T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
11. HUKUK DAİRESİ
KARAR TARİHİ : 10/06/2025
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi
KARAR TARİHİ: 06/10/2021
DAVA: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 25/04/2017
GEREKÇELİ KARAR
YAZIM TARİHİ : 10/06/2025
İlk Derece Mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.
Üye hakimin görüşü değerlendirildi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili, müvekkilinin davalı bankanın... İli şubesinin ... numaralı mudisi olduğu, 12.01.2017 tarihinde davalı banka nezdinde bulunan hesabına cep telefonu ile giriş yapmaya çalışılmışsa da sisteme bir türlü girişinin yapılamadığı, kısa süre sonra müvekkiline davalı banka sisteminden bankacılık uygulaması indirin şeklinde kısa mesaj gönderildiği, mesajın açılmasıyla telefonun donduğu ve telefona bu saatten sonra hiçbir şekilde müdahale edemediği, şirket yetkilisinin bunun üzerine bankada görevli müşteri temsilcisi ...ile bankanın ... numaralı telefonuna arayarak “sisteme giriş yapamadığı, bankacılık sistemine girişte herhangi bir değişiklik olup olmadığını, hesabında şüpheli işlem olup olmadığını eğer işlem yapılmışsa rızasının bulunmadığını hemen iptal etmesi gerektiğini” banka yetkilisine bildirdiği, bu görüşmenin davalı bankaca kayıt altına alındığı, banka görevlisinin hesaplarında bir hareket olmadığını belirterek telefonu kapattığı, müvekkilinin telefonunu hiçbir biçimde kullanılmadığı için telefonuna hemen gidip format attırdığı, müvekkilinin 13.01.2017 tarihinde.... nezdindeki ....bağlı... numaralı hesabını kontrol ettiğinde 12.01.2017 tarihinde ... isimli kişiye 12.01.2017 tarihinde 78.756,00 TL’nin havale yapıldığı, ancak işlemin şüpheli olması nedeniyle banka tarafından bloke konularak tutarın müvekkiline iade edildiği, bu olay üzerine hemen davalı banka nezdindeki hesabını kontrol ettiğinde 12.01.2017 tarihinde yani bankanın uyarıldığı gün ... numaralı hesabından ... isimli kişinin ...A.Ş. nezdindeki hesabına 22.474,00 TL, 700,00 TL, ve 7.073,00 TL. EFT yapıldığını tespit ettiği, bu olay üzerine davalı bankanın yönlendirmesiyle 13.01.2017 tarihinde Antalya C. Savcılığına başvurarak ilgili kişiden şikayetçi olduğu ve akabinde 16.01.2017 günü davalı bankanın Sanayi/Antalya şubesine başvurarak rıza dışında gönderilen paranın iadesini talep ettiği, söz konusu talebin davalı banka yapılan eft işlemlerinde kusuru olmadığı gerekçesiyle reddedildiği, bu cevap üzerine 25.01.2017 tarihli noter ihtarı ile yapılan talebin de cevabı ihtarında sorumluluklarının olmadığı gerekçesiyle talebin ret edildiği, bankaların 5411 sayılı Bankacılık Kanunu ime düzenlenen güven kuruluşları olduğu, kamu nezdinde güven kurumu olarak sıradan bir tacirden daha yüksek özen göstermelerinin gerektiği, bankaların objektif özen yükümünün çok sayıda Yargıtay kararına konu olduğu, bunların çoğunda Yargıtay'ın bu nedenden dolayı bankaların hafif kusurdan dahi sorumlu olduklarına hükmettiği, bu yükümlülüğün ihlali halinde meydana gelecek zararın karşılanmasının mevzuat gereği olduğu, müvekkilinin iyiniyetli olarak 12.01.2017 tarihinde bankayı arayarak hesabında işlem yapılıp yapılmadığını, yapılmış ise rızasının bulunmadığını bildirdiği, davalı bankanın hesapta hareket olmadığını bildirdiği ve