T.C.
ANTALYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
13. HUKUK DAİRESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ANTALYA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 17/05/2022
DAVA : Maddi ve Manevi Tazminat
KARAR TARİHİ: 09/10/2024
KARAR YAZIM TARİHİ: 15/10/2024
Taraflar arasındaki davanın yapılan yargılaması sonucunda ilk derece mahkemesince verilen, yukarıda tarih ve numarası gösterilen kararına karşı davacı vekili ile davalılar ... Şirketi, ... Ticaret A.Ş. vekili ve ... vekili tarafından ayrı ayrı istinaf başvurusunda bulunulmakla, dosyada duruşma yapılmasını gerektiren eksiklik görülmediğinden Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1 (a-6) cümle uyarınca istinaf incelemesinin duruşmasız yapılmasına karar verilerek, dosya incelendi;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
DAVACI İSTEMİNİN ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 08/03/2017 tarihinde davacı ... idaresindeki ... plakalı araç ile davalı ... idaresindeki ... plakalı aracın asli ve tam kusurlu hareketi sonucu çift taraflı yaralamalı ve maddi hasarlı kaza meydana geldiğini, davacının çok ağır şekilde yaralandığını, dört kez ameliyat olup aynı kaza nedeniyle kolu kırıldığını ve şu an 7 vidalı platin takılmış durumda olduğunu, vücudunda oluşan ağır hasar sebebiyle davacıya %25 maluliyet raporu verildiğini, davacının kaza öncesi hakemlik yaptığını, müzik icra ettiğini, mevcut gelirinin aylık ortalama 4.000,00-5.000,00 TL olduğunu, kaza sonrası çalışamadığını ve herhangi bir iş göremezlik ödemesi de almadığını, Antalya'ya tedavi için sürekli olarak Kumluca'dan gidip gelmesi sebebiyle yol gideri, bakıcı ücreti ödemek zorunda kaldığını beyanla 220.000,00 TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tüm davalılardan, 150.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ...Ticaret A.Ş., ... ve ... A.Ş'den tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
DAVALI CEVABININ ÖZETİ:
Davalı ... Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu tazminatın zamanaşımına uğradığını, bu nedenle talebin reddinin gerektiğini, davalı şirketin kazaya karışan aracın ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı olduğunu, bu nedenle davalı şirketin sorumluluğunun ancak Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası limitinin dolmasından sonra başladığını, davalı şirketin zarardan kaynaklı bir sorumluluğunun bulunmaması nedeniyle davanın esastan reddi gerektiğini, kusur oranlarının tespiti için mahkemece dosyanın İstanbul Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesine sevk edilmesi gerektiğini, davalı şirketin ancak sigortalısının kusuru oranında sorumlu olduğunu, davacının talep ettiği manevi tazminat miktarının fahiş olduğunu beyanla davanın reddini istemiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın yetkisiz yer mahkemesinde açıldığını, olayın yaşandığı yerin Kumluca olduğunu, davalı ... Ticaret A.Ş.'nin adresinin Bucak olduğunu, HMK'nın genel yetki kurallarına istinaden yetkili mahkemelerin Antalya değil Bucak mahkemeleri olduğunu, davanın yetki yönünden reddi gerektiğini, dava konusu olayın üzerinden 2 yıl geçtiğini, davacının maddi ve manevi tazminat taleplerine ilişkin alacak iddialarının zamanaşımına uğradığını, bu nedenle davanın reddi gerektiğini, açılan davanın davalı sigorta şirketine yönlendirilmesinin haksız olduğunu, taraf sıfatı bulunmadığını beyanla davanın reddini istemiştir.
Davalı ... Ticaret A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, davalı müvekkilin adresinin Bucak olduğunu, yetkili mahkemelerin Bucak mahkemeleri olduğunu, bu nedenle davanın yetki yönünden reddi gerektiğini, davanın zamanaşımı yönünden reddi gerektiğini, davacının reçete giderleri yönündeki taleplerinin de muhatabının Sosyal Güvenlik Kurumu olup, bu taleplerinin de husumet yokluğu nedeniyle reddi gerektiğini, ... plakalı araç sürücüsü ... ... Şirketi'nde tır şoförü olarak çalıştığını, ... de her şoför gibi gerekli eğitimleri almış ve her seferinde bu kuralları harfiyen uygulamaya özen gösterdiğini, kazanın meydana gelmesinde ... trafik kurallarına aykırı herhangi bir eylemi ya da kusurunun söz konusu olmadığını beyanla davanın reddini istemiştir.
