T.C.
ANTALYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
13. HUKUK DAİRESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ANTALYA 1.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
DAVA: Maddi ve Manevi Tazminat (Trafik Kazasından Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 12/12/2025
KARAR YAZIM TARİHİ: 15/12/2025
Taraflar arasındaki davanın yapılan yargılaması sonucunda ilk derece mahkemesince verilen, yukarıda tarih ve numarası gösterilen kararına karşı davalı ... A.Ş. vekili ve davalılar ... ve ... vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulmakla, dosyada duruşma yapılmasını gerektiren eksiklik görülmediğinden Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi uyarınca istinaf incelemesinin duruşmasız yapılmasına karar verilerek, dosya incelendi;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
DAVACI İSTEMİNİN ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ... ın kullandığı elektrikli bisikletiyle seyir halindeyken ... tarihinde davalı ....adına kayıtlı, sürücüsü davalı .... olan ....plakalı araç ile trafik kazası geçirdiğini ve hayati tehlike geçirecek şekilde ağır yaralandığını, diğer davalı ... A.Ş.'nin ise aracın trafik sigortacısı olduğunu, müvekkilinin kaza sonrası çalışamaz hale geldiğini ve mevcut işini kaybettiğini beyan ederek 25.000,00 TL maddi tazminatın araç sahibi ve sürücüsü yönünden olay tarihinden, sigortacı şirket yönünden ise sigorta limitini aşmamak üzere temerrüt tarihinden işleyecek yasal faiziyle tahsiline, ayrıca 100.000,00 TL manevi tazminatın ise olay tarihinden işletilecek yasal faiziyle birlikte araç sahibi ve sürücüsünden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekili 26/01/2021 tarihli ıslah dilekçesi ile toplam 755.661,80 TL maddi tazminatın, davalı sigorta şirketi yönünden sigorta poliçesi limitini aşmamak üzere temerrüt tarihinden itibaren, diğer davalılardan kaza tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini istemiştir.
DAVALI CEVABININ ÖZETİ:
Davalı ...A.Ş. vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, öncelikle yetkisizlik kararı verilerek dosyanın yetkili İstanbul Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi’ne gönderilmesine karar verilmesini talep ettiklerini, müvekkil şirketin sorumluluğunun, poliçe üzerinde yazılı teminat limitleri ile sınırlı olmak üzere, poliçede yazılı özel şartlar ve trafik sigortası genel şartları kapsamı ile sınırlı olduğunu, davacı tarafın, sigortalı araç sürücüsünün asli kusurlu olduğunu iddia ettiğini ancak bu iddiayı destekleyecek somut deliller mevcut olmadığını, bu sebeple davacı iddialarının reddine karar verilmesini talep ettiklerini, öncelikle genel şartlara uygun olarak tüm hasar evrakları ile birlikte usulüne uygun şekilde hasar başvurusu yapılması gerektiğini, müvekkillerinin de dava açılmasına sebebiyet vermemesi nedeniyle dava masraflarından, faizden ve tüm ferilerinden sorumluluğunun ve temerrüdünün bulunmadığının tespitine, manevi tazminat taleplerinin reddine, sigortalı araç sürücüsünün aracın karıştığı kazanın meydana gelmesinde kusuru bulunmadığından reddine, sayın mahkeme aksi kanaatte ise kusurunun bulunup bulunmadığının ve bulunuyor ise oranının tespitine, kabul anlamına gelmemekle birlikte sigortalı araç sürücüsünün aracın karıştığı kazanın meydana gelmesinde kusurunun bulunup bulunmadığının ve bulunuyor ise oranının tespitine ve hesaplamanın TRH formülü ile yapılmasına, müvekkil şirketin temerrüdü bulunmadığından faizin yasal faiz oranında ve dava tarihinden itibaren işletilmesi gerektiğine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
Kaza tespit tutanağı, Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Engelli Sağlık Kurulu Raporu, aktüerya bilirkişi raporu, Adli Tıp Kurumu 2. İhtisas Kurulu raporu, tanık beyanları, tüm dosya kapsamı.