şüpheli işlem olduktan sonra dahi müvekkilini bilgilendirmediği, kusurlu davranışıyla müvekkilini yanılttığı, aynı sektörde faaliyet gösteren iş bankasının durumdan şüphelenerek işlemi iptal ettiği, güvenlik önlemi almayan bankanın olayda ağır kusurunun olduğuna inandıkları ve zararı tazmin etmek zorunda oldukları belirtilerek müvekkilinin uğradığı 30.248,00 TL zararın olayın gerçekleştiği 12.01.2017 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davalı.... vekili, davacının gerek dava dilekçesinde gerekse Antalya C. Savcılığına yapılan şikayet dilekçesinde müvekkili bankanın nezdindeki hesabına cep telefonu ile giriş işlemi yaptığını, telefonuna sms geldiğini beyan ederek uyuşmazlığa konu olan hesabından para çıkışlarına kendi işlemleriyle yol açtığını kabul ve ikrar ettiği, gerçekleşen işlemlerde müvekkili bankanın sistemindeki güvenlik tedbirlerinin aşılmasının şifresiz ve onaysız işlem yapılmasının söz konusu olmadığı, davacı tarafın beyanlarının banka kayıtlarıyla örtüşmediği, bankaca kayıt altına alınan telefon görüşmesi incelendiğinde davacının beyanlarında belirttiği şekilde bir iptal talebinin olmadığının görüldüğü, davacı tarafın hesaplarına girmeye çalışmasının ardından derhal telefonuna format attırdığını beyan ettiği, böylesi bir durumda şüpheli bir işlem yapılmış olabileceğinden endişe ediliyor ise telefonun durumunun tespit ettirilmesi gerekirken kanıtların ortadan kaldırılmasının olağan hayat anlayışına aykırı olduğu, banka kayıtlarında 12.01.2017 tarihli işlemlerin mobil bankacılık uygulamasıyla işlem adımlarının eksiksiz olarak yerine getirildiği, davacının sistemde kayıtlı cep telefonuna sms şifrelerinin ulaştığı, şifrelerin girildiği, sisteme onay verildiğinin açık ve net olarak yer aldığı, bu durumda gerekli özeni göstermeyen davacının zarardan bizzat sorumlu olduğu, bankanın üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirdiğinin aşikar olduğu, taraflar arasında akdedilen sözleşme ve eklerinde yer alan düzenlemelere yer verilerek sözleşmenin maddelerinin hemen hepsinde aynı şekilde şifre/kartı, kullanıcı kodunun korunacağı, kişisel bilgilerin ifşa edilemeyeceği, herhangi bir üçüncü şahıs tarafından kullanımın sonuçlarından kendisinin sorumlu olacağı, bankaya sorumluluk yöneltilemeyeceğini tekrar tekrar vurgulandığı, dava konusu olayda müvekkili bankaya atfedilebilecek herhangi bir kusur ve teknik yetersizlik bulunmadığı belirtilerek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
Mahkemece, "... tüm dosya kapsamı, bilirkişi raporları, davalı ... hakkındaki ceza dosyası içeriği dikkate alınarak; davalı ... tarafından davacının dava konusu ettiği parasının haksız olarak alındığı, bu miktarı tazminle sorumlu olduğu anlaşılmaktadır. Davalı bankanın da bilirkişi raporlarından anlaşılacağı üzere kusuru vardır. ... tarihli bilirkişi raporunda davalı bankanın hafif kusurlu olduğu, ... tarihli raporda ise davalı bankanın kusurunun, davacıya göre daha üstün olduğu belirtilmiştir. Kusur konusu mahkemenin takdir edeceği hukuksal bir durumdur. Yukarıda da belirtildiği üzere; Kusura dayanak temel belirlemeler mahkememizce dikkate alınmıştır. Raporlardaki, kusur oranına yönelik veya ağır/hafif kusur belirlemelerine yönelik hususlar bu yönüyle mahkememizce bağlayıcı değildir.