DELİLLER:
Bilirkişi raporu, İstanbul Adli Tıp Kurumu 2. İhtisas Kurulunun raporu, aktüerya bilirkişisi rapor ile tüm dosya kapsamı.
İDM KARARININ ÖZETİ:
İlk Derece Mahkemesince verilen kararda özetle; kazanın meydana gelmesinde davacı ... kusurunun bulunmadığı, karşı araç sürücüsü davalı ... KTK'nun 52/1-a , 56/1-a, 46/c ve 84. maddeleri uyarınca asli kusurlu olduğunun kabul edildiği, davacının kaza tarihinde asgari ücret üzerinde gelir elde ettiği ispatlanamadığından, belirlenen veriler doğrultusunda aktüerya bilirkişi ... tarafından TRH 2010 yaşam tablosu ve progresif rant yöntemi kullanılarak yapılan hesaplamaya itibar edilerek davacının maddi tazminat talepli ıslah dilekçesi esas alınmak suretiyle ve ancak davacının dava dilekçesinde geçici iş gücü kaybı için 15.000,00 TL üzerinden dava açmış olduğu, geçici iş gücü kaybının 8.424,39 TL olarak kabul edilmesi ve yine dava dilekçesinde ekonomik geleceğin sarsılması adı altında 1.000,00 TL tazminat talep edildiği dikkate alınarak davacının fazlaya ilişkin talepleri reddedilerek maddi tazminat talebinin kısmen kabulüne, davacının duyduğu elem, acı ve ızdırabı telafi etmek ve manevi çöküntüyü gidermek amacıyla, davacının yaralanmasının ağırlığı, tarafların karşılıklı ekonomik ve sosyal durumları, günün ekonomik koşulları, davalı sürücünün kazanın meydana gelmesinde %100 oranında kusurlu kabul edilmesine göre TMK'nın 4. maddesindeki hakkaniyet ilkesi ile 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunun 56. maddesi ve 22.6.1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı dikkate alınarak davacının açmış olduğu manevi tazminat davasının kabulüne, 150.000,00 TL manevi tazminata karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ:
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dosyada mevcut Antalya Atatürk Devlet Hastanesince düzenlenen raporda davacının genel cerrahi yönüyle %25 maluliyetinin oluştuğu, ancak Adli Tıp Kurumu raporunda bu oranın %10 olarak değerlendirildiği, diğer taraftan Akdeniz Üniversitesi Adli Tıp Bölümünden verilen raporda davacının maluliyet oranının %33 olarak tespit edildiği, ancak İstanbul Adli Tıp Kurumu tarafından %28 olarak kabul edildiği ve bilirkişi tarafından bu miktar oranından hesaplama yapıldığını, bu nedenle raporda maluliyetin eksik hesaplandığını, tazminat hesabının asgari ücret üzerinden yapıldığını, oysa ki davacının gelirinin asgari ücretin üzerinde 5.000,00 TL olduğunu, verilen karardan sonra asgari ücretin iki kattan fazla arttığını, ancak hesaplamanın eski asgari ücret üzerinden olması nedeniyle davacının bu artıştan yararlanamadığını beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulünü istemiştir.
Davalı ... Şirketi vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesi tarafından davacının manevi tazminat talebine yönelik kabul edilen miktarın fahiş olduğunu, davacı tarafın sebepsiz zenginleşmesine yol açacağını, davaya konu kazanın meydana gelmesinde sigorta şirketi araç sürücüsünün kusuru bulunmadığından davanın reddi gerektiğinden hükmün hukuka aykırı olduğunu, hükme esas alınan maluliyet raporunun hatalı olduğunu, çelişkiler giderilmeksizin hüküm kurulduğunu, aktüer hesabının hatalı yöntem kullanılarak yapıldığını beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddini istemiştir.