İDM KARARININ ÖZETİ :
İlk Derece Mahkemesince verilen kararda özetle; ...tarihli trafik kazası tespit tutanağı ve bu tutanağı teyit eden trafik bilirkişi tarafından dosyaya sunulan rapora göre müteveffa davacının kazanın oluşumunda kusurlu olmadığı, kaza sırasında elektrikli bisiklet kullandığı, yaralanmanın niteliğine göre kaza sırasında koruyucu ekipman olarak kaskının takılı olmadığının kabulü ile müteveffa davacı ... tarafından davalı aleyhine açılan maddi tazminat davasının kısmen kabulü ile; geçici iş göremezlik zararı (SGK ödemesi tenzilinden sonra) 3.697,91 TL, vefat tarihine kadar olan sürekli iş göremezlik zararı 80.784,39 TL, vefat tarihine kadar olan bakıcı gideri zararı 145.891,80 TL, tedavi gideri 1.062,55 TL ve yol gideri 500,00 TL olmak üzere toplam 231.936,65 TL zarardan kaza sırasında davacının kaskının takılı olmaması nedeniyle zararın oluşumundaki müterafik kusuru dikkate alınarak bu tazminat miktarından taktiren %20 oranında indirim yapılmak suretiyle neticeten 185.549,32 TL'nin davalılar ... ve ... kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyen, davalı sigorta şirketinden temerrüt tarihi olan 06/03/2018 tarihinden itibaren işleyen yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile (davalı sigorta şirketinin sorumluluğu poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydıyla) müteveffa davacı mirasçıları olan davacılara Antalya 16. Noterliği'nin 08/12/2021 tarih ve ... yevmiye nolu mirasçılık belgesinde belirlenen miras payları oranında verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, davacının duyduğu elem, acı ve ızdırabı telafi etmek ve manevi çöküntüyü gidermek amacıyla, davacının yaralanmasının ağırlığı, tarafların karşılıklı ekonomik ve sosyal durumları, günün ekonomik koşulları, davalı sürücünün olayda tam kusurlu bulunmasına göre TMK'nın 4. maddesindeki hakkaniyet ilkesi ile 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunun 56. maddesi ve 22.6.1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı dikkate alınarak, müteveffa davacının açmış olduğu manevi tazminat davasının kabulü ile; 100.000,00 TL manevi tazminatın 10/03/2017 kaza tarihinden itibaren işleyen yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ... den müştereken ve müteselsilen tahsili ile müteveffa davacı mirasçıları olan davacılara Antalya 16.Noterliği'nin 08/12/2021 tarih ve ... yevmiye nolu mirasçılık belgesinde belirlenen miras payları oranında verilmesine karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ :
Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle; huzurdaki başvurunun öncelikle dava şartı eksikliği sebebiyle usulden reddi gerektiğini, trafik kazaları nedeniyle zarara uğrayanlar sigortacıya dava açmadan önce mutlaka sigortacıya yazılı başvurmak zorunda olduğunu, dava açabilmeleri için mevcut zararın tespiti açısından gerekli belgelerin ibraz edilmesi sureti ile usulüne uygun yazılı başvurusundan itibaren 15 günlük sürenin dolmuş olması gerektiğini, somut olayda genel şartlarda tahdidi olarak sayılan belgelerin eksiksiz bir şekilde müvekkili şirkete iletilmediğinden yapılan başvurunun önce usulden reddi gerektiğini, maluliyet raporuna itirazlarının mahkemece değerlendirilmeden karara çıkmasının son derece hukuka aykırı olup kararın bozulması gerektiğini, tanzim edilen rapordaki maluliyetin fahiş olduğunu, bir bağlayıcı ve geçerliliği bulunmadığını, sigortalı araç sürücüsüne atfedilen kusur oranının fahiş olması ve başvurana atfedilen kusurun olması gerekenden eksik olması sebebiyle bilirkişi raporuna itiraz ettiklerini, kabul anlamına gelmemekle birlikte prograsif rant yönetimine göre yapılan hesaplama neticesinde hüküm kurulmasının hatalı olduğunu, zorunlu mali trafik sigortası genel şartlarınca benimsenen TRH 2010 yaşam tablosu ve %1,8 teknik faiz oranının kullanılması gerektiğini, müvekkili şirketin geçici iş göremezlik, geçici bakıcı gideri ve tedavi gideri tazminatına ilişkin herhangi bir sorumluluğu bulunmadığından, huzurdaki başvurunun bu nedenle esastan reddi gerektiğini, ayrıca hiçbir şekilde kabul anlamına gelmemekle beraber sayın hakemlik tarafından müvekkil şirket aleyhine tazminata hükmedilecekse de başvuranın geçici iş göremezlik süresinin tespiti için dosyanın Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Dairesine tevdiini talep ettiklerini, geçici iş göremezlik tazminatının “kaza nedeniyle mağdurun tedavisine başlanmasından itibaren mağdurun sürekli sakatlık raporu alana kadarki tedavisiyle ilgili diğer giderler” kategorisinde olması ve bu giderlerin yukarıda ayrıntılı olarak izah ettikleri üzere, Sosyal Güvenlik Kurumunun sorumluluğunda bulunması sebebiyle de müvekkil şirkete atfedilebilecek herhangi bir sorumluluğun olmadığını belirtmek istediklerini beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddini istemiştir.