Tüm dosya kapsamı, bilirkişi raporlarındaki kusura esas bildirilen eylemler göz önüne alınarak, davalının kusurunun olduğu, davalının hafif kusurdan bile sorumlu olduğu anlaşılmakla, somut olayda davacının ise %40 oranında müterafık kusurunun olduğunun, bu oranın somut olay bakımından hakkaniyetli olduğunun kabulüne karar verilmiştir.
Yukarıdaki açıklamalar, bilirkişi raporlarındaki kusura esas bildirilen eylemler, ceza yargılaması içeriği dikkate alınarak; davanın, davalı ... yönünden tam; davalı yapı kredi bankası aş yönünden kısmen kabulü ile; 30.248,00 TL'nin, davacının davalı ... Bankası AŞ'nin sorumluluğu yönünden takdiren %40 oranında müterafık kusuru olduğunun kabulü ile davalı... AŞ'nin 18.148,80 TL'sinden sınırlı sorumlu olması kaydıyla, 12/01/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine" karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Karara karşı, davalı ... A.Ş. vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Davalı ...A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle; Mahkemenin kararının müvekkili Banka'ya kısmi sorumluluk yükletilmesi yönünden hukuka aykırı olduğunu, davacının hesaplarında gerçekleşen bankacılık işlemlerinde müvekkiline yükletilecek hiç bir kusurun bulunmadığını, davacının gerek dava dilekçesinde, gerekse Antalya Cumhuriyet Başsavcılığı’na yapılan şikayet beyanlarında, cep telefonuna banka logolu olduğunu belirttiği bir mesaj geldiğini ve uygulamayı indirdiğini, uygulamaya hesap erişim bilgilerini girdiğini ve telefonununa SMS yoluyla tek kullanımlık şifrelerin geldiğini beyan ederek, uyuşmazlığa konu olan hesabından para çıkışlarına kendi işlemleriyle yol açtığını açıkça kabul ve ikrar ettiğini, müvekkili Banka’nın internet bankacılığı sistem güvenliğini sağladığını, bir çok kombinasyondan oluşan gerekli güvenlik önlemlerini aldığını, tek kullanımlık cep şifresini davacının bankada kayıtlı ve doğru olan cep numarasına ilettiğini sistem LOG kayıtları, iletişim kayıtları ve bilirkişi raporuyla ispat ettiğini, internet bankacılığı bilgilerinin müvekkili banka sistemlerinden ele geçirilmediğinin sabit olduğunu, davacının müşteri temsilcisiyle yaptığını iddia ettiği, müvekkili Bankaca kayıt altına alınan telefon görüşmelerinin bilirkişi marifetiyle incelendiği, davacının beyanlarında belirttiği şekilde bir iptal talebinin olmadığının ortaya çıktığını, bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere, davacı şirket yetkilisinin kullanımındaki telefonda, internet bankacılığı kullanım süreç ve prosedürlerine gereken dikkati göstermeyerek üçüncü kişilerin davalı banka nezdindeki hesap bilgilerine erişebilmesine sebebiyet vermiş olduğunu, davacının savcılık ilk ifadesi ve Antalya 10. Noterliği'nden çekilen ihtarnamede, ilgili şubeyi ... numaralı hat üzerinden aradığını belirttiği halde çağrı kayıtlarında bu numaranın çıkmadığının saptandığını, davacı beyanlarında ve bilirkişi raporunda açıkça belirtildiği üzere, internet şubesi kanalıyla davacının yaptığı tüm bankacılık işlemlerine ilişkin bankacılık bilgi ve parolalarının sisteme girildiği, tek kullanımlık şifre SMS'lerinin cep telefonuna geldiği ve bu şifrelerin mobil bankacılık işlem girişlerinde kullandığını, tüm bu somut kanıtlara rağmen müvekkili bankaya % 40 kusur izafesinin hiç bir hukuki dayanağı