T.C.
ANTALYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
13. HUKUK DAİRESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: DENİZLİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 29/04/2022
DAVA: Maddi Tazminat
KARAR TARİHİ: 16/07/2025
KARAR YAZIM TARİHİ: 16/07/2025
Taraflar arasındaki davanın yapılan yargılaması sonucunda ilk derece mahkemesince verilen, yukarıda tarih ve numarası gösterilen kararına karşı davacılar vekili, davalı...A.Ş. vekili ve davalı .... A.Ş. vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmakla, dosyada duruşma yapılmasını gerektiren eksiklik görülmediğinden Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-2-son cümle uyarınca istinaf incelemesinin duruşmasız yapılmasına karar verilerek, dosya incelendi;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
DAVACI İSTEMİNİN ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 14/10/2019 tarihinde, davalı ...A.Ş. nezdinde zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi bulunan dava dışı sürücü... idaresindeki ... plaka sayılı otomobil ile davalı ... A.Ş. nezdinde zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalı olan ve dava dışı sürücü ... yönetimindeki ..l. plaka sayılı kamyonetin çarpışması sonucu meydana gelen trafik kazasında kamyonette yolcu konumunda seyahat eden davacıların oğlu ...'nın vefat ettiği, bu ölüm nedeniyle davacıların ölenin maddi ve manevi desteğinden mahrum kaldığı, sigortalı araç sürücülerinin kusuru sonucu hadisenin vuku bulduğu, davalı ...A.Ş.'ye müracaat edildiği ve ödeme alınamadığı, arabulucu görüşmelerinin de olumsuz sonuçlandığı, diğer davalı ... A.Ş.'den destekten yoksunluk zararı adına altında bir miktar ödemeler yapıldığı, ancak bu tediyelerin gerçek zararı karşılamadığı, yetersiz ödemeden dolayı bakiye destekten yoksunluk zararı talebiyle ilgili davalı sigortaya yeniden başvuru yapıldığı, ancak ödeme alınamadığını beyanla ve fazlaya dair hakkı saklı tutulması kaydıyla her bir davacı için 100,00 TL destekten yoksunluk zararı olmak üzere toplam 200,00 TL maddi tazminatın 10/03/2020 tarihinden işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davacılar vekili 10/03/2022 tarihli dilekçesinde, belirsiz alacak şeklinde talep olunan destekten yoksunluk zararı taleplerine ilişkin maddi tazminat miktarlarını davacıların her biri için 195.000,00 TL olmak üzere toplam 390.000,00 TL'ye yükseltmiş ve artırılan bu miktarın 335.736,00 TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen; 54.264,00 TL tutarındaki kısmının ise davalı ...A.Ş.den 10/03/2020 temerrüt tarihinden işletilecek avans faizi birlikte tahsiline ve fazlaya dair haklarının saklı tutulmasına karar verilmesini istemiştir.
DAVALI CEVABININ ÖZETİ:
Davalı ... A.Ş. vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; olayın haksız fiil niteliğindeki trafik kazasından kaynaklandığı ve ticaret mahkemelerinin görevsiz olduğu, kazanın ... ilinde vuku bulduğu ve Bilecik mahkemelerinde davanın görülmesi gerektiği, yetkisiz mahkemede davanın açıldığı, davacı yanın tazminatlar için avans faizi istediği, oysa taraflar arasında ticari bir ilişki bulunmadığı gibi olayın da haksız fiil sorumluluğundan kaynaklandığı, bu halde ancak yasal faiz istenebileceği, dava öncesi müvekkili şirkete yapılan müracaat üzerine davacı ...'a 30.167,00 TL ve davacı...'a 24.097,00 TL olmak üzere toplam 54.264,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı ödemesi gerçekleştirildiği ve davacıların müvekkili şirketi ibra ettiği, yapılan tediyeler ile poliçeden kaynaklı tüm sorumluluklarının yerine getirildiği ve bakiye tazminat alacağının kalmadığı, esasa ilişkin olarak da sigortalı araç sürücüsünün olayda bir kusurunun bulunmadığı, müvekkili sigorta şirketinin sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında, sigorta genel şartları kapsamında ve azami poliçe limitiyle sorumlu olduğu, kusurun ve bakiye zarar iddialarının usulünce ispatı gerektiğini beyanla uyuşmazlık konusu kazaya ilişkin SGK tarafından davacılara yapılan rücuya tabi ödemelerin hesaplanacak tazminattan mahsubunu, usulsüz yolcu taşıması hadisesinden dolayı ileride doğacak rücu ihtimaline binaen sigortalı ...ya davanın ihbarını ve davanın reddini istemiştir.