Davalı ... A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle; davaya cevap dilekçesinde belirtmiş oldukları ilk itirazların dikkate alınmaksızın hatalı şekilde karar verildiğini, davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, husumet yönünden itirazların dikkate alınmadığını, davalı şirketin olayın meydana gelmesinde herhangi bir ihmali ve kusurunun bulunmadığını, davaya konu kazada davalı müvekkilin herhangi bir kusurunun bulunmadığını, hatalı kusur ve aktüerya raporları doğrultusunda verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, dosya kapsamında düzenlenen kusur raporlarının hüküm kurmaya elverişli olmadığı açık olmasına rağmen raporu itirazların yerel mahkemece görmezden gelinmesi ve tek kusur raporu neticesinde karar verilmesinin yerinde olmadığını, adli tıp ve aktüerya raporlarının hatalı olduğunu, manevi tazminat yönünden yapılan değerlendirme ve verilen kararın fahiş olduğunu, hastane ve tedavi giderlerinden SGK nın sorumlu olduğunu, doktor bilirkişi tarafından yapılan bakıcı ihtiyacına ilişkin değerlendirmenin soyut olduğunu, yol giderlerinin bilirkişi tarafından afaki olarak belirlendiğini, davacının gelirinin asgari ücretin altında olması nedeniyle buna göre hesaplama yapılması gerektiğini, sürekli maluliyet oranı %13 olmasına rağmen %28 oranından hesaplama yapılmasının hatalı olduğunu beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddini istemiştir.
Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; davanın usulüne ilişkin hususlar dikkate alınmadan yetki, zamanaşımı, husumet ve dava şartı itirazlarının görmezden gelindiğini, davanın yetkisiz yer mahkemesine açıldığını, davacı tarafın iddialarının yasal dayanaktan yoksun olduğundan davanın reddinin gerektiğini, açılan davanın davalı ... yöneltilmesinin haksız olduğunu, kazaya davacı ... kendi kusurlu davranışlarının sebebiyet verdiğini, bu nedenle açılan dava bakımından müvekkilinin taraf sıfatı bulunmadığını, davacı tarafın talep ve iddia etmiş olduğu hastane masrafları davalıdan istenemeyeceğinden davanın husumet yokluğundan reddi gerekirken esasa girilerek davanın kabulüne karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, hastane ve tedavi giderlerinden SGK'nın sorumlu olduğunu, davadan sigorta şirketine başvuru zorunluluğunun yerine getirilmediğini, hatalı bilirkişi raporları doğrultusunda usul ve yasaya aykırı şekilde hüküm kurulduğunu, kabul edilen manevi tazminatın davacının zenginleşmesine neden alacak şekilde fahiş olduğunu, sürekli maluliyet oranı %13 olmasına rağmen % 28 oranından hesaplama yapılmasının hatalı olduğunu beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddini istemiştir.
İSTİNAFA CEVAP:
Davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; davalı ... Şirketi vekili tarafından ileri sürülen itiraz sebeplerinin hiç birinin yerinde olmadığını, manevi tazminatın fahiş olmayıp düşük kaldığını, mevcut enflasyon ve yabancı para kurlarındaki artış sebebiyle asıl sebepsiz zenginleşen tarafın sigorta şirketi olduğunu beyanla davalı ... Şirketi'nin istinaf talebinin reddini istemiştir.
Davalı ... vekili davacının istinafına cevap dilekçesinde özetle; davacının iddiasının aksine davacının gelirinin hukuka aykırı bir şekilde yüksek tutardan hesaplandığını, yapılan hesaplamaların asgari ücret dikkate alınmak suretiyle gerçekleştirildiğini, yapılan hesaplamalarda %13'lük meslekte kazanma gücü kaybı oranı yerine %28'lik engellilik oranının dikkate alınmasının tamamen hatalı olduğunu, davacının kazancını gösteren belgeler dikkate alınmaksızın yapılan bu değerlendirmenin hatalı olduğunu beyanla davacının istinaf talebinin reddini istemiştir.
Davalı ... Ticaret A.Ş. vekili davacının istinafına cevap dilekçesinde özetle; gerekli muayenelerin yapılmadığı, davacıya ait tetkik belgelirinin bulunmadığı ve geçmişe dönük hiç bir inceleme yapılmaksızın davacının kaza öncesinden beri süregelen herhangi bir rahatsızlığının bulunup bulunmadığı veyahut beyan etmiş olduğu rahatsızlıkların gerçekten var olup olmadığını, var ise bu rahatsızlıkların davaya konu kazadan kaynaklı olarak mı oluştuğunun araştırılmadığı ve bu şekilde eksik inceleme ile karar verildiğini, davacının talepleri yönünden hesaplama yapılmış olması nedeniyle iş bu hesaplamaların hükme esas alınmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, ATK tarafından belirlenen %13 meslekte kazanma gücü kaybı oranı yerine, yine ATK tarafından belirlenen %28 engellilik oranının dikkate alınması nedeniyle yapılan hesaplamaların tamamen hatalı olduğunun görüleceği, hesaplamalarda engellilik oranının dikkate alınmasının usul ve yasaya aykırı olduğu, davacının çalışıp çalışmadığı ve çalışmaları ile kazancını belirleyen belgeler dikkate alınmaksızın yapılan değerlendirmenin hatalı olduğunu beyanla davacının istinaf talebinin reddini istemiştir.