olmadığını, müvekkili bankaya kusur izafesinin haksız olduğunu, hukuk yargılamasıı ilkelerine aykırı olduğunu, bankanın kusuru saptanmadığı halde, her koşulda farazi yaklaşımlarla sorumlu tutulmalarının, yargılama yapmanın mantığını ortadan kaldırdığını, adil yargılanma hakkına halel getirdiğini, tacir olan davacının tıpkı Bankalar gibi basiretli davranıp, banka hesaplarına kötüniyetli erişimleri engellemek için, internet bankacılığında kullandıkları bilgisayar, cep telefonu vs. cihazların gerekli güvenlik önlemlerini alma ve tedbirli ve özenli davranma sorumluluğunun bulunduğunu, dolandırıcılık amacıyla kurulan internet sitelerinin, bankalarla hiç bir ilgisinin bulunmadığını, davacının, kişisel bilgilerinin, bankacılık bilgilerinin elde edilmesine yönelik olarak gönderilen internet sitelerine ve link içeriklerine girmemesi, mesajları dikkate almaması gerekirken, cep telefonuna gelen bir siteyi telefonuna indirerek, kullanıcı bilgilerini, parola, şifre ve tek kullanımlık SMS sifrelerini eksiksiz girdiğini, eğer yapılan EFT işlemlerinin davacının bilgisi dışında gerçekleşmiş ise kusur ve sorumluluğun, şifre ve bankacılık bilgilerini korumayan, başkalarının eline geçmesine sebebiyet veren davacıya ve EFT tutarlarını uhdesine geçiren 3. kişilere ait olduğunu, müvekkili Bankanın, uluslararası kabul görmüş bilgi güvenliği standartlarına uygun, 3D Secure, sisteme girerken SMS gönderimi, ...A.Ş. internet şubesi dijital sertifikası, güvenlik kodu, sanal klavye, saldırı tespit sistemi, statik-dinamik şifre elektronik imza, 128..., ..., ....ve..., teknikler ile gerekli önlemlerini aldığını, basiretli bir tacir olan, güven ve ihtisas kurumu sıfatıyla hareket eden müvekkili Bankanın, müşterilerine sunduğu internet bankacılığı platformunda, müşterilerinin bu platform nedeniyle uğrayabileceği zararları bertaraf etmek adına, sistem güvenliğini koruyabilmek için her aşamada tek kullanımlık şifre sorgusu yapılması gibi güvenlik adımları koyduğunu, sektördeki itibarı ve köklü geçmişi gereği müşterilerine en üst düzeyde bankacılık hizmeti vererek, müşteri memnuniyetinin her daim artarak devam etmesini hedefleyen müvekkili bankanın, dava konusu olayda; yasal düzenlemeler çerçevesinde basiretli tacir ve ihtisas kurumu sıfatıyla müşterisinin hukuki işlem güvenliğinin sağlanması hususunda gerekli tüm koşul ve ortamı sağladığını, üzerine düşen tüm yükümlülükleri yerine getirdiğini, usulü itirazlarının reddinin yasaya aykırı olduğunu, davanın genel yetki kuralı olan davalının ikametgahı yer mahkemesinde açılmadığını, davalı müvekkili Banka’nın ticari merkezi olan Beşiktaş/İstanbul bölgesi yetki alanını kapsayan İstanbul (Çağlayan) Mahkemelerinin yetkili olduğunu, müvekkili Bankanın husumet ehliyeti bulunmadığını, haksız olduğu iddia edilen işlemler bakımından sorumluluğun davacının kendisinde ve transfer edilen paraları uhdesine geçiren 3. kişilerde olduğu açık iken davanın müvekkili Banka’ya yöneltilmesinin hukuka aykırı olduğunu istinaf sebepleri olarak ileri sürmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:
Dava, davacının davalı bankada bulunan mevduat hesabından internet bankacılığı kullanılarak usulsüz şekilde havale yapılması nedeniyle bankanın sorumluluğuna ve davalı gerçek kişinin haksız fiil sorumluluğuna dayalı maddi tazminat istemine ilişkindir.