Davalı ...A.Ş. vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin faaliyet merkezi itibariyle davaya bakmaya İstanbul Anadolu Mahkemelerinin yetkili oluğu, davacıların zararının dava ikamesi öncesi tespiti mümkün olduğundan usule aykırı şekilde belirsiz alacak davası biçimde iş bu davanın açıldığı, dava öncesi usulünce müvekkili şirkete başvuru yapılmadığı, dolayısıyla dava öncesi temerrüt oluşmadığı, davacılar yakının iş vereninin aracında iş ile ilgili seyahat ettiği esnada vuku bulan trafik kazası sonucu vefat ettiği belirtilmekle SGK tarafından davacılara herhangi bir gelir bağlanıp bağlanmadığının tespiti ve SGK ödemelerinin ileride müvekkili sigortaya rücu edilebileceği ihtimalinin gözetilmesi icap ettiği, müvekkili şirketin sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında, sigorta genel şartları kapsamın ve azami poliçe limitiyle sınırlı şekilde sorumlu olduğu, kusurun ve zararın usulünce ispatı gerektiği, müvekkili şirketin temerrüt tarihinden yasal faiz ile sorumlu tutulabileceği, trafik kazasında hayatını kaybeden davacılar yakının hadisede müterafik kusurunun söz konusu olduğunu beyanla davanın reddini istemiştir.
DELİLLER :
Denizli 5. Ağır Ceza Mahkemesinin 13/09/2022 gün ve... esas,...sayılı karar örneği, kusur ve tazminat bilirkişisi raporu, nüfus kaydı, tüm dosya kapsamı.
İDM KARARININ ÖZETİ :
İlk Derece Mahkemesince verilen kararda özetle; olaya ilişkin yürütülen ceza davasında dava dışı sürücü .... hakkında taksirle ölüme neden olma suçundan kamu davası açıldığı ve halen bu yargılamanın devam ettiği, öte yandan ceza yargılaması sonucu verilecek kararının hukuk hakimini bağlamayacağı ve davacılar yakını müteveffanın yolcu konumunda bulunduğundan ceza davası sonucunun bekletici mesele yapılmadığı, ATK Trafik İhtisas Dairesinden temin edilen kusur raporuna göre iki farklı oluşa göre ve her iki ihtimalde sigortalı araç sürücülerine değişik oranlarda kusur yüklendiği, davacılar yakını ... nın ise araçta yolcu olarak seyahat ettiğinden olayda herhangi bir kusurunun bulunmadığının belirtildiği ve kamyonetin kasasında nizamlara aykırı yolculuk yapmasının davacılar yakınının müterafik kusurunu oluşturup oluşturmadığı noktasındaki takdirin mahkemeye bırakıldığı, tazminat bilirkişi raporunda, öncelikle sigorta şirketinin ödeme yaptığı tarihteki verilere göre davacıların destekten yoksunluk zararının tamamen karşılanmadığını tespit ettikten sonra davalı yanın tam kusuru, davacıların ve desteğin TRH 2010 yaşam tablosundaki bakiye ömür süreleri, desteğin asgari ücret düzeyindeki geliri, anne ve babasıyla yaşamaya devam edeceği süre, evlenerek ayrı eve çıkacağı ve çocuklarının dünyaya geleceği tarihler şeklindeki ölçütlere göre ve ayrıca desteğin vefat ettiği tarih itibariyle 16 yaşında olduğu ve olay tarihinden desteğin 18 yaşına gireceği ve işe başlayacağı tarihe kadar olan dönem için murisin kazancının bulunmayacağının benimsendiği, yine bu yaşına kadar %15 oranında yetiştirme gideri sarf edileceği, kazanca %10 artırım ve %10 iskonto uygulandığı, yine davalı sigorta şirketi tarafından davacılara yapılan tediyenin güncellenerek mahsup edildiği, bu suretle nihai zararın davacı... için 160.412,30 TL ve davacı ..için 138.271,15 TL destekten yoksunluk tazminatı hesaplandığı, itiraz üzerine hazırlanan ek raporda bilirkişi bu kez kök rapordaki verilerden farklı olarak bilinmeyen dönemler için 2022 yılı asgari ücreti esas almak suretiyle davacı ... için 243.868,86 TL ve davacı ...için 200.265,40 TL destekten yoksunluk zararı olduğunu belirttiği, davalıların sunduğu cevap dilekçelerinde hatır taşıması savunması yapmadıkları ve hatır taşımasından