T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
11. HUKUK DAİRESİ
KARAR TARİHİ : 14/03/2025
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi
KARAR TARİHİ: 16/02/2021
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit
GEREKÇELİ KARAR
YAZIM TARİHİ: 14/03/2025
İlk Derece Mahkemesinin kararı ve dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.
Üye hakimin görüşü değerlendirildi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili; müvekkilinin murisi ... hakkında Antalya 9. İcra Müdürlüğü'nün ... E. nolu dosyasından kambiyo senedine dayalı takip başlatıldığını, takip alacaklısı ile muris ... arasında takibe konu senetlerle ilgili herhangi bir alacak borç ilişkisi bulunmadığını, zira senet tanzim tarihinde murisin 80 yaş civarında olup, davalı alacaklının hangi gerekçe ile bu kadar yüksek miktarda alacağı olduğunun ispata muhtaç olduğunu, murisin icra dairesine bizzat gelerek borcu kabul ettiğini beyan etmesinin hayatın olağan akışına uygun olmadığını, senette murisin kızı ...kefil olarak imza atmasının ...muvazaalı iş yaptığının kanıtı olduğunu, miras payını diğer mirasçılarla paylaşmamak için böyle bir kurgulama senet düzenlendiğini, ayrıca savcılığa suç duyurusu yapacaklarını beyanla takip nedeniyle borçlu olmadığının tespitini talep ve dava etmiştir.
DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davalı vekili; iddiaları kabul etmediklerini, muris ...'ın müvekkiline olan birikmiş borçları karşılığında bu senedin düzenlendiğini, murisin sağlığında kardeşi ...tarafından muris adına sahte senetler düzenlemesi sebebiyle Kaş Asliye Ceza Mahkemesi'nin... E. ve ... K. sayılı ilamı ile ceza verildiğini, bu süreçte müvekkilinin muris....maddi ve manevi yardımda bulunduğunu, kaldı ki murisin müvekkiline duyduğu güven nedeniyle Kaş Noterliği'nden 27/02/2014 gün ... yevmiye nolu geniş yetkiler içeren vekaletname düzenlendiğini, müvekkilinin bu vekaleti ile istese murisin mallarını satabileceğini, böyle işlere tevessül etmediğini, senedin gerçek borç nedeniyle düzenlendiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
Mahkemece, "..Davacı Antalya 9. İcra Müdürlüğü'nün .... (....) sayılı takip dosyası nedeni ile borçlu olmadığının tespitini talep etmiştir. Davacı miras bırakanı ..., Antalya 9. İcra Müdürlüğü'nün ...E. (...E.) sayılı takip dosyasında 03/04/2014 tarihinde icra müdürlüğüne vermiş olduğu dilekçe ile borcu kabul etmiş ve itiraz sürelerinden feragat etmiştir. Davacının miras bırakanın takibe konu borcu herhangi bir çekince öne sürmeksizin imzalı beyanı ile kabul etmesi; borcun çekince (ihtirazi kayıt) ileri sürülmeksizin ödenmesi ya da ikrar edilmesi, borcun mevcudiyetinin kabulü anlamına geleceğinden ve bundan sonra menfi tespite ilişkin iddia dinlenemeyeceğinden davanın reddine" karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkili ...'ın miras bırakanı muris ... aleyhine 25/03/2014 tarihinde Antalya 9. İcra Müdürlüğü'nün ...E. sayılı dosyasıyla toplamda 300.734,93-TL bedelinde kambiyo senetlerine dayalı icra takibi başlatıldığını, bahse konu icra takibine ilişkin ödeme emrinin anormal bir şekilde Tebligat Kanunu'nun 21. maddesine göre tebliğ edildiğini, murisin yıllarca ikamet ettiği yerde herkes tarafından bilinen ve tanınan bir şahıs olmasına rağmen kendisine ilk giden ''tebligatın" adreste tanınmadığı gerekçesiyle bila dönmesi ve bu nedenle tebligatın TK'nın 21. maddesine göre yapılmasının eldeki dava konusu şaibeli takibin başlangıcına delalet ettiğini, icra takibine konu senetlerin tanzim edildiği tarihin 20.01.2014 tarihi olduğunu, 1934 doğumlu ...'ın 80 küsür yaşında, doğuştan tek gözünün kör, ağır hasta, bakıma muhtaç olduğunu ve tekerlekli sandalye kullandığını, ...'ın, kızı...ve eşi ...ile yaşadığını, o tarihlerde kendisine bakmakta olan kızı ... (...) ise tanzim edilen eldeki dava konusu senedin kefili olduğunu, tebligatın Tebligat Kanunu'nun 21. maddesine göre yapılmasının akabinde müteveffa ...'