine konu maddi olayda Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 389.maddesinde sayılan ihtiyati tedbir şartları gerçekleşmemiş ve yaklaşık ispat koşulu sağlanamamış olduğunu, davacının dava dilekçesinde ileri sürdüğü iddialarının gerçeği yansıtmadığını, salt davacı beyanlarına dayanılarak verilen ihtiyati tedbir kararının ölçüsüz olduğunu, cevap süresi henüz dolmadan verilen tedbir kararının hukuka ve hakkaniyete aykırılık teşkil ettiğini, yaklaşık ispat koşullarının varlığı araştırılmaksızın ihtiyati tedbir kararı verilmiş olduğunu, davacı tarafın ihtiyati tedbir isteminin reddi gerektiğini, mahkemenin 22/11/2024 tarihli ara karar ile verilen ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasını ve hukuki dinlenilme hakkının gereği olarak Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 394.maddesinin 4.fıkrasına göre ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasını, mahkeme aksi kanaatte ise davacı tarafından mahkeme veznesine daha yüksek tutarda teminat yatırılması gerektiğini, açıklanan nedenlerle 22/11/2024 tarihli ara karar ile kurulan ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
Mahkemece 25/12/2024 tarihli ara karar ile,"... verilen tedbir kararının dosyada mevcut delil durumuna ve yasaya uygun olduğu anlaşılmakla yerinde görülmeyen itirazın reddine " karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Ara karara karşı, davalı ...vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Davalı... vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava dilekçesi incelendiğinde davacı tarafın tedbir talebi olarak sadece takibin durdurulması talebi ileri sürüldüğünü ancak bilindiği üzere İİK 72. madde uyarınca icra takibi başlatıldıktan sonra takibin durdurulmasına tedbiren de olsa karar verilemeyeceğini bu sebeple mahkemece takibin durdurulmasına dair tedbir talebinin reddine karar verilmesi gerekirken davacı tarafın talebini aşar mahiyette icra dosyasına girecek paranın alacaklıya ödenmemesine dair tedbir verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, bu sebeple itirazlarının öncelikle bu yönden kabulü ile verilen tedbir kararının kaldırılması gerekirken taleplerinin reddine karar verilmesi kabul edilemeyeceğini, dava dilekçesi ve ekindeki belgelerden ilk görüşte davacı tarafın haklılığını ortaya koyacak mahiyette bir yaklaşık ispatın sağlanamadığını davacı tarafın ve cevap süresi içinde cevap dilekçesi sunma haklarını kullandıktan sonra dosyadaki mevcut delillerle yaklaşık ispatın sağlanıp sağlanamayacağı incelenmesi gerektiğinde verilen kararın bu yönden de hukuka aykırı olduğunu, tarafların iddia ve savunma kapsamında tüm delilleri ortaya konulduktan sonra davacı tarafın tedbir konusunda yaklaşık ispatı sağlayamayacağının ortaya çıkacağını, tedbiren teminat karşılığı tedbir kararı verilmiş olmasına rağmen, ilgili teminatın süresinde ve daha sonrasında da yatırılmadığını, buna rağmen mahkemenin itirazlarının reddine karar verdiğini, anılan sebeple yaklaşık ispat şartı incelenmeden davacı tarafın talebini aşar mahiyette ihtiyati tedbir kararı verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:
Talep, ihtiyati tedbir kararına itirazın reddine ilişkin ara kararın kaldırılması istemine ilişkindir.
Mahkemece yazılı gerekçeyle, ihtiyati tedbire yapılan itirazın reddine karar verilmiştir.
Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
HMK m. 359/3 uyarınca; dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, HMK m. 355/1. gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılmasına göre; davalı ... vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden HMK m. 353/1-b-1. gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerektiği anlaşıldığından aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalı ... vekilinin İlk Derece Mahkemesi ara kararına ilişkin istinaf başvurusunun ESASTAN REDDİNE,
2-Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,
3-Davalı ... istinaf başvurusu nedeniyle yapılan yargılama masraflarının kendi üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Kullanılmayan istinaf gider avansının 6100 Sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesince ilgilisine İADESİNE,
5-İstinaf incelemesi dosya üzerinden yapıldığından davacı lehine vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
6-Kararın İlk Derece Mahkemesi tarafından taraflara TEBLİĞİNE,
Dair, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle, 6100 sayılı HMK'nın 362/1-f maddesi gereğince kesin olarak karar verildi. 07/03/2025
...