dolayı tazminatlardan herhangi bir tenzilat yapılması yoluna gidilmediği, öte yandan davacılar desteğinin aracın kabin kısmında emniyet kemeri takılı olmadan yolcu olarak seyahat ettiği ve kaza esnasında araçtan fırladığı, öldürücü yaralanmaların da araçtan fırlamadan kaynaklandığı, bu halde müterafik kusurun söz konusu olduğu, resen müterafik kusur değerlendirmesi yapılmak suretiyle ek raporda belirlenen destekten yoksunluk zararlarından %20 oranında indirim uygulandığı, böylece nihai zararın davacı...için 195.095,09 TL ve davacı... için ise 160.212,32 TL olduğu, kaza tarihi itibariyle sigorta poliçe limitinin 390.000,00 TL olduğu, davalı ... A.Ş.'nin dava öncesi yaptığı tediyeler sonrası 335.736,00 TL poliçe limiti kaldığı, belirlenen miktardan davalıların müteselsil sorumlu tutulmaları gerektiği, bakiye 19.476,32 TL'den ise ...A.Ş.'nin tek başına sorumlu olacağı ve sigorta şirketlerine başvuru tarihleri itibariyle temerrütün oluştuğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, davacı.. için 195.000,00 TL, davacı ... için ise 160.212,32 TL olmak üzere toplam 355.212,32 TL destekten yoksun kalma tazminatının; 335.736,00 TL'sinin davalı... A.Ş. (...A.Ş.)'den taleple bağlı kalınarak 10/03/2020 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte; davalı... A.Ş.'den 10/03/2020 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine, bakiye 19.476,32 TL destekten yoksun kalma tazminatının 10/03/2020 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... A.Ş.'den alınarak davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ :
Davalı ...A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle; cevap dilekçesindeki savunmaları aynen tekrar ile görev ve yetki itirazlarını yineleyerek davanın usulden reddi gerektiğini, sigortalı araç sürücüsüne atfedilen kusuru kabul etmediğini, kusur raporuna yönelik itirazların da karşılanmadığını, aksi durumda ise sigortalı araç sürücüsünün kusur oranı dikkate alınarak kusur nispetine göre müvekkili şirketin zarardan sorumlu tutulması icap ettiğini, emniyet kemeri takılı olmamasından sebep müterafik kusur durumu nedeniyle hesaplanan tazminatlardan tenzilat yapılması doğru olmakla birlikte uygulanan indirim oranının %20 oranında kalmasının yetersiz olduğunu, zira emniyet kemerinin takılması halinde ölümün husule gelmeyeceğini, bu durumda illiyet bağının kopacağı, kemer takılı olması durumunda müvekkilinin hiç bir sorumluluğu olmayacağı ve belirtilen hal ve şartlar gözetilerek müterafik kusur indirimi tatbik edilmesi gerektiğini, müvekkili şirkete yapılan müracaat üzerine davacılara destekten yoksunluk zararı hesaplanıp ödendiğini, sigortalı araç sürücüsünün kusuru nispetinde yapılan hesaplamaya itibarla ödemenin gerçekleştirildiği, sigortalı araç sürücüsünün kusuru dikkate alındığında yapılan tediyelerin ödeme tarihindeki verilere göre yeterli olduğunu, davacı tarafın avans faizi talep ettiğini, oysa taraflar arasında ticari bir ilişkiden söz edilemeyeceğini, uyuşmazlığın da haksız fiil sorumluluğundan kaynaklandığı, uygulanacak faizin ancak yasal faiz olabileceğini, davacılar desteğinin araçta hatır için taşındığını, ancak ilk derece mahkemesince bu yönde bir değerlendirme yapılmadığını, yine azami sigorta poliçe limitinin 360.000,00 TL olmasına karşın 390.000,00 TL olduğu kabul edilerek poliçe limitinin aşıldığını, yine kararda müvekkili şirketin aleyhine hükmedilen miktara göre fazla ilam harcından sorumlu tutulduğunu, talep kısmen kabul edildiği halde reddedilen kısım bakımından müvekkili lehine vekalet ücreti takdir edilmediğini beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddini istemiştir.