ın İcra Müdürlüğü'ne giderek 03.04.2014 tarihli dilekçesi ile itiraz sürelerinden feragat ettiğini ve takibin kesinleşmesini talep ettiğini, bu kadar yüklü bir borç için derhal icra dairesine gidip borçtan kurtulmak için itiraz eden bir kimse gibi acele davranarak itiraz süresini kesmenin, sanki borçtan memnun olmuşcasına mallarına haciz koyulmasına zemin hazırlamanın hayatın olağan akışına ve klasik borçlu davranışına aykırı olduğunu, İlk Derece Mahkemesi kararının hakkaniyetli ve yerinde olmadığını, Yerel Mahkemenin gerekçeli kararında haklı davalarını reddetmesindeki tek dayanağının müteveffa murisin Antalya 9. İcra Müdürlüğü'nün .. E. (... E.) sayılı dosyasına sunduğu borcu kabul ettiğine ve sürelerden feragat ettiğine ilişkin dilekçe olduğunu, ayrıca müvekkilinin haricen edindiği bilgiye göre ...davanın açılmasına sebebiyet veren ve işbirliği içerisinde olduğu ...'na ve avukatına karşı murise zorla senet imzalattırdığı iddiasıyla Antalya Cumhuriyet Başsavcılığı'na şikayette bulunduğunu, İlk Derece Mahkemesine dava dilekçelerinde feragat konusunu belirtmiş ve bu feragat durumunun muvazaalı olduğu iddiasında bulunmuşken bu hususun hiçbir celsede incelenmediğini, henüz menfi tespite ilişkin iddialarından bahsedemeden yargılamanın son bulmasının hukuki dinlenilme hakkının ihlali anlamına geldiğini ve yargılamanın temelini oluşturan vakıalar, bunların ispatına ilişkin faaliyet ve hukuki nedenler irdelenmeyerek Mahkemece ihlalin gerçekleştirildiğini belirterek Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin.... ve...K. sayılı kararının açıkça usul ve yasaya aykırı olması nedeniyle yeniden yargılama yapılarak talepleri doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkemece verilen 05/05/2021 tarihli istinaf başvurusunun değerlendirilmesi kararında özetle; "..davacı vekili mahkememizin 16/02/2021 tarih...E. ...K. sayılı kararına karşı istinaf başvurusunda bulunmuş ise de; davacı vekili istinaf dilekçesi ile birlikte istinaf harçlarının ve masraflarının yatırılmamış olması nedeniyle 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 344. maddesi uyarınca harç ve masraf eksikliğini bir haftalık kesin süre içerisinde tamamlaması aksi halde istinaf isteminden vazgeçmiş sayılacağına dair karar verileceği hususunda davacı vekili Av. ... ...' a muhtıra çıkartılmış, 03/04/2021 tarihinde tebligat yapılmış olmasına rağmen istinaf harçları ve masrafını karşılamadığından, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 344. maddesi gereğince istinaf başvurusunun yapılmamış sayılmasına" karar verilmiştir.
Davacı vekili istinaf başvurusunun yapılmamış sayılmasına dair kararına karşı verdiği istinaf dilekçesinde özetle; İlk Derece Mahkemesi'nin davanın reddine ilişkin gerekçeli kararının taraflarına 17/03/2021 tarihinde tebliğ edildiğini ve buna karşılık süresinde istinaf yasa yoluna başvuru dilekçesi gönderildiğini, bunun üzerine Mahkemece kendilerine bir muhtıra gönderildiğini ve 26/03/2021 tarihli bu muhtırayla dosyanın istinafa gidiş dönüş giderleri ile istinaf başvuru ve karar harcını yatırmalarının istendiğini, bu talep gerçekleşmediği için de istinaf başvurusunun yapılmamış sayılarak gerekçeli kararın kesinleştirildiğini, ancak hükmün 2. kısmında yer alan "492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince hesaplanan alınması gerekli 59,30 TL karar ve ilam harcının peşin alınan 5.200 TL'den mahsubu ile bakiye 2.141,70 TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine" ibaresinden de anlaşılacağı gibi istinaf başvurusu yaptıkları sırada dosyada kendilerine iade edilebilecek kullanılmamış 2.141,70-TL bulunduğunu, durum böyleyken istinaf başvurularının istinaf harcı vb. adlar altında özel olarak yeniden para yatırılmadığı için reddilmesinin hakkın kullanımının haksız yere engellenmesi ve sürüncemede bırakılması niteliğinde maddi hata olduğunu, bu nedenle harç-masraf olarak yatırılması gereken tutarın daha önce yatırdıkları tutardan kalan kısım kullanılarak karşılanmak üzere istinaf gerekçelerini yeniden bildirdiklerini beyan ederek Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin... E. ve .. K. sayılı ilamının açıkça usul ve yasaya aykırı olması nedeniyle yeniden yargılama yapılarak talepleri doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:
Dava, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 72. maddesine göre açılmış menfi tespit istemine ilişkindir.
