T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
11. HUKUK DAİRESİ
KARAR TARİHİ:12/09/2025
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:Denizli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi
KARAR TARİHİ:29/12/2021
DAVANIN KONUSU:İtirazın İptali
GEREKÇELİ KARAR
YAZIM TARİHİ:12/09/2025
İlk Derece Mahkemesinin kararı ve dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.
Üye hakimin görüşü değerlendirildi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili; müvekkili ... San ve Dış Tic AŞ'nin, davalı borçlu ... ve Konf. San ve Tic AŞ’nin TC ... Bankası AŞ- ... Şube’den kullandığı 6.000.000.-TL bedelli, 05.12.2016 tarihli genel kredi sözleşmesine müteselsil kefil olduğunu, davalı borçlunun ödemelerini yapmadığı için Denizli 1. Noterliği'nin 28.09.2018 tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile müvekkilinin de içinde bulunduğu tüm GKS borçlularının temerrüde düşürüldüğünü ve GKS'nin katedildiğini, bankanın kat edilen ihtarname uyarınca, toplamda ....-TL ödeme yapılmasını istediğini, davalı borçlunun hesap kat ihtarnamesine kayıtsız kalıp, ödeme yapmadığından müvekkilinin icra tehdidi ile karşı karşıya kalmamak adına dava dışı T.C ... Bankası A.Ş. ile asıl borçlusu davalı ... olan GKS gereği kefil sıfatı ile; ....-TL, ....-Euro, ....-USD olmak üzere ödeme protokolü akdediğildini, müvekkilinin taahhüt ettiği şekilde belirlenen vade ve para birimlerine göre ödemelerini süresinde yerine getirdiğini, bu kapsamda kefil olarak genel toplamda ....-TL ödeme yaparak davalının GKS’den kaynaklı tüm borcunu ödediğini, her bir ödeme vadesinde yapıldıktan sonra müvekkilinin tüm ödemeleri eksiksiz bir şekilde davalı ... ’e ve diğer kefil dava dışı şirketin yetkilisi ...’a TBK'nın 597. maddesi uyarınca kefaleten yapılan tüm ödemeleri noter kanalı ile bildirdiğini, ihtarnamelerin tamamının taraflara usulüne uygun şekilde tebliğ edildiğini, müvekkili ... Bankası tarafından ... ’den GKS’nin teminatı olarak alınan; Denizli İli, ... İlçesi, ... Köyü, ... pafta, ... ada, ... parselde kayıtlı fabrika binası niteliğindeki taşınmaz üzerindeki ipoteğe TBK'nın 596 maddesi vd hükümleri uyarınca halef olduğunu ve üzerine aldığını, müvekkili tarafından yapılan tüm görüşmeler, gönderilen ihtarnameler semeresiz kaldığından Denizli 2. İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyası ile 9 örnek ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile icra takibine geçildiğini, borçlunun takibe 03.02.2020 tarihinde itiraz ederek takibin durmasına sebep olduğunu, alacaklarının likit olduğunu, davalı borçlunun kendince en başından beri bilinen bir borcu ödemekten imtina ettiğini, haksız ve kötüniyetle borca ve takibe itiraz ettiğini, bu sebeplerle fazlaya dair talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla, davalı borçlunun Denizli 2. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptali ile takibin devamına, davalının likit olan alacağını ödemeyerek haksız ve kötüniyetle itiraz etmesi sebebi ile takibe konu alacağın %20 oranından az olmayan icra inkâr tazminatı ödemeye mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davalı vekili; açılan davanın haklı olmadığını ve hukuki dayanağının bulunmadığını, davacı tarafın ipotekli takip hakkının bulunmadığını, davaya konu icra takibi incelendiğinde davacı tarafın Denizli İli, ... İlçesi, ... Köyü, ... Ada, ... Parselde davalı ... San. ve Tic. A.Ş. adına kayıtlı gayrimenkuldeki ipoteğin, davacı tarafından T.C. ... Bankası'ndan temlik alındığı ve buna istinaden icra takibine girişildiğinin görüleceğini, ipotek sahibi olan T.C. ... Bankası A.Ş. tarafından müvekkili şirket ... San. ve Tic. A.Ş.’ye hesap özetinin usulüne göre kat edilip tebliğ edilmediğini, alacağın varlığı miktarı, tahsili gerekip gerekmediği yargılamayı gerektireceğinden, söz konusu teminatın ipoteğine dayalı olarak, ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile ilamsız takip yapılamayacağını, alacaklının, öncelikle dava açıp, mahkemeden alacağını belirtir ilam aldıktan sonra takibe geçebileceğini, usulüne uygun bir icra takibi olmadığından dolayı itirazın iptali davası açılamayacağını, icra takibine konu miktar ile temlik edilen alacak miktarının farklı olduğunu, davaya konu Denizli 2. İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyasında ... TL üzerinden takip başlatıldığını, davacı tarafından