Davalı ...A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin sigortalı araç sürücüsünün saptanan kusuru nispetinden zarardan sorumlu olmasına karşın müteselsil sorumlu olduğu benimsenerek tüm tazminattan sorumlu tutulduğunu, kararın bu yönüyle KTK 88. maddesine mugayir olduğunu, kusur bakımından sigortalı araç sürücüsüne atfedilen kusuru kabul etmemekle birlikte bilirkişi raporunda sigortalı araç sürücüsüne %25 oranında kusur yüklendiğini, tazminat bilirkişi raporunda TRH 2010 yaşam tablosu ve progresif rant yöntemi kullanıldığını, oysa zarar tespitinde sigorta genel şartlarına göre %1,8 teknik faiz yönetiminin uygulaması gerektiğini, ayrıca yapılan hesaplamada kişinin ömür boyu elde edeceği gelirin tek ödeme için peşin değere çevrildiği ve reel olarak %0 iskonto kullanılmasının gerçek zarar ilkesine aykırı olduğu, dolayısıyla fahiş tutarda tazminat belirlendiğini, davacılar desteğinin araçtan fırlaması sonucu aldığı yaraların ölüme sebebiyet verdiği, bu halde olayda müterafik durumun söz konusu olduğunu, kararda bu hususa hiç değinilmediğini beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddini istemiştir.
Davacılar vekili istinafa cevap ve katılma yolu ile istinaf dilekçesinde özetle; hükme esas alınan tazminat bilirkişi raporunda bakiye ömür sürelerinin tespiti için kullanılan yaşam tablosunun ve diğer hesaplama yöntemlerinin Yargıtay içtihatlarına uygun olduğunu, cevap dilekçesinde hatır taşıması savunmasında bulunulmadığı ve bu konuda ilk derece mahkemesince yapılan değerlendirmenin isabetli olduğunu, istinaf aşamasında hatır taşımasının ileri sürülmesi suretiyle savunmanın genişletilmesine muvafakatlerinin bulunmadığını, sigortalı araç sürücülerine değişik oranlarda kusur izafe edildiğini, davalıların sigortalı araç sürücülerinin kusurundan dolayı müvekkillerinin zararından müteselsil sorumlu olduğunu, müteselsil sorumlulukta davalıların her birinin davacıya zararın tamamını ödeme yükümlülüğü bulunduğunu, dava ve tercih hakkının davacıya verildiğini beyanla davalıların istinaf taleplerinin reddini istemiş, davacılar desteğinin içerisinde bulunduğu aracın eski model olduğundan araçta emniyet kemeri tertibatının yer almadığını, ayrıca araçta emniyet kemerinin bulunduğu ve desteğin emniyet kemerini takmadığı hususunun davalılarca ispatlanmadığını, müterafik kusur indirimi uygulanmaması gerektiğini beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.
G E R E K Ç E
Uyuşmazlık, trafik kazasına bağlı ölüm nedeniyle maddi tazminat isteğine ilişkindir.