Mahkemece yazılı gerekçeyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
İlk Derece Mahkemesince verilen kararın taraf vekillerine tebliğ edildiği, kararın davacı vekili tarafından süresi içinde istinaf edildiği, bununla birlikte istinaf harç ve giderlerinin avansının verilen kesin süre içinde yatırılmaması nedeniyle, Mahkemece 05/05/2021 tarihli istinaf değerlendirme kararı ile davacı tarafın istinaf başvurusunun reddine karar verildiği, bu karara karşı yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmaması nedeniyle kararın 08/06/2021 tarihi itibariyle kesinleştirildiği anlaşılmıştır.
İstinaf değerlendirme kararı davacı vekiline 01/06/2021 tarihinde tebliğ edilmiş ve davacı vekilince bu karara karşı 14/11/2021 tarihinde istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
6100 sayılı HMK'nın 346. maddesinde, "İstinaf dilekçesi, kanuni süre geçtikten sonra verilir veya kesin olan bir karara ilişkin olursa, kararı veren mahkeme istinaf dilekçesinin reddine karar verir ve 344 üncü maddeye göre yatırılan giderden karşılanmak suretiyle ret kararını kendiliğinden ilgiliye tebliğ eder.
Bu ret kararına karşı tebliği tarihinden itibaren bir hafta içinde istinaf yoluna başvurulabilir. İstinaf yoluna başvurulduğu ve gerekli giderler de yatırıldığı takdirde dosya, kararı veren mahkemece yetkili bölge adliye mahkemesine gönderilir. Bölge adliye mahkemesi ilgili dairesi istinaf dilekçesinin reddine ilişkin kararı yerinde görmezse, ilk istinaf dilekçesine göre gerekli incelemeyi yapar." hükmü yer almakta olup ret kararına karşı istinaf başvuru süresi bir hafta olup, süre 7036 sayılı Kanun'un 7/4. maddesi uyarınca tebliğden itibaren başlayacaktır.
Somut olayda, İlk Derece Mahkemesi'nin istinaf harç ve masraflarının yatırılmaması nedeniyle istinaf başvurusunun yapılmamış sayılmasına dair istinaf değerlendirme kararının davacı vekiline 01/06/2021 tarihinde tebliğ edildiği, 6100 sayılı HMK'nın 91. maddesine göre sürelerin tebliğ tarihinden itibaren başlayacağı ve 92. maddesinin 2. fıkrasına göre süre; hafta, ay veya yıl olarak belirlenmiş ise başladığı güne son hafta, ay veya yıl içindeki karşılık gelen günün tatil saatinde biteceği, bir haftalık istinaf süresinin 01/06/2021 tarihinde başlayıp 09/06/2021 tarihinde sona erdiği ve kararın istinaf süresi geçtikten sonra davacı vekilince 14/11/2021 tarihinde istinaf edildiği anlaşılmakla davacı vekilinin istinaf başvurusunun süresinde olmadığından HMK'nın 346. ve 352/1-c maddesi gereğince süre yönünden reddine karar vermek gerekmiştir.
Açıklanan sebeplerle; 6100 Sayılı HMK'nın 352/1-c maddesi gereğince istinaf başvurusunun yasal süresi içerisinde yapılmadığı anlaşıldığından istinaf başvurusunun usulden reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı vekilinin İlk Derece Mahkemesinin ek kararına ilişkin istinaf başvurusunun süresinde olmaması sebebiyle HMK'nın 352/1-c maddesi gereğince USULDEN REDDİNE,
2-Davacının istinaf başvurusu nedeniyle yapılan yargılama masraflarının kendi üzerinde BIRAKILMASINA,
3-Kullanılmayan istinaf gider avansının 6100 Sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesince ilgilisine İADESİNE,
4-İstinaf incelemesi dosya üzerinden yapıldığından davalı lehine vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
5-Kararın İlk Derece Mahkemesi tarafından taraflara TEBLİĞİNE,
Dair, 6100 sayılı HMK'nın 352/1-c maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 6100 Sayılı HMK'nın 362/1-a. maddesi uyarınca miktar itibariyle kesin olmak üzere oybirliğiyle karar verildi. 14/03/2025
...