T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
11. HUKUK DAİRESİ
KARAR TARİHİ:24/12/2025
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi
KARAR TARİHİ:07/07/2022
DAVANIN KONUSU:İtirazın İptali
GEREKÇELİ KARAR
YAZIM TARİHİ:24/12/2025
İlk Derece Mahkemesinin kararı ve dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.
Üye hakimin görüşü değerlendirildi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili, davalının maliki bulunduğu ... plakalı aracın müvekkili şirkete 13/05/2019 başlangıç tarihli Trafik Sigortalı olup, 15/04/2020 günü davalı sürücü ... idaresindeki ... plakalı aracı ile ... Caddesi üzeri ... Cad. istikametinden gelip ... bulvarı istikametine sayir halinde iken, ... Caddesi kavşağına geldiğinde kendisine kırmızı ışık yanarken durmayıp geçiş yaptığı esnada aracın ön kısımları ile ... Caddesi ... Lisesi istikametinden gelip ... Bulvarı istikametine seyir halinde olan ve kavşakta yeşil ışıkta geçen sürücü ... idaresindeki ... plakalı aracın sol orta kısımlarına çarpması sonucu ... plakalı aracın savrularak yine sol orta kısımları ile refüjde bulunan belediye yön levhasına çarpması neticesinde iki araçlı, yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kazanın oluşumunda ... plakalı araç sürücüsünün 2918 sayılı K.T.K. 47/1-B kuralını ihlal ettiği kazada ... plakalı araç sürücüsünün herhangi bir kural ihlali yapmadığının belirlendiğini, kaza tespit tutanağında davalı sigortalı araç sürücüsünün 2.04 promil alkollü olduğunun tespit edilmiş olmakla poliçe uyarınca kaza nedeniyle zarar gören mağdur yolcu ...'a 24/06/2021 tarihinde 20.000,00 TL maluliyet tazminatı ödemesi yapıldığını, müvekkili şirketçe ödenen tazminatın alkollü araç kullanma eylemi nedeniyle Zorunlu Trafik Sigortası Poliçe Genel Şartları ve ilgili mevzuata uygun olarak davalı sigortalıya rücu edildiğini, davalı tarafça icra dosyasına haksız olarak itiraz edildiğini, bu sebeplerle davanın kabulünü, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davalı vekili, sigortacının rücu davalarında, sürücünün alkollü araç sürme ile kazanın oluşu arasında nedensellik bağı arandığını, alkolün derecesi önemli olmadığını, etkisinin kişiden kişiye değiştiğini, müvekkilinin alkollü olması ile kaza arasındaki nedensellik bağının ispatlanması yükünün davacıya ait olduğunu, buna dair bir delil sunulmadığını, bu itibarla öncelikle mahalde keşif yapılmasını, uzman heyet tarafından alkol ile kaza arasındaki nedensellik bağının ortaya konulması gerektiğini, öte yandan davalı şirketin ödediği rakamların oldukça yüksek olduğunu, kazadan zarar gören hakkında Antalya Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... Soruşturma sayılı dosyası ile sigorta bedelini almak amacıyla dolandırıcılık yaptıkları için şikayette bulunulduğunu, bu nedenle davanın reddi gerektiğini savunmuştur.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
Mahkemece, "...Tüm dosya kapsamı yukarıdaki açıklamalar ışığında değerlendirildiğinde; makina mühendisi, nöroloji uzmanı ve trafik bilirkişisinden alınan bilirkişi raporunda davalı sürücünün kazayı münhasıran alkolün etkisi ile yaptığı tespit edildiğinden poliçe limiti dahilinde ödemede bulunan davacı sigorta şirketi yönünden rücuen tazminata ilişkin davalı sigortalıya karşı başvuru yasal koşulların oluştuğu anlaşılmakla davacının davasının kabulüne ve alacak likit olmadığından yasal unsurları oluşmayan icra inkar tazminatı talebinin reddine" karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Karara karşı, davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Yerel mahkemenin 07/07/2022 tarihli son celsesinde meslektaşları ...'ın görev yaptığı hukuk bürosunda ... tarafından öldürülmesi sebebiyle yerel mahkemeye mazeret dilekçesi sunulduğunu ve duruşmaya katılım sağlanmadığını, dava süresince ilk mazeretleri olmasına rağmen mahkemenin mazeret dilekçelerini kabul etmediğini, ancak buna rağmen duruşma zaptına ''Davalı vekilinden soruldu: Davanın reddine karar verilsin, dedi'' şeklinde beyanlarının eklendiğini, kaza tespit tutanağında müvekkilinin 2.04 promil alkollü olduğunun tespit edilmiş olduğunu, içilen alkolün güvenli sürüş yeteneğini kaybettirip kaybettirmediğinin araştırılması gerektiğini, her ne kadar uzman heyetce alkol ile kaza arasındaki nedensellik bağı ortaya konulmaya çalışılmışsa da kaza mahallinde keşif yapılması gerekirken keşif yapılmadığını, davalı sigorta şirketinin ödediği rakamların oldukça yüksek olduğunu, dava dışı üçüncü kişilerin hasar danışmanlık şirketi ile ortak hareket ettiklerini, bu sebeple de haksız tazminat aldıklarına ilişkin Antalya Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... Soruşturma sayılı dosyası ile sigorta bedelini almak amacıyla dolandırıcılık soruşturması için şikayette bulunulduğunu istinaf sebepleri olarak ileri sürmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:
Dava, itirazın iptali istemine ilişkindir.