G E R E K Ç E
Uyuşmazlık, trafik kazasına bağlı yaralanma nedeniyle maddi ve manevi tazminat isteğine ilişkindir.
Türk Borçlar Kanunu'nun 49. maddesi gereğince kasten veya taksirle başkasına zarar veren bu zararı gidermekle yükümlüdür. Bedensel zarara uğrayanların aynı kanunun 54. maddesi gereğince maddi tazminat ve aynı kanunun 56/1 maddesi gereğince manevi tazminat isteme hakları bulunmaktadır. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85. maddesi gereği motorlu araç işleteni doğan zararlardan sürücü ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91, 97 ve 99. maddeleri gereği trafik kazasına ve zarara sebebiyet veren motorlu aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı, yasa ve genel sigorta şartları kapsamına dahil maddi zararlardan işletenle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur.
Davacı, trafik kazası sonucu yaralanmasından dolayı maddi ve manevi zararının tahsilini talep etmiş, ilk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, bu karara karşı davacı vekili, davalı ... Şirketi vekili, davalı ... A.Ş. vekili ile davalı ... vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.
6100 Sayılı HMK.'nun 355. maddesi gereğince istinaf dilekçesinde gösterilen istinaf sebepleri ile sınırlı yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
1-)Davacının kaza tarihinden önce futbol hakemliği yaptığı ve eğlence mekanlarında müzisyen olarak çalıştığı; dosya kapsamındaki sosyal ve ekonomik durum araştırma belgesi, tanık beyanları, davacı tarafından müzisyen olduğunu gösterir belge ve davacının sunduğu banka hesap ekstrelerinden anlaşılmıştır. İlk derece mahkemesi tarafından, gerekçeli kararda yeterli gerekçe gösterilmeksizin davacının geliri asgari ücret seviyesinde kabul edilerek iş göremezlik tazminatı hesaplandığı anlaşılmıştır. Oysa ki, haksız fiilden kaynaklanan tazminat davalarında tazminatın gerçek zarara göre belirlenmesi gerekmekte olup, davacının yaptığı işle orantılı olarak gelirinin belirlenmesi ve bunun sonucuna göre tazminat hesabının yapılması gerekmektedir. Bu nedenle ilk derece mahkemesi tarafından yeterli gerekçe gösterilmeksizin, asgari ücret üzerinden yapılan tazminat hesabına itibar edilerek hüküm kurulması hatalıdır.
Davacının emsal ücretinin, aynı iş kolunda çalışan kişilerin gelirlerinin somut bir şekilde belirlenebileceği ilgili meslek odalarından ve diğer kurumlardan sorularak tespit edilmesi gerekir. Ayrıca bilinen dönem kazancının hesaplanması için, kaza tarihinden itibaren bilinen dönem olan bilirkişi rapor tarihine kadar geçecek süre için ve her yıl için ayrı ayrı olacak şekilde davacının gelirinin belirlenmesi ve bilinen dönemin bu veriler esas alınarak hesaplanması gerekmektedir.
Bu durumda mahkemece yapılması gereken iş; Türkiye Futbol Federasyonuna müzekkere yazılarak, davacının kaza tarihinde amatör/profesyonel futbol hakemi olarak çalışıp çalışmadığı detaylı bir araştırma sonrası belirlendikten sonra bu işten elde edebileceği ortalama geliri, hakemliği kaç yaşına kadar yapabileceği ve kaza tarihinden itibaren bilirkişi tarafından rapor sunulacak olan tarihe kadar her yıl için ayrı ayrı yıllık kazancının belirlenmesi; bunun yanında davacının müzisyenlik mesleği yönünden ise, Antalya Müzisyenler Derneği ile davacının mesleğine göre taraflarca bildirilecek veya mahkemece res'en tespit edilecek emsal ücret araştırması yapılabilecek başkaca kurum ve kuruluşlara müzekkere yazılarak, davacının kazadan önce haftada 3 gün eğlence mekanında müzisyen olarak çalıştığı gözetilerek, kaza tarihinden itibaren bilirkişi tarafından rapor sunulacak olan tarihe kadar her yıl için ayrı ayrı yıllık kazancının belirlenmesi; belirlenen bu gelirler doğrultusunda bilinen aktif dönem iş göremezlik tazminat hesabının yapılması, pasif dönemler yönünden ise en son bilinen dönem gelirinin asgari ücret seviyesinde artırılarak tazminat hesabı yapılması ve sonucuna göre karar verilmesinden ibarettir. Tüm bu nedenlerle, davacının tazminat hesabına yönelik istinaf istemlerinin kabulü gerekir.
