T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
11. HUKUK DAİRESİ
KARAR TARİHİ:15/12/2025
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi
KARAR TARİHİ:22/02/2022
DAVANIN KONUSU:Menfi Tespit
GEREKÇELİ KARAR
YAZIM TARİHİ:15/12/2025
İlk Derece Mahkemesinin kararı ve dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.
Üye hakimin görüşü değerlendirildi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili; müvekkili ile davalı şirket arasında yapılmış olan ticari akit nedeniyle müvekkili şirketin futbol kamplarının organizasyonu işini üstlendiği ... spor klübünün davalı otelde 18/08/2020-05/09/2020 tarihleri arasında konakladığını, konaklama dolayısıyla müvekkili şirketin davalı tarafa 86.500,00-TL borçlu olduğunu, borç karşılığı davalıya ekli tahsilat makbuzundan da görüleceği üzere 30.11.2020 tarih ve ... seri numaralı ... Bankası AŞ. Özgürlük Şubesi'ne ait çeki verdiklerini, müvekkilinin vadesinden önce 11.11.2020 tarihinde davalının ... BANK AŞ.’de bulunan hesabına ... barkod numaralı dekont ile borcun tamamını ödediğini, müvekkilinin ödeme yaptığı halde davalının çeki iade etmediğini, davalıya ihtarname göndererek çeki iade etmesini istediklerini ancak çekin müvekkiline iade edilmediğini, Antalya Cumhuriyet Başsavcılığına bedelsiz çeki kullanmak nedeniyle suç duyurusunda da bulunulduğunu, müvekkilinin ... Bankası Özgürlük Şubesine ait 30/11/2020 tarihli ... seri numaralı çekten dolayı borçlu olmadığının tespitini, çek için tedbir kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.
DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davalı vekili; taraflar arasında ticari ilişki bulunduğunu, futbol kampı organizasyonu kapsamında 18.08.2020 tarihi ile 05.09.2020 tarihleri arasında müvekkili şirkete ait otelde konaklandığını, söz konusu konaklama bedeline istinaden müvekkili şirket tarafından 05.09.2020 tarihli 86.550,00-TL meblağlı fatura tanzim edildiğini, faturaya istinaden davacı şirket tarafından 11.11.2020 tarihinde banka kanalıyla 86.550,00-TL fatura bedelinin müvekkili şirket hesaplarına ödendiğini ve tarafların birbirlerinden alacağının kalmadığını, davacı taraf müvekkili şirkete olan borcuna karşılık 86.550,00.-TL bedelli çek verdiğini ve vadesinden önce ödendiğini iddia etse de söz konusu çekin müvekkili şirkete teslim edilmediğini, çek fotokopisinde çekin müvekkili şirket lehine keşide edildiğine dair bir ibarenin de yer almadığını, çekin ... lehine keşide edildiğini, davacının iddialarını kabul etmediklerini, ayrıca davaya bakmaya yetkili mahkemelerin Kocaeli Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, davanın reddini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
Mahkemece; "... davacı şirketin davalı otelde bir spor kulübünün futbol kampı için konaklama sözlemesi yaptığı ve bu kapsamda konaklama hizmeti alındığı, bedelinin de hesaba yapılan havale ile ödendiği, bu hususta bir ihtilaf olmadığı, davalının davacıdan alacaklı olduğunu iddia etmediği ancak davaya konu olan çekin davalı şirkete verilmediğini iddia ettikleri, uyuşmazlığın da bu çekin davalıya teslim edilip edilmediği, davalının uhdesinde kalıp kalmadığı noktasında toplandığı; dosyada mevcut 03/09/2020 tarihli makbuz içeriğine göre, banka havalesinden önce otelde yapılacak konaklama bedelinin teminat altına alınması amacı ile davacı şirketin keşideci olarak görüldüğü çekin, spor kampları organizasyonlarında yer alan dava dışı ... tarafından davalı şirketin Muhasebe Müdürü ...'e verildiği ve buna ilişkin olarak da davalı şirket muhasebecisi ... tarafından davalı şirketin kaşeli tahsilat makbuzu ile 03/09/2020 tarihli makbuzun düzenlendiği, makbuzda çek bilgilerinin açıkça yer aldığı, çek fotokopisinin üzerine de "iade olacak takip et" diye not yazıldığı, davalının ...'in muhasebe müdürü olduğunu kabul ettiği, SGK kayıtlarının da bu kişinin davalı şirket çalışanı olduğunu teyit ettiği, bu şekilde çekin teminat amacı ile verildiğinin sabit olmasına ve konaklama ödemesinin banka havalesi ile ödenip başka bir borç kalmadığının tarafların kabulünde olmasına rağmen çekin davacıya iade edildiği hususunda davalının bir iddia ve ispatının bulunmadığı, davacı keşidecinin mükerrer ödeme riski altında bulunması nedeniyle dava açmada hukuki yararının bulunduğu değerlendirilmekle davacının çek nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespiti yönünden açılan davanın kabulüne karar verilmesi gerektiği; diğer yandan davacının çek iptali talebi yönünden kanunda sınırlı olarak sayılan iptal sebeplerinin gerçekleşmediği, icra tazminatı şartlarının da bulunmadığı, çekle ilgili dosyaya yansıyan bir takibin olmadığı anlaşılmakla bakiye taleplerin reddine" karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Karara