verilen temlik yazısında belirtilen miktarın ... TL olup, davacı tarafça temlik alınandan fazla miktar üzerinden takibe başlandığını, müvekkili şirketin alacaklı olarak gözüken şirkete borcunun bulunmadığını, davalı müvekkili hakkında icra takibinde işlemiş faizin talep edilemeyeceğini, davacı tarafın müvekkilinden yıllık %16 faiz talep edemeyeceğini, faiz oranının yüksek olduğunu, davacı tarafın alacağının likit olmadığını, davacı ve davalı şirket arasında özel hukuki ilişki bulunmadığını, bu sebepler ile haksız olarak açılan davanın reddine karar verilmesini, kötü niyetli olarak açılan takip nedeniyle davacı aleyhine %20 den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
Mahkemece, "... Davalı asıl borçlu ... San ve Tic A.Ş ile dava dışı ... Bankası A.Ş ... Şube arasında akdedilen Genel Kredi Sözleşmesini davacı ... San. ve Dış Tic.A.Ş ve ... ...'ın müşterek ve müteselsil kefil olarak imzaladıkları, 05.12.2016 tarihli sözleşme gereğince davalı borçlu şirketin kendisine ait Denizli ili, ... İlçesi, ... köyü, ... ada ... parsel de kayıtlı taşınmaz üzerine dava dışı banka lehine 1. derecede 10.000.000.- TL bedelli ipotek tesis edildiği, kredi borçlusu ... san. Ve Tic.A.Ş tarafından borcun ödenmemesi üzerine borçlu ve kefillere banka tarafından ihtarname keşide edildiği, davacı tarafından kefil sıfatıyla borcun tamamının ödenmesi üzerine 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunun 596. maddesine göre kefil sıfatıyla imzaladığı kredi sözleşmesinin teminatı olarak tesis edilen davalı asıl borçlu şirkete ait taşınmazın tapu kaydı üzerinde bulunan ipoteğin dava dışı banka tarafından davacıya temlik edildiği,ipoteğin ipotek borçlusu tarafından kredinin asli teminatı olarak verilmesi ve dosya kapsamına uygun 11.10.2021 tarihli bilirkişi raporuna göre davacının müteselsil kefil sıfatıyla yaptığı ödemeler sonucunda takip tarihi itibari ile toplam ... TL alacaklı olduğunun tespit edilmesi karşısında davacının davasının kabulüne" karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Karara karşı, davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ödemelerin bizzat davalı ... banka hesabına yapıldığını, davacı ... 'in, dava dışı asıl ipotek alacaklısı ... Bankasına doğrudan bir ödeme yapmadığını, davacının ... TL için halef olduğunu ancak Denizli 2. İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasında başlatılan icra takibinin ise ... TL olduğunu, davacı tarafın hakkı olmadığı halde hakkından fazlası için ipotekli takip başlattığını, sözleşmenin düzenlenme tarihinin 05.12.2016 olup, takibe konu ipoteğin 13.12.2016 tarihinde kurulduğunu, kefalet sözleşmesinin kurulduğu anda ipoteğin ayni olarak tesis edilmediğini, davacı tarafın ipotekli takip hakkının bulunmadığını, yapılan tebligatların usulsüz olduğunu, icra takibinde işlemiş faiz talep edilemeyeceğini, davacı tarafın alacağının likit olmadığını, davacı ve davalı şirket yetkilileri arasında özel hukuki ilişkiler bulunduğunu, Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasının bekletici mesele yapılması gerektiğini veya birleştirilmesi gerektiğini, usulüne uygun denetime elverişli bir bilirkişi raporunun bulunmadığını, tanık dinletme taleplerinin reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılması gerektiğini istinaf sebepleri olarak ileri sürmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:
Dava, müteselsil kefil tarafından ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla rücuen alacağın tahsili için başlatılan icra takibinden kaynaklı itirazın iptali davasıdır.
Mahkemece yazılı gerekçeyle, davanın kabulüne karar verilmiştir.
Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun "Kefilin rücu hakkı" başlıklı 596. maddesinde; "Kefil, alacaklıya ifada bulunduğu ölçüde, onun haklarına halef olur. Kefil, bu hakları asıl borç muaccel olunca kullanabilir.
Kefil, aksi kararlaştırılmamışsa, rehin hakları ile aynı alacak için sağlanmış diğer güvencelerden sadece kefalet anında var olan veya bizzat asıl borçlu tarafından, sonradan özellikle bu alacak için verilmiş bulunanlara halef olur..." ve yine yasanın 592/3 maddesinde; '"Alacaklı kefalet sırasında varolan veya asıl borçlu tarafından alacak için sonradan sağlanan rehinleri ve diğer güvenceleri de kefile teslim etmek veya bunların devri için gerekli işlemleri yapmak zorundadır.." hükümlerine yer verilmiştir.