Türk Borçlar Kanunu'nun 49. maddesi gereğince kasten veya taksirle başkasına zarar veren bu zararı gidermekle yükümlüdür. Ölüm halinde ölenin desteğinden yoksun kalanların aynı kanunun 53/3. maddesi gereğince maddi tazminat isteme hakları bulunmaktadır. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85. maddesi gereği motorlu araç işleteni doğan zararlardan sürücü ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91, 97 ve 99. maddeleri gereği trafik kazasına ve zarara sebebiyet veren motorlu aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı, yasa ve genel sigorta şartları kapsamına dahil maddi zararlardan işletenle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur.
Davacıların oğlu olan ...'nın yolcu olarak bulunduğu dava dışı sürücü...yönetimindeki... plaka sayılı kamyonet ile dava dışı sürücü... idaresindeki... plaka sayılı otomobilin çarpışması sonucu meydana gelen trafik kazasında ... vefat etmiştir. Kazaya karışan.... plaka sayılı kamyonetin davalı ...A.Ş. nezdinde zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi bulunmaktadır. Karşı aracın ise ... A.Ş. nezdinde trafik sigorta poliçesi vardır. Davacılar, dava öncesi ... (...) Sigorta A.Ş.'ye başvuru yaptıklarını ve destekten yoksunluk zararı adı altına bir miktar maddi tazminat ödemesi aldıklarını, ancak yapılan tediyenin gerçek zararlarını karşılamadığını belirterek bakiye destekten yoksunluk zararının tüm davalılardan sigorta poliçe limiti gözetilerek tahsilini talep etmiş, ilk derece mahkemesince yürütülen yargılama sonucunda davanın kısmen kabulüne karar vermiştir. Bu karara karşı davalı ... A.Ş. vekili ve davalı ...A.Ş. vekili tarafından istinaf yasa yoluna, davacılar vekili tarafından da katılma yolu ile istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.
6100 Sayılı HMK.'nun 355. maddesi gereğince istinaf dilekçesinde gösterilen istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
Denizli 5. Ağır Ceza Mahkemesinin 13/09/2022 gün ve .... esas, ... sayılı kararı ile davalı .. nun davacılar yakını ...'ya karşı işlediği taksirle ölüme neden olma ve başkaca kişilere karşı taksirle yaralama neden olma suçundan cezalandırılması istemiyle kamu davası açılmış ise de davalı ...'nun 28/12/2021 tarihinde vefat etmesi nedeniyle kamu davasının düşürülmesine karar verilmiş, bu karar Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Ceza Dairesinin istinaf denetiminden geçmek suretiyle 03/02/2023 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.
Kural olarak Türk Borçlar Kanunu'nun 74. maddesi gereğince ceza mahkemesince verilen kararlar hukuk hakimi bakımından bağlayıcı değildir. Ancak, hukuk hakiminin bu bağımsızlığı sınırsız değildir, ceza mahkemesince fiilin hukuka aykırılığına yönelik kesinleşen maddi olgular hukuk hakimi bakımından da bağlayıcı olup, taraflar yönünden de kesin delil niteliği taşımaktadır (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 17/09/2008 tarih ve 2008/4/564 esas, 2008/536 kararı).