karşı, davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkeme tarafından "konu" ile "sonuç ve istem" kısmı birbirinden farklı olan dava dilekçesi doğrultusunda dava dilekçesinin açıklanması dahi istenmeksizin sonuç ve istem kısmında talep edilmeyen bir hususta yargılama yapıldığını, davacı tarafın dava dilekçesinin talep ve istem kısmında sadece seri numaraları verilmiş olan çek yaprakları ile ilgili bankaca ödeme yapılmaması için tedbir kararı verilmesi talep edilmiş olmakla yerel mahkeme tarafından işbu davanın menfi tespit davası olarak kabul edilerek yargılama yapıldığını, işbu nedenle yapılan yargılamanın her aşamasının hukuka ve usule aykırı olduğunu, dava dilekçesinde bahsi geçen çekin müvekkili şirkete teslim edilmediğini, çekin müvekkili şirket lehine keşide edilmediğini, bahse konu çekin dava dışı ... lehine keşide edildiğini, ... adlı şahısla müvekkili şirketin herhangi bir bağının da bulunmadığını, müvekkili şirketin davacı şirketten alacağı olduğuna ilişkin herhangi bir iddia ve talebinin de bulunmadığını, keza bahse konu çekin müvekkili şirket nezdinde olmadığını, herhangi bir alacak iddiası olmayan ve bahse konu çek uhdesinde bulunmayan müvekkili şirkete karşı menfi tespit isteminin haksız ve konusuz olduğunu, davacının çek iptali ve %20 oranında tazminat talebinin reddine karar verildiğini, red kararının yerinde olduğunu ancak reddedilen talep yönünden müvekkili şirket lehine karşı vekalet ücretine hükmedilmediğini istinaf sebepleri olarak ileri sürmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:
Dava, İİK'nın 72. maddesi uyarınca kambiyo senedinden kaynaklı icra takibinden önce açılan menfi tespit istemine ilişkindir.
Mahkemece yazılı gerekçeyle davanın kısmen kabulü ile davacının ... Bankası, Özgürlük Şubesine ait 30/11/2020 keşide tarihli, 86.550,00.-TL bedelli, ... çek seri nolu çekten dolayı davalı yana borçlu olmadığının tespitine, çek iptali ve %20 oranındaki tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.
Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
HMK m. 359/3 uyarınca; dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, Yerel Mahkemece 3 nolu celse ara kararı ile davacı taraftan netice-i talebinin açıklanmasının istenildiği, davacı tarafça 13/12/2021 tarihli dilekçesi ile talep sonucunun "çekin, bedelsiz kaldığının tespiti ile karşı tarafa çek bedeli kadar borçlu olmadıklarının tespitinin" talep edildiği, taraflar arasında konaklama ücretinin tahsili konusunda bir uyuşmazlık bulunmadığı, ispat yükü bedelsizlik iddiasında bulunan borçlu davacıda olup davacı tarafça sunulan tahsilat makbuzunda dava konusu çek bilgileri yazılarak "...spor konaklaması için ... tarafından ciro edilmiştir" açıklaması yapıldığı ve tahsil eden sıfatı ile ... tarafından imzalandığı, ...'in tahsilat makbuzunun imza tarihinde davalı şirket çalışanı olduğunun SGK kayıtları ile tespit edildiği, çekin iptali isteminin ayrı bir talep konusu olmayıp ayrı vekalet ücreti takdirine yer olmadığı anlaşılmakla Yerel Mahkemece davanın kabulüne karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı, HMK m. 355/1. gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmadığı, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılmasına göre; davalı vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden HMK m. 353/1-b-1. gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerektiği anlaşıldığından aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalı vekilinin İlk Derece Mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 5.912,23 TL nispi istinaf karar harcından peşin olarak yatırılan 1.558,75 TL harcın mahsubu ile bakiye 4.353,48 TL istinaf karar harcının davalıdan tahsili ile Hazineye GELİR KAYDINA, harç tahsil müzekkeresinin İlk Derece Mahkemesince YAZILMASINA,
3-Davalının istinaf başvurusu nedeniyle yapılan yargılama masraflarının kendi üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Kullanılmayan istinaf gider avansının 6100 Sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesince karar kesinleştiğinde ilgilisine İADESİNE,
5-İstinaf incelemesi dosya üzerinden yapıldığından davacı lehine vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
6-Kararın Dairemiz tarafından taraflara TEBLİĞİNE,
Dair; dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 04/06/2025 tarih 7550 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 20. maddesi uyarınca parasal sınırların uygulanmasında davanın açıldığı tarihteki miktarı esas alınmak suretiyle 6100 Sayılı HMK'nın 361/1. maddesi gereğince Dairemiz kararının tebliğinden itibaren İKİ HAFTALIK süre içinde Yargıtay nezdinde temyiz kanun yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi. 15/12/2025
...