Davalılar .... ve ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; dosya içerisinde sigorta şirketine başvurulduğuna dair bir belge bulunmadığı göz önüne alındığında davanın salt bu sebeple dahi reddi gerektiğini, Adli Tıp Raporları ile oluşan maluliyet oranlarının hükme esas alınabilecek durumda olmadığını, davacının mevcut tüm maluliyetlerinin mezkur kaza ile ilgili olup olmadığı hususundaki çelişkinin giderilmediğini, bu doğrultuda maluliyet ile mezkur kaza arasında illiyet bağı kurulmadığını, davalılar aleyhine hükmedilen manevi tazminat miktarının fahiş olduğunu, davacıların zenginleşmesine sebep olacağını, reddedilen maddi tazminat davası yönünden davalılar lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına dair verilen kararın hukuka aykırı olduğunu beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddini istemiştir.
İSTİNAFA CEVAP :
Davacılar vekili istinafa cevap vermemiştir.
G E R E K Ç E
Uyuşmazlık, trafik kazasına bağlı yaralanma nedeniyle maddi ve manevi tazminat isteğine ilişkindir.
Türk Borçlar Kanunu'nun 49. maddesi gereğince kasten veya taksirle başkasına zarar veren bu zararı gidermekle yükümlüdür. Bedensel zarara uğrayanların aynı kanunun 54. maddesi gereğince maddi tazminat ve aynı kanunun 56/1 maddesi gereğince manevi tazminat isteme hakları bulunmaktadır. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85. maddesi gereği motorlu araç işleteni doğan zararlardan sürücü ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91, 97 ve 99. maddeleri gereği trafik kazasına ve zarara sebebiyet veren motorlu aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı, yasa ve genel sigorta şartları kapsamına dahil maddi zararlardan işletenle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur.
Davalıların sürücüsü, kayıtlı maliki ve trafik sigortacısı olduğu araç, elektrikli bisikletle seyir halinde olan davacıya çarpmış olup, davacı trafik kazasına bağlı yaralanması nedeniyle uğradığı maddi ve manevi zararın davalılardan tahsilini talep etmiş, ilk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda maddi tazminat davasının kısmen, manevi tazminat davasının tam kabulüne karar verilmiş, bu karara karşı davalılar ... ve ... vekili ve davalı ....A.Ş. vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.
6100 Sayılı HMK.'nun 355. maddesi gereğince istinaf dilekçesinde gösterilen istinaf sebepleri ile sınırlı yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
1-Antalya 29. Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... esas, ... karar sayılı dosya kapsamından sanık sürücü ...hakkında katılan ...a yönelik taksirle yaralamaya sebebiyet veme suçundan yapılan yargılama neticesinde suçu sabit görülerek TCK' nun 89/1, 89/2- b, 62/1 ve 51. maddeleri gereğince neticeten erteli 11 ay 7 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiş ve bu karar 07/05/2021 tarihinde kesinleşmiştir.
2-Davacının yargılama sırasında 21/11/2021 tarihinde vefat etmiş olduğu, mirasçıların davaya dahil edilerek yargılamaya devam edildiği anlaşılmıştır.
3-Somut olayda ....tarihli trafik kazası tespit tutanağı ve trafik bilirkişi ....tarafından düzenlenen 26/11/2019 tarihli rapora göre davacının kazanın oluşumunda kusurlu olmadığı, ...plakalı otomobil sürücüsü ...nın ise seyir halinde iken yolun sağına aracını park ettikten sonra arkadan gelen trafiğin görüşe açık olduğunu dikkate alarak iç ve dış aynalardan gereğinde başını çevirip bakmak sureti ile arkasından gelen emniyetle duramayacak kadar yaklaşmış olan elektrikli bisikletin geçişini tamamladıktan sonra trafikte seyir halinde bulunan araçların bir tehlike yaratmadan sürücü kapısını açması gerekirken bu trafik kurallarına riayet etmeyerek dikkatsiz tedbirsiz ve kontrolsüz şekilde ön kapısını açtığı esnada elektrikli bisikletin şeridini kapatarak kazanın oluşumuna sebebiyet verdiğinden 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 84. maddesinde yer alan sürücü kusurlardan madde 58 (İndirme bindirme kurallarına riayet etmemek) ve madde 47/11-d (Trafik düzene ile ilgili olan yönetmenlikte belirtilmeyen diğer kural yasak, zorunluluklara göre solundan gelen trafiği kontrol etmeden kapısını açmak) trafik kuralını ihlal ettiği, yaralanmanın niteliğine göre kaza sırasında koruyucu ekipman olarak kaskının takılı olmadığı anlaşılmış olmakla kusur raporunun olayın oluş şekline, dosya kapsamına uygun olduğu anlaşılmış olup davalı vekillerinin kusur raporuna vaki istinaf itirazları yerinde görülmemiştir.