Davalı ... A.Ş. ile dava dışı ... Bankası arasında 05/12/2016 tarihli 6.000.000,00-TL bedelli genel kredi sözleşmesinin imzalandığı, davacının da bu genel kredi sözleşmesine ...-TL bedel ile müteselsil kefil olduğu, sözleşme gereğince davalı borçlu şirketin kendisine ait Denizli ili, ... İlçesi, ... köyü, ... ada, ... parselde kayıtlı taşınmaz üzerine dava dışı banka lehine 1. derecede ...- TL bedelli ipotek tesis edildiği, kredi borçlusu ... ve A.Ş. tarafından borcun ödenmemesi üzerine borçlu ve kefillere dava dışı banka tarafından Denizli 1.Noterliği'nin 28/09/2018 tarih, ... keşide tarihli ihtarnamesinin keşide edildiği, davacı tarafından kefil sıfatıyla borcun tamamının ödenmesi üzerine davacı ile dava dışı ... Bankası arasında yapılan ödeme protokolüne istinaden davacı tarafça kredi borcunun ödendiği, TBK'nın 596. maddesi ve halefiyet gereği davalının davacı tarafından ödenen borç nispetince davacıya karşı sorumlu olduğunun kabulü yerindedir. Türk Borçlar Kanunu 592/3 maddesi gereğince alacaklı bankanın rehin hakkını kefil olan davacıya devretmesi nedeniyle ve ayrıca davalı tarafından kredi borcuna istinaden alacaklı banka lehine verilen ipoteğin, tapu sicil müdürlüğünde resmi ipotek belgesine davacıya temlik edildiğinin işlenmesi, bu nedenle ipotek alacaklısı olarak davacının davalı aleyhine ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapabileceği anlaşılmış olmakla İlk Derece Mahkemesinin bu yöndeki kabulü yerinde görülmüştür. (Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin 2010/7276 Esas, 2011/916 Karar; 2012/10646 Esas 2013/7035 Karar sayılı kararı)
Davalı tarafça yapılan ödemelerin doğrudan bankaya yapılmadığı istinaf sebebi olarak ileri sürülmüş ise de; banka kayıtlarında borcun bizzat davacı ... AŞ. tarafından ödendiğinin kayıtlı olduğu, davalı şirket kasasından yapılan ödemeye ilişkin herhangi bir kaydın bulunmadığı, davalı taraf çalışanına yapılan tebliğ ile davalı tarafın ihtardan haberdar olduğu, artık tebliğin usulsüzlüğünün ileri sürülmesinin TMK'nın 2. maddesi gereği dürüstlük kuralı ile bağdaşmayacağı, kaldı ki rücuya ilişkin taleplerde temerrüdün ödeme tarihi itibariyle gerçekleştiği, banka kayıtları üzerinde inceleme yapılmış olup, tarafların şirket kayıtları ve ticari defter ve belgeleri üzerinde incelemeye gerek bulunmadığı, zira ödeme banka kayıtlarında belli olup, ... 'in kefalet sorumluluğu gereği ödeme açıklaması ile ödemenin yapıldığı, bu nedenle alacak belirlenebilir ve likit nitelikte olduğundan icra inkar tazminatına hükmedilmesinin yerinde olduğu, tarafların tacir sıfatının bulunduğu dikkate alındığında avans faizi uygulanmasının yerinde olduğu, tarafları farklı olan Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dava dosyası hisse devrinin iptali talepli olup, işbu dava ile bağlantısının da bulunmadığı, dava ve takip değeri dikkate alınarak HMK'nın 200. maddesi gereği eldeki dava yönünden tanıkla ispatın mümkün olmadığının kabulü ile; HMK'nın 359/3. maddesi uyarınca; dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, HMK'nın m. 355/1 gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmadığı, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılmasına göre; davalı vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden HMK m. 353/1-b-1 gereğince davalının istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerektiği anlaşıldığından aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalı vekilinin İlk Derece Mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 511.676,58 TL nispi istinaf karar harcından peşin olarak yatırılan 127.919,90 TL harcın mahsubu ile bakiye 383.756,68 TL istinaf karar harcının davalıdan tahsili ile Hazineye GELİR KAYDINA, harç tahsil müzekkeresinin İlk Derece Mahkemesince YAZILMASINA,
3-Davalının istinaf başvurusu nedeniyle yapılan yargılama masraflarının kendi üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Kullanılmayan istinaf gider avansının 6100 Sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca karar kesinleştiğine İlk Derece Mahkemesince ilgilisine İADESİNE,
5-İstinaf incelemesi dosya üzerinden yapıldığından davacı lehine vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
6-Kararın Dairemiz tarafından taraflara TEBLİĞİNE,
Dair; dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 6100 Sayılı HMK'nın 361/1. maddesi gereğince Dairemiz kararının tebliğinden itibaren İKİ HAFTALIK süre içinde Yargıtay nezdinde temyiz kanun yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.12/09/2025
...