T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
11. HUKUK DAİRESİ
KARAR TARİHİ : 30/12/2024
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: Denizli 2. Asliye Ticaret Mahkemesi
KARAR TARİHİ: 17/05/2024
DAVANIN KONUSU: Alacak
GEREKÇELİ KARAR
YAZIM TARİHİ: 30/12/2024
İlk Derece Mahkemesinin kararı ve dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.
Üye hakimin görüşü değerlendirildi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ: Davacı vekili, müvekkili ...'nın davaya konu alacağın temerrüt tarihi olan 01.04.2011 tarihine kadar ... sicil numarası ile ... kayıtlı ....'nin senede bağlı olmayan çıplak paya bölünmüş sermayesine ait seksen (80) adet hissenin sahibi olduğunu; her bir hissenin bedeli ise ikibinbeşyüztürklirası(2.500-TL.) olduğunu, ancak ...nin 01.04.2011 tarihinde gerçekleşen olağanüstü genel kurul toplantısında şahsına ait tüm hisseler rızası hilafı dışında Davalı ... ve Davalı ...'na devrolduğunu, işbu 01.04.2011 tarihli hisse devrinin geçerli olup olmadığını, Davalı ... ve Davalı ...'nun pay sahipliği sıfatı kazanıp kazanmadıklarına dair yargılamanın Denizli Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...Esas, ... Karar sayılı dosyası ile yapıldığını, yapılan yargılamada müvekkili ...'ya ait seksen (80) adet hissenin 01.04.2011 tarihinde Davalı ... ve Davalı ...'na devredildiğini, ... ve ...'nun vekili aracılığıyla ikrar da ettiği üzere işbu hisse devrine ilişkin ödemelerin ...'nin talebiyle ...'ye nakden yapıldığını, bu ödemelere ilişkin bilgilerin Denizli 2. Ağır Ceza Mahkemesi'nin ... E. sayılı dosyası içerisine alınan ... ve ...'nin eşi ...ye ait banka hesap dökümlerinde açıkça belli olduğunun tespit edildiğini, yerel mahkemenin vermiş olduğu işbu kararın halen temyiz incelemesinde olduğunu, müvekkili ...'ya ait, 01.04.2011 tarihinde Davalı ... ve Davalı ...'na intikal eden toplam seksen (80) adet ... A. Ş. hissenin bedeli davacıya ödenmediğini, Bu hisse bedellerine dair Davacı ...'ya herhangi bir ödemelerinin olmadığı Denizli 2. Ağır Ceza Mahkemesi'nin... Esas sayılı dosyasında tanık olarak dinlenmiş Davalı ... ve Davalı ...'nun tanık ifadeleri ile de sabit olduğunu, işbu dava ile ilişkili usulsüz hisse devri ve sair işlemleri dolayısıyla Davalı ... Denizli 2. Ağır Ceza Mahkemesi'nin ...E. sayılı dosyası ile dolandırıcılık, özel belgede sahtecilik ve iftira suçundan yargılanmış, hakkındaki tüm bu suçlardan mahkum olduğunu, neticede yerel mahkemece hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verildiğini, Davalı ... tarafından itiraz edilen bu ilamın, yapılan itirazın reddi ile kesinleştiğini, müvekkili ...'nın seksen (80) adet hissesinin bedeli olan ikiyüzbintürklirası(200.000-TL.)nı Davalılardan almadığını, işbu alacak talebi nedeniyle Denizli Arabuluculuk Bürosuna da başvurulduğunu, neticede taraflarca anlaşmaya varılamadığını, tüm bu nedenlerle 200.000-TL (ikiyüzbintürklirası) alacak bedelinin, davacı ...'ya ait, bedelleri ödenmeyen hisselerinin devir tarihi olan 01.04.2011 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte, tüm davalılardan müteselsilen ve müşterek tahsili ile müvekkili ...'ya verilmesini talep ve dava etmiştir.
DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ: Davalı ... vekilinin cevap dilekçesinde özetle; davacının iddialarının gerçeğe aykırı usulsuz ve hukuki gerekçeden oldukça uzak ve dayanaklardan yoksun olduğunu, zamanaşımı itirazında bulunduklarını, davanın zamanaşımı yönünden reddi gerektiğini ve haksız açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalılar ... ve ... vekilinin cevap dilekçesinde özetle; davacının iddialarının gerçeğe aykırı, usulsuz ve hukuki gerekçeden oldukça uzak ve dayanaklardan yoksun olduğunu, müvekkillerinin şirketin acil ihtiyaçlarını karşılanması amacıyla borç olarak verilen 750.000,00 TL ye ilaveten Eylül 2010 ile Şubat 2011 tarihleri arasında çeşitli tarihlerde ...nın %50 hissesine karşılık toplam 2.700,00 TL yi...'nin kurucusu büyük ortağı yönetim kurulu başkanı ve tek imza yetkilisi diğer bir deyişle ... ile ilgili tek söz sahibi olan ...'ye ve eşi ...'ye ödediklerini tüm bu nedenlerle haksız açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekilinin cevap dilekçesinde özetle; davacının iddialarının gerçeğe aykırı, usulsuz ve hukuki gerekçeden oldukça uzak ve dayanaklardan yoksun olduğunu, zamanaşımı itirazında bulunduklarını, davanın zamanaşımı yönünden reddi gerektiğini ve haksız açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: Mahkemece, "...Davacı vekili, müvekkilinin devir ettiği pay karşılığı alacağını alamadığını ileri sürerek alacak talebinde bulunmuştur. Pay devri ile devir edilen paya ilişkin bedel alacağının zamanaşımına uğrayıp uğramadığı uyuşmazlık konusudur. Davalı tarafların cevap dilekçelerinde ayrı ayrı süresi içinde zamanaşımı definde bulundukları anlaşılmıştır. TBK'nın 147/4. maddesinde, bir ortaklıkta, ortaklık sözleşmesinden doğan ve ortakların birbirleri veya kendileri ile ortaklık arasındaki bir ortağın müdürleri, temsilcileri, denetçileri ile ortaklık veya ortaklar arasındaki alacakların beş yıllık zamanaşımı süresine tabi olduğu belirlenmiştir. Yargıtay 11. HD'nin 31.05.2016 tarih ve ... Esas, 07.12.2007 tarih ... Esas sayılı kararlarında da belirtildiği üzere, şirket payı devir sözleşmesinden kaynaklanan alacak talepleri de TBK'nın 147. maddesi gereğince beş yıllık zamanaşımı süresine tabidir. Bu hukuki açıklamalara göre, eldeki davanın beş yıllık zamanaşımı süresine tabi olduğu belirlendiğinden, pay devri tarihi olan 01/04/2011 tarihi ile iş bu davanın açılışı tarihi olan 11/06/2019 tarihleri arasında, yasada belirlenen 5 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğu anlaşılmakla, davanın tüm davalılar açısından zamanaşımı nedeni ile reddine, " karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Yerel mahkemenin kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacı ...'ya ait olan ve 01.04.2024 tarihinde olağanüstü genel kurulda, davalı ... ve davalı ...'na intikal eden toplam 80 adet ... A.Ş. hissesinin bedelinin davacıya ödenmediğini, davacıya herhangi bir ödeme yapılmadığına dair Denizli 2. Ağır Ceza Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında tanık olarak dinlenen davalıların beyanları bulunduğunu, ... dışındaki paydaşların,... ailesinin üyelerinden oluştuğu anonim şirkette, aile içindeki olaylar nedeniyle ...'nın şirket hisselerinin usulsüz olarak ... ve ...'na devredildiği ve ...'nin talebiyle hisse bedellerinin ...'ye nakden yapıldığının Denizli 2. Ağır Ceza Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası kapsamında ortada olduğunu, müvekkiline ait olan şirket hisselerinin usulsüz olarak devrinin gerçekleştiğini ve devir karşılığında müvekkile hiçbir ödeme yapılmadığını, müvekkilinin davasında haklı olduğunu, davanın reddine karar verilmesinin hakkaniyete aykırı olduğunu, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE: Dava, anonim şirket pay devir bedelinin tahsili istemine ilişkindir.
Mahkemece yazılı gerekçeyle, davanın zamanaşımı nedeni ile reddine karar verilmiştir.
Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
1-HMK m. 359/3 uyarınca; dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, şirket payı devir sözleşmesinden kaynaklanan alacak taleplerinin TBK 147 maddesi gereğince 5 yıllık zamanaşımına tabi olmasına, pay devir tarihi olan 01/04/2011 tarihinden 11/06/2019 dava tarihine kadar zamanaşımının dolmuş olmasına, davalı tarafın yasal süresi içerisinde zaman aşımı definde bulunmuş olmasına, kararın aşağıda belirtilen bent haricinde usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılmasına göre; davacı vekilinin sair yönlere ilişkin istinaf itirazları yerinde görülmemiştir.
2- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 114/d maddesinde tarafların, taraf ve dava ehliyetine sahip olmaları dava şartı olarak düzenlenmiştir. Kural olarak bir hakkı dava etme yetkisi o hakkın sahibine ait olup, buna aktif husumet denilir. Bir hakkın kendisinden istenebilecek durumunda olan yani hakka uymakla yükümlü kişi ise borçlu kişi olup, buna da pasif husumet denilir. Bir davada gerek aktif ve gerekse pasif husumet ehliyetinin bulunup bulunmadığı mahkemece öncelikle ve resen gözetilecek hususlardandır ve şayet husumet ehliyeti yok ise, dava bu sebep ile reddedilir.
Somut olayda; davacı tarafın, hisselerini 01/04/2011 tarihinde davalılar ...ve ...'na devrettiğini, ücretinin ise kendisine ödenmediğini iddia etmesi karşısında davalılar ...ve... haricindeki davalıların iş bu davada pasif husumet ehliyetinin bulunmadığı anlaşılmakla yerel mahkemece davalılar ... ve ... bakımından davanın pasif husumet ehliyeti yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile bu davalılar bakımından da davanın zaman aşımından reddine karar verilmesi Dairemizce yerinde görülmemiş ancak bu yanlışlık yeniden yargılamayı gerektirmediğinden kararın kaldırılarak yeniden hüküm tesisine dair aşağıdaki karar verilmiştir.
Sonuç olarak, davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-2. maddesi gereğince re'sen gözetilmesi gereken yönler nedeniyle esastan kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı vekilinin İlk Derece Mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurusunun re'sen gözetilmesi gereken yönler nedeniyle ESASTAN KABULÜNE,
2-6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-2. maddesi gereğince Denizli 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 17/05/2024 tarih ve...Esas, ... Karar sayılı KARARININ KALDIRILMASINA,
a-Davanın davalılar ... ve ... yönünden zamanaşımı nedeniyle REDDİNE,
b-Davanın davalılar ... ve ... yönünden pasif husumet ehliyeti yokluğu nedeniyle REDDİNE,
c-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 427,60 TL harcın peşin alınan 3.415,50 TL harçtan mahsubu ile fazla alınan 2.987,90 TL harcın talebi halinde karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Denizli 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 06/09/2024 tarih ... Esas...Karar ... Harç sayılı Harç tahsil müzekkeresinin İPTALİNE,
ç-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
d-Davalılar tarafından ilk derece mahkemesinde herhangi bir yargılama gideri yapılmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
e-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
f-Davalı ... ve ... kendisini vekille temsil ettirdiğinden ve red sebebi aynı olduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 32.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... ve ...'na VERİLMESİNE,
g-Davalı ... ve ... kendisini vekille temsil ettirdiğinden ve red sebebi aynı olduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... ve ...'ye VERİLMESİNE,
h-Davacı tarafından yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmının 6100 Sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince İlk Derece Mahkemesince davacıya İADESİNE,
3-İstinaf incelemesi yönünden;
a-Davacının istinaf başvurusu kabul edildiğinden 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince peşin olarak yatırılan 427,60 TL maktu istinaf karar harcının talebi halinde davacıya İADESİNE,
b-Davacı tarafından istinaf incelemesi için yapılan 1.169,40 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı, 410,00 TL tebligat gideri, 584,00 TL posta gideri olmak üzere toplam 2.163,40 TL istinaf yargılama giderinin davalılar ... ve ...'den alınarak davacıya verilmesine,
c-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından davacı lehine vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
ç-İstinaf gider avansından kullanılmayan kısmının 6100 Sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesince ilgilisine İADESİNE,
4-Kararın İlk Derece Mahkemesince taraflara TEBLİĞİNE,
Dair, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-2. maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle, 6100 Sayılı HMK'nın 362/1-a. maddesi gereğince dava değerinin karar tarihi itibariyle temyiz kesinlik sınırı olan 378.290,00 TL'nin altında kalması nedeniyle kesin olarak karar verildi.30/12/2024
...