4-Davacının 10/03/2017 tarihinde geçirdiği trafik kazasına bağlı maluliyet oranının kaza tarihinde yürürlükte olan Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre %81 olduğu, iyileşme süresinin (iş göremezlik süresi) olay tarihinden itibaren 9 (dokuz) aya kadar uzayabileceği, başka birinin sürekli olarak bakımına muhtaç durumda olduğunun rapor edildiği anlaşılmış olmakla davalı vekillerinin maluliyet raporuna vaki istinaf itirazları yerinde görülmemiştir.
5-Toplanan deliller kapsamında maluliyet ve geçici iş görmezlik süresinin olay tarihindeki yönetmelik hükümlerine göre belirlendiği, davacının yargılama sırasında 21/11/2021 tarihinde vefat etmiş olması nedeniyle, mirasçılarının ölüm tarihine kadar oluşan maddi ve manevi zarara halef oldukları kabul edilerek, aktüerya bilirkişi ...tarafından sürekli ve geçici iş göremezlik alacağı, bakıcı gideri yönünden yapılan hesaplamayla birlikte tedavi giderleri ve yol giderlerinin hesaplanması yönünden de bilirkişi ....tarafından hazırlanan bilirkişi raporuna itibar edilmesinde, aktüer bilirkişi tarafından yerşelik Yargıtay uygulamaları göz önüne alınarak progresif rant metodu kullanılmasında, davacının kask takmaması nedeniyle zararın meydana gelmesindeki müterafik kusuru nedeniyle emsal Yargıtay kararları doğrultusunda belirlenen maddi zarardan %20 oranında indirim yapılmasında, müterafik kusur indirimi ve davacının vefatı nedeniyle reddedilen tazminat kısmından davacı aleyhine vekalet ücreti ve yargılama giderine hükmedilmemesinde, davacının sigorta şirketine başvurusunun 26/02/2018 olduğu gözetilerek buna göre davalı sigorta şirketinin temerrüt tarihinin 06/03/2018 olarak belirlenmesinde, olay tarihi, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, müteveffa davacının yaralanma derecesi, kusur durumu, paranın satın alma gücü dikkate alınarak hükmedilen manevi tazminat miktarının az veya fazla olmaması gözetildiğinde, ilk derece mahkemesince yargılamanın HMK’da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olduğu, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmadığı, dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, ilk derece mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı anlaşıldığından davalı taraf vekillerinin yerinde bulunmayan istinaf kanun yolu başvurularının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince ayrı ayrı esastan reddine karar vermek gerekmiştir.
Yukarıda açıklanan nedenler ve tüm dosya içeriğine göre; ilk derece mahkemesince taraflarca gösterilen delillerin toplanmasında, değerlendirilmesinde esas ve usul bakımından hukuka aykırılık bulunmadığı ve davalılar ... ve ... vekili ile davalı ...A.Ş. vekilinin tüm istinaf nedenleri yerinde görülmediğinden 6100 Sayılı HMK'nun 353/1. fıkrası (b-1) bendi uyarınca istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalılar .... ve ... vekili ile davalı ....A.Ş. vekilinin vekilinin tüm istinaf nedenleri yerinde görülmediğinden 6100 Sayılı HMK'nun 353/1. fıkra (b-1) bendi gereğince istinaf başvurularının ayrı ayrı ESASTAN REDDİNE,
2-Davalı ...A.Ş. tarafından peşin yatırılan 220,70 TL istinaf kanun yoluna başvuru harcı ve davalılar ..., ...tarafından peşin yatırılan (220,70 TL + 220,70 TL) 441,40 TL istinaf kanun yoluna başvuru harcı ile davalı ...A.Ş. tarafından yatırılan 3.168,72 TL istinaf karar harcı ve davalılar ... ile ...tarafından yatırılan (80,70 TL + 80,70 TL + 2.357,55 TL + 2.357,55 TL) 4.876,50 TL istinaf karar harcının Hazineye gelir kaydına, bakiye 11.460,68 TL istinaf karar harcının; 6.337,44 TL tutarındaki kısmının davalılar ...A.Ş. ve davalılar ... ve ... den müteselsilen, 5.123,24 TL'lik kısmının ise davalılar ... ve ... den müteselsilen alınarak Hazineye verilmesine,
3-Yapılan istinaf giderlerinin başvuran davalılar üzerinde bırakılmasına,
4-Artan istinaf gider avansının karar kesinleştiğinde yatıranlara iadesine,
İlişkin dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda 12/12/2025 tarihinde 6100 Sayılı HMK'nun 361/1 ve 362/1-a maddeleri uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta süre içinde Yargıtay İlgili Hukuk Dairesi nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.
...