Mahkemece yazılı gerekçeyle, davalı ... yönünden davanın kabulüne, davalı banka yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu Başkanlığı'nın 28/11/2018 tarih, ...E. ve ... K. sayılı ilamında da belirtildiği üzere; Bankalar, özel yasa ile kurulan ve kendilerine alanlarında çeşitli imtiyazlar tanınan, topladıkları mevduatı sahteciliklere karşı özenle korumak zorunda olan kuruluşlar olup, sahip oldukları bu vasıfları sebebiyle bankacılık işlemlerinin güvenilen tarafı konumundadırlar. Bu durum, bankaların bir güven kurumu olarak kabul edilmesini ve bankanın sorumluluğunun özel güven sebebiyle ağırlaştırılmasını gerektirir (Battal, Ahmet; Güven Kurumu Nitelendirmesi Işığında Bankaların Hukuki Sorumluluğu, Ankara 2001, s. 106). O hâlde, bankalar, ağırlaştırılmış sorumluluğun bir gereği olarak objektif özen yükümlülüğü altında bulunmakta olup, buna karşılık hafif kusurlarından dahi sorumludurlar. Ayrıca, bu sorumluluğu kaldırmaya yönelik sözleşmeler de geçerli değildir. Zira sorumsuzluk sözleşmesi hükümlerine sınırlama getiren 818 sayılı Borçlar Kanununun (818 sayılı BK) 99/2 ve 100/3 (6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun (6098 sayılı TBK) 115/3 ve 116/3) maddeleri gereğince, bankaların hafif kusurlarından dolayı ortaya çıkan sorumluluğunu kaldıran sözleşme hükümleri geçersiz olacaktır.
Buna karşılık, hiç kuşkusuz, internet bankacılığı işlemlerinde müşteriler de kendilerinden beklenen her türlü tedbiri almak ve her türlü dikkat ve özeni göstermek zorundadırlar. Bu sebeple bilgisayarlarına başkalarının ulaşmasına imkân tanıyan her türlü gerçek ve sanal saldırıyı önleyici tedbirleri almaları ve bu konuda azami özeni göstermeleri gerekmektedir. Müşterilerin, internet bankacılığında kullanılmak üzere kendilerine verilen özel bilgilerini, banka ve kredi kartlarında olduğu gibi, üçüncü kişilerden özenle koruma ve saklama yükümlülüğü mevcuttur. Bu yükümlülüklerin ihlal edilmesi halinde müşterinin kendi kusurundan kaynaklanan bu durumun sorumluluğuna kusuru oranında katlanması gerekmektedir.
HMK'nın m. 359/3 uyarınca; dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, hükme esas alınan ... tarihli bilirkişi heyet raporunun gerekçeli, denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli olmasına, bilirkişi raporundaki tespit ve belirlemelere göre davalı bankanın ağır kusurlu olmasına, davaya konu olayda taraflara atfedilen kusur oranının dosya kapsamı ve hükme esas alınan bilirkişi raporu gereğince isabetli olmasına, cevap dilekçesinde yetki itirazının ileri sürülmemesine, HMK m. 355/1. gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılmasına göre; davalı ... A.Ş. vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden HMK m. 353/1-b-1. gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerektiği anlaşıldığından aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalı... A.Ş. vekilinin İlk Derece Mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurusunun ESASTAN REDDİNE,
2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 1.239,74 TL nispi istinaf karar harcından peşin olarak yatırılan 180,80 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.058,94 TL istinaf karar harcının davalı ...A.Ş.'den tahsili ile Hazineye GELİR KAYDINA, harç tahsil müzekkeresinin ilk derece mahkemesince YAZILMASINA,
3-Davalı ...A.Ş. vekilinin istinaf başvurusu nedeniyle yapılan yargılama masraflarının kendi üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Kullanılmayan istinaf gider avansının 6100 Sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesince ilgilisine İADESİNE,
5-İstinaf incelemesi dosya üzerinden yapıldığından davacı lehine vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
6-Kararın İlk Derece Mahkemesi tarafından taraflara TEBLİĞİNE,
Dair; dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 6100 Sayılı HMK'nın 362/1-a. maddesi uyarınca miktar itibariyle kesin olmak üzere oybirliğiyle karar verildi. 10/06/2025
...