T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
11. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: Denizli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi
KARAR TARİHİ: 13/10/2021
DAVANIN KONUSU: Tazminat (Rücuen Tazminat)
GEREKÇELİ KARAR
YAZIM TARİHİ: 25/10/2024
İlk Derece Mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.
Üye hakimin görüşü değerlendirildi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili, müvekkili şirket tarafından ... mumaralı ve .... tarihleri arasında geçerli kobi paket sigorta poliçesi ile sigorta ettirilen .... Mah. .... Cad. No:.... .... / Denizli adresindeki .... San. ve Tic. A.Ş ait işyerinde bulunan eşyalar ve demirbaşların davalı mülk sahibine ait elektrik pano tesisatında meydana gelen arıza nedeniyle ....tarihinde yangın çıkmasına neden olduğunu ve sigortalı işyerinde ki tüm mevcut emtia ve demirbaşların kullanılamayacak duruma geldiğini, davalının meydana gelen zarardan Türk Borçlar Kanunu'nun 58. maddesi gereğince kusursuz sorumlu olduğunu, hasar sebebiyle müvekkili sigorta şirketince yaptırılan ekspertiz sonucunda sigortalı ....San, ve Tic. A.Ş'nin 04.09.2020 tarihinde 200.000,00 TL ve 14.10.2020 tarihinde 354.907,00 TL hasar tazminatını dava dışı sigortalısına ödediğini, söz konusu zararın ödenmesi neticesinde müvekkili şirket sigortalısının haklarına kanunen halef olduğunu, 7155 sayılı Abonelik Sözleşmesinden Kaynaklanan Para Alacaklarına İlişkin Takibin Başlatılması Usulü Hakkında Kanunun 20. Maddesi gereği ile getirilen 6102 sayılı TTK'nda 5/A maddesi düzenlemesine göre, 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır hükmü uyarınca arabuluculuk kurumuna başvurulduğunu, taraflar arasındaki arabuluculuk görüşmelerinin anlaşamama ile sonuçlandığını, bu nedenlerle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davanın kabulü ile 2.554.907,00 TL. tutarında ki hasar tazminati için 200.000,00 TL tutarındaki hasar tazminatı için ödeme yapılan 04.09.2020 tarihinden itibaren 354.907,00 TL tutarında ki alacak için 14.10.2020 tarihinden itibaren işleyecek T.C. Merkez Bankasının Kısa Vadeli Kredilere uyguladığı Avans Faizi oranında ( değişmesi halinde değişen oranlarda kademeli olarak hesaplanacak) ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davalı vekili, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 116. Maddesinde sayılan ilk itiraz nedenlerini tekrar ettiklerini, yargı yerinin caiz olup olmadığı, aynı konuda kesin hüküm bulunup bulunmadığı, davacının, dava açmakta hukuki yararının bulunup bulunmadığı, kesin yetki kuralının bulunup bulunmadığı, arabuluculuk şartı, zorunlu başvuru şartı gibi hususlar, dava şartlarından olduğundan, bu hususların da ayrıca mahkememizce resen araştırılmasını ve usule aykırılığın tespiti halinde, dava şartlarının yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmesini talep ettiklerini, kabul anlamına gelmemekle birlikte; davaya konu zararın oluşmasına sebebiyet verenin dava dışı kiracı şirket olması sebebiyle HMK 61. Madde gereğince davanın .....San. Ve Tic. A.Ş. (VKN: ...) Ünvanlı şirketine ihbarını talep ettiklerini, müvekkili şirketin, ... Mahallesi ... Cad. No:... ... /Denizli adresindeki "soğuk hava deposu" niteliğindeki taşınmazı davacının sigortalısı dava dışı .... San. Ve Tic. A.