Mahkemece yazılı gerekçeyle, davanın kabulüne karar verilmiştir.
Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Zorunlu mali sorumluluk sigortasında sigortacının rücu hakkı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 95/2. maddesi ile Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nda düzenlenmiştir. Genel Şartların B.4. maddesinde; uyuşturucu madde veya ilgili mevzuatta belirlenen seviyenin üzerinde alkollü araç kullanılması, sigortacının sigortalısına rücu sebepleri arasında sayılmıştır.
Hasarın teminat dışı kalabilmesi için kazanın meydana geliş şekli itibarıyla sürücünün münhasıran alkolün etkisi altında kaza yapmış olması gerekir. Diğer bir ifadeyle, sürücünün alkollü olması tek başına hasarın teminat dışı kalmasını gerektirmez.
Yargıtay’ın yerleşik uygulamalarına göre, sürücünün aldığı alkol oranının doğrudan doğruya sonuca etkisi bulunmadığından; mahkemece nöroloji uzmanı ve trafik uzmanından oluşan bilirkişi kurulu marifetiyle olayın münhasıran alkolün etkisiyle gerçekleşip gerçekleşmediği, alkol dışında başka unsurların kazanın meydana gelmesinde rol oynayıp oynamadığı saptanmalıdır. Olayın yalnızca alkolün etkisiyle meydana geldiğinin belirlenmesi halinde hasarın poliçe teminatı dışında kalacağı, aksi durumda davanın reddi gerektiği kabul edilmektedir.
Davacı sigorta şirketi, gerçek zararı ödemekle yükümlü olup ancak bu zararı rücuen talep edebileceğinden, mahkeme tarafından zarar görenin olay nedeniyle meydana gelen maluliyet oranı ve maddi zararının tespit edilmesi gerekmektedir. (Bkz. Yargıtay 11. HD 2009/2375 Esas, 2010/8477 Karar)
Somut olayda; davalının maliki bulunduğu ... plakalı aracın, davacı şirkete 13/05/2019 başlangıç tarihli Zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalandığı, 15/04/2020 günü davalı sürücü ... idaresindeki ... plakalı aracın ... idaresindeki ... plakalı araca çarpması sonucu yolcu ...'ın yaralandığı, davalının kaza anında 2.04 promil alkollü olduğu, davacı sigorta şirketi tarafından 24/06/2021 tarihinde ...'a 20.000,00 TL maluliyet tazminatı ödemesi yapıldığı, davacı tarafından, davalı aleyhine Antalya Genel İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında icra takibi başlattığı, borcun sebebi olarak "trafik kazası nedeniyle ...'a ödenen maluliyet tazminatının rücuen tahsili" açıklamasına yer verildiği, mahkemeye sunulan 14/01/2022 tarihli dava dilekçesinde de ...'a ödenen maluliyet tazminatının davalıdan tahsili için başlatılan takibe itirazın kaldırılmasının talep ve dava edildiği, mahkeme tarafından ise; 07.07.2022 tarihli ikinci celseye meslektaşı vefat ettiği için katılamayacağını bildiren Av ...'in mazeret talebi reddedilerek, makina mühendisi, nöroloji uzmanı ve trafik bilirkişisinden alınan 29.05.2022 tarihli bilirkişi raporunda davalı sürücünün kazayı münhasıran alkolün etkisi ile yaptığı tespit edildiğinden poliçe limiti dahilinde ödemede bulunan davacı sigorta şirketi yönünden rücuen tazminata ilişkin davalı sigortalıya karşı başvuru yasal koşulların oluştuğu anlaşıldığından davacının davasının kabulüne karar verilmiş ise de; Av ...'in mahkemeye sunduğu ilk mazeretinin hukuki dinlenilme hakkına aykırı şekilde reddedilmesi, kaza alkolün etkisi altında meydana gelse dahi, davacı sigorta şirketi gerçek zararı rücuen talep edebileceğinden ve Antalya Genel İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takipteki borcun sebebinde ve dava dilekçesinde, mağdur ...'a ödenen maluliyet tazminatı talep edildiğinden, mahkeme tarafından zarar görenin olay nedeniyle meydana gelen maluliyet oranı zararı tespit edilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme sonucu hüküm kurulması yerinde görülmemiştir.
Sonuç olarak, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince kaldırılmasına, dosyanın İlk Derece Mahkemesine geri gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalı vekilinin İlk Derece Mahkemesinin kararına ilişkin istinaf başvurusunun ESASTAN KABULÜNE,
2-6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 07/07/2022 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
3-6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince davanın yeniden görülmesi için dosyanın Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne GÖNDERİLMESİNE,
4-İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırıldığından davalı vekilinin diğer istinaf nedenlerinin şimdilik incelenmesine YER OLMADIĞINA,
5-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince peşin olarak yatırılan 342,00 TL maktu istinaf karar harcının İlk Derece Mahkemesince talebi halinde davalıya İADESİNE,
6-Davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderinin İlk Derece Mahkemesinde yapılacak yargılama sonucunda dikkate ALINMASINA,
7-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından davalı lehine vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
8-6100 Sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince peşin alınan ve harcanmayan istinaf gider avansının İlk Derece Mahkemesince ilgiliye İADESİNE,
9-Kararın İlk Derece Mahkemesince taraflara TEBLİĞİNE,
Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a. maddesi uyarınca kesin olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.24/12/2025
...