2-) Somut dosyada rapor alınan aktüer bilirkişinin aynı zamanda doktor bilirkişi olduğu ve davacının geçici iş göremezlik süresinde 3 ay süreyle bakıcı ihtiyacının olduğunu raporda bildirildiği görülmüştür. Oysa ki davacının geçici iş göremez olduğu dönemde bakıcı ihtiyacının olup olmadığı hususunun uzman kurul tarafından değerlendirilerek bildirilmesi gerekmektedir. Bu nedenle, dosyanın Adli Tıp Kurumu ilgili ihtisas kurulundan alınacak rapor/ ek rapor ile davacının geçici iş göremez olduğu dönemde bakıcı ihtiyacı olup olmadığının belirlenmesi, bu dönemde bakıcı ihtiyacı mevcut ise gerekirse aktüer bilirkişiden de tazminat hesabı yönünden rapor alınmak suretiyle karar verilmesi gerekir. Bu hususlara dikkat edilmeksizin eksik inceleme sonucu verilen ilk derece mahkemesi kararı hatalı olup bu nedenle kararın kaldırılması gerekmiştir.
3-) İlk derece mahkemesinin karar tarihinden sonraki bir tarih olan 15/06/2022 tarihinde, ... A.Ş. tarafından poliçe limiti olan 330.000,00 TL'nin tamamını kapsayacak şekilde fer'ileri ile birlikte 472.433,70 TL'nin davacı tarafa ödendiği anlaşılmıştır. Bu durumda dava tarihinden sonra yapılan bu ödemeyle davanın konusuz kalıp kalmadığı, bu ödemenin diğer davalılara da sirayet edip etmeyeceği hususlarının yerinde değerlendirilerek ilk derece mahkemesi tarafından bir karar verilmesi gerekir.
4-) Hal böyle olunca açıklanan nedenler ve tüm dosya içeriğine göre; taraf vekillerinin istinaf isteminin kabulü ile 6100 Sayılı HMK.'nun 353/1 inci fıkrasının (a-6) bendi gereğince ilk derece mahkemesi kararının esası incelenmeden kaldırılmasına, tarafların diğer istinaf sebeplerinin bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı ... vekili ile davalılar ... A.Ş. vekili, ... Şirketi vekili ve ... vekilinin istinaf isteminin ayrı ayrı KABULÜNE,
2-Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas - ... Karar sayılı, 17/05/2022 tarihli kararının 6100 Sayılı HMK'nun 353/1 fıkra (a-6) bendi gereğince ESASI İNCELENMEDEN KALDIRILMASINA,
3-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine,
4-Davacı ... tarafından peşin yatırılan 220,70 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcının Hazineye gelir kaydına, 80,70TL istinaf karar harcının isteği halinde kendisine iadesine,
Davalı ... A.Ş. tarafından peşin yatırılan 220,70 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcının Hazineye gelir kaydına, 13,653,60 TL istinaf karar harcının isteği halinde kendisine iadesine,
Davalı ... Şirketi tarafından peşin yatırılan 220,70 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcının Hazineye gelir kaydına, 2.600,00 TL istinaf karar harcının isteği halinde kendisine iadesine,
Davalı ... tarafından peşin yatırılan 220,70 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcının Hazineye gelir kaydına, (13.573,30+80,70) 13.654,00 TL istinaf karar harcının isteği halinde kendisine iadesine,
5-İİK'nın 36/5 maddesi gereğince davalı ... A.Ş. tarafından Antalya Genel İcra Dairesinin ... esas sayılı takip dosyasına icranın geri bırakılması kararı için yatırılan teminatın iadesine,
6-Kesin olan işbu kararın taraflara tebliği, harç tahsil/ iade işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
İlişkin dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda 09/10/2024 tarihinde, 6100 sayılı HMK'nun 353. maddesi (1-a) bendi gereğince KESİN olarak oy birliğiyle karar verildi.
...