Ş.'ye kiraladığını, kiralanan taşınmazda ... tarihinde yangın çıktığını, Denizli 1. Asliye Hukuk Mahkemesi .... D.iş sayılı dosyasında heyet bilirkişi raporunda davaya konu yangının çıkış sebebinin açıkça elektrik panosundan kaynaklandığının belirtildiğini, dolayısıyla bina sahibi müvekkili şirketin, yangında veya binanın bakımından kaynaklı herhangi bir kusurunun söz konusu olmadığını, davacı tarafın davasını TTK m.1481'e dayalı olarak açtığını, söz konusu madde gereği sigorta şirketinin halefiyet ilkesi gereğince sigortalının gerçekleşen zarardan ötürü sorumlulara karşı dava veyahut alacak hakkı bulunması halinde yerine geçerek sorumlulara rücu edebileceğinin düzenlendiğini, kiracının, kiralananın olağan bakımından da sorumluluğunun söz konusu olduğunu, elektrik panosundan kaynaklanan bir kusur var ise bunun da müvekkile atfedilmesinin kabulünün mümkün olmadığını, .....Başkanlığı Yangın Raporu'ndan da anlaşılacağı üzere davalı tarafın ürünlerini kapsayan sigorta poliçesinin mevcut olduğunu, ancak bu sigorta poliçesinin müvekkiline ait soğuk hava deposunun zararını karşılamadığını, davalı şirketin uzun süredir müvekkile ait mülkü kiracı olarak kullandığını, bu nedenlerle öncelikle davanın dava şartı noksanlığından usulden reddine, mahkeme aksi kanaatte ise müvekkili hakkında açılmış bulunan davanın esastan reddine karar verilmesini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
Mahkemece, "... davanın, davacı sigorta şirketinin teminat altına almış olduğu yangın riskinin gerçekleşmesi nedeni ile sigortalısına yapmış olduğu ödemenin, olayın gerçekleşmesinde kusuru bulunduğunu iddia ettiği dava dışı sigortalısının kiracı olması nedeniyle bina sahibi olan davalıya rücu edilmesi ile ilgili olduğu, sigortalısına ödeme yapan sigorta şirketinin ödeme yaptığı şahsın haklarına halef olacağı ve açacağı davalarda da sigortalı dava açsaydı görevli mahkeme hangi mahkeme olacaksa o mahkemenin görevli mahkeme olacağı kuralına göre, davacının halefi olduğu dava dışı sigortalı ile davalı arasındaki ilişkinin Yargıtay 17.Hukuk Dairesinin 05/07/2017 Tarih ve 2014/22319 E. 2017/7227 K.sayılı kararında da işaret edildiği üzere 6100 Sayılı HMK'nun “Sulh hukuk mahkemelerinin görevi” başlığı altındaki 4. maddesinde;
“(1) Sulh hukuk mahkemeleri, dava konusunun değer veya tutarına bakılmaksızın;
a) Kiralanan taşınmazların, 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davaları,
b) Taşınır ve taşınmaz mal veya hakkın paylaştırılmasına ve ortaklığın giderilmesine ilişkin davaları,
c) Taşınır ve taşınmaz mallarda, sadece zilyetliğin korunmasına yönelik olan davaları,
ç) Bu Kanun ile diğer kanunların, sulh hukuk mahkemesi veya sulh hukuk hakimini görevlendirdiği davaları, görürler.” hükmüne yer verildiği görülmekle işbu dosyada , davacı sigorta şirketi olup, davalıdan rücuen tazminat talebinin nedeninin dosyadaki kira sözleşmesine göre davalı ile davacının sigortalısı arasındaki kira ilişkisinden kaynaklanması karşısında belirtilen yasa hükmüne göre kira ilişkisine dayalı uyuşmazlıklarda sulh hukuk mahkemesinin görevli olduğu gözetilerek dava dilekçesinin mahkememizin görevsizliği nedeniyle dava şartı yokluğu sonucunda usulden reddine" karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Karara karşı, davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davaya konu olayın TTK'da düzenlenen ticari işlerden olduğunu, görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, ilk derece mahkemesi kararının hukuka aykırı olduğunu istinaf sebepleri olarak ileri sürmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:
Dava, işyeri sigorta poliçesi gereği sigortalısına ödeme yapan davacının ödediği bedelin rücuen tahsili istemine ilişkindir.
Mahkemece yazılı gerekçeyle, davanın görev nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.
Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Dosyanın incelenmesinde; ... Mah. .... Cad. No:... .... /Denizli adresinde dava dışı .... Sanayi ve Ticaret A.Ş. Tarafından soğuk hava deposu olarak faaliyet gösteren iş yerinin davacı nezdinde ....tarihleri arasında İş Yeri Sigorta Poliçesinin düzenlendiği, sigortalı iş yerinin, bina maliki olan davalı şirket tarafından 01.01.2020 başlangıç tarihli kira sözleşmesi ile dava dışı sigortalı şirkete 1 yıl süreyle aylık 5.000,00 TL karşılığında kiralandığı anlaşılmaktadır.
Davacı sigorta şirketi, bu davayı sigortalısının halefi olarak açtığına göre, görevli mahkemenin tayininde sigortalı ile davalı arasındaki ilişkinin hukuki mahiyeti nazara alınır. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Genel Kurulu'nun 22.03.1944 tarihli 37 Esas ve 9 Karar sayılı kararında bu husus “sigortacının sorumlu kişi aleyhine açacağı dava, sigorta poliçesinden doğan bir dava değildir. Bu nedenle, halefiyet davası bir ticari dava sayılamaz. Bu dava, aynen sigortalı kimsenin sorumlu kişiye karşı açmış olduğu bir dava gibidir. Sigortalının muhtelif mahkemelerde dava açma hakkı varsa aynı hak, sigortacının halefiyet hakkına dayanan rücu davası için de söz konusudur” şeklinde vurgulanmaktadır.
6100 sayılı HMK'nın "Sulh hukuk mahkemelerinin görevi" başlığı altındaki 4 üncü maddesinde de "(1) Sulh hukuk mahkemeleri, dava konusunun değer veya tutarına bakılmaksızın; a) Kiralanan taşınmazların, 09.06.1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davaları.... görürler" hükmüne yer verilmiştir.
Somut olayda; davacı sigorta şirketinin sigortalısının halefi olarak açtığı davada, dava dışı sigorta ettiren .... Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin, davalı şirketin maliki olduğu binayı kiracı sıfatıyla kullandığı; davacı sigortalısı ile davalı malik arasındaki temel hukuki ilişkinin kira sözleşmesi olduğu tüm dosya kapsamından anlaşıldığı gibi, bu husus mahkemenin de kabulündedir.
Açıklanan hukuki ve maddi vakıalar karşısında; görev kurallarının, kamu düzenine ilişkin olup yargılamanın her aşamasında mahkemece re'sen gözetilmesi gereken hususlardan olmasına göre mahkemece, HMK 114/1-c maddesi gereğince mahkemenin görevli olmaması nedeniyle HMK 115/2 nci maddesi gereğince dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmesi usul ve yasaya uygundur (benzer şekilde Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin 23.05.2024 tarih, 2021/23562 Esas ve 2024/5206 Karar sayılı ilamı).
HMK m. 359/3 uyarınca; dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, HMK m. 355/1. gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılmasına göre; davalı vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden HMK m. 353/1-b-1. gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerektiği anlaşıldığından aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalı vekilinin İlk Derece Mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurusunun ESASTAN REDDİNE,
2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 427,60 TL maktu istinaf karar harcından peşin olarak yatırılan 59,30 TL harcın mahsubu ile bakiye 368,30 TL istinaf karar harcının davalıdan tahsili ile Hazineye GELİR KAYDINA, harç tahsil müzekkeresinin ilk derece mahkemesince YAZILMASINA,
3-Davalının istinaf başvurusu nedeniyle yapılan yargılama masraflarının kendi üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Kullanılmayan istinaf gider avansının 6100 Sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesince ilgilisine İADESİNE,
5-İstinaf incelemesi dosya üzerinden yapıldığından davacı lehine vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
6-Kararın İlk Derece Mahkemesi tarafından taraflara TEBLİĞİNE,
Dair, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1. maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle, 6100 Sayılı HMK'nın 362/1-c. maddesi gereğince kesin olarak karar verildi.25/10/2024
...