Bu bilgiler ışığında somut dosya kapsamı ve istinaf talepleri değerlendirildiğinde;
1-)Trafik kazasından kaynaklanan tazminat davalarında Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin ve Dairemizin yerleşik uygulamalarına göre, aktuer hesabı yapılırken progresif rant yönetimi kullanılarak hesaplama yapılmasının gerekli olduğu, davalı... A.Ş. vekilinin istinaf dilekçesinde belirttiği şekilde 1.8 teknik faiz uygulanmasının mümkün olmadığı; somut dosyada ilk derece mahkemesi tarafından verilen kararda müteveffanın emniyet kemerinin takılı olmamasından dolayı %20 müterafik kusur indirimi yapıldığından, davalı ... A.Ş. vekilinin emniyet kemeri takılı olmadığından dolayı müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğine yönelik istinaf talebinin yersiz olduğu; Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin ve Dairemizin yerleşik uygulamalarına göre müterafik kusur indiriminin %20 oranında uygulanmasının yerinde olduğu, ayrıca birden fazla müterafik kusur sebebi olsa dahi yalnızca bir kez ve %20 oranında indirimi yapılmasının gerekli ve yeterli olması nedeniyle davalı ...A.Ş. vekilinin bu yöndeki istinaf taleplerinin yersiz olduğu; davalıların sigorta şirketi olmaları ve davanın sigorta hukukundan kaynaklanması nedeniyle somut davaya bakma konusunda Asliye Ticaret Mahkemeleri görevli olduğundan davalı...A.Ş. vekilinin mahkemenin görevine yönelen istinaf talebinin reddi gerektiği; somut olaya ilişkin kazanın Çivril ilçesinde gerçekleşmesi ve davacıların ikametinin de Çivril ilçesinde olması, somut dosya ile Bilecik ilinin bir bağlantısının olmaması hususları gözetildiğinde, HMK 16. maddesi gereğince davanın Çivril'de görülmesi yerinde olduğundan davalı... A.Ş. vekilinin yetki itirazının yersiz olduğu ve reddi gerektiği; davalı sigorta şirketi tarafından yapılan ödemenin ödeme tarihi itibariyle zararı karşılayıp karşılamadığı hususunun davalıların kusur oranlarına göre ayrı ayrı belirlenmesinin gerekmediği, davalıların müteselsil sorumlu oldukları dikkate alındığında bu hesaplamanın davalıların tüm kusurları dikkate alınarak yapılmasının yerinde olduğu, bu nedenle davalı...A.Ş. vekilinin bu hususa istinaf talebinin yersiz olduğu; hatır taşıması indirimine ilişkin talebin cevap dilekçesinde yer almaması nedeniyle, ilk derece mahkemesince sonraki aşamalarda yapılan hatır taşıması indirimi talebinin reddine karar verilmesinin isabetli olduğu; ZMMS poliçe limitinin kaza tarihi itibariyle 390.000,00 TL olduğu aşikar olduğundan ve mahkemece sigorta şirketi tarafından yapılan ödeme mahsup edilerek tazminata hükmolunduğundan davalı ... A.Ş. vekilinin poliçe limitine ve sorumluluk miktarına yönelen istinaf talebinin reddi gerektiği; somut davada harcın artırılan talep miktarı olan 390.000,00 TL üzerinden yatırıldığı (cismani zarardan kaynaklanan tazminat davası olmasından dolayı peşin harç 1/20 oranında yatırılmıştır), bu nedenle davalı ...A.Ş. vekilinin harca yönelen istinaf talebinin yersiz olduğu; mahkemenin gerekçeli kararında yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin usulüne uygun şekilde belirlenerek karara geçirildiği, bu kararda ... A.Ş.'nin sorumluluğunun bu sigorta şirketi aleyhine hükmolunan tazminat ile sınırlı olarak belirlendiği ve kararın bu yönüyle de usulüne uygun olduğu; davanın reddedilen kısmının müterafik kusur indiriminden kaynaklanması nedeniyle davalılara vekalet ücreti takdir edilmemesinde isabetsizlik bulunmadığı, bu nedenle... A.Ş. vekilinin vekalet ücretine yönelen istinaf talebinin yersiz olduğu; somut olayda müteveffa ...nın araçtan fırlayarak vefat ettiği ve dolayısıyla emniyet kemerinin takılı olmadığı anlaşıldığından, mahkemece hükmolunan tazminattan müterafik kusur indirimi yapılması isabetli görülmekle, davacı vekilinin müterafik kusura yönelen istinaf talebinin de reddi gerektiği kanaatine varılmıştır.
Buna karşın;
2-)Somut olaya ilişkin....Ş. tarafından sigortalanan ...plaka sayılı aracın ruhsat bilgileri incelendiğinde, aracın yük nakli için kullanıldığı ancak kullanım amacının hususi olarak yazıldığı görülmüş olup, aracın hususi amaçla kullanıldığı gözetildiğinde, bu aracın sebep olduğu kazadan dolayı hükmolunan tazminata ticari faiz uygulanması yerinde değildir (Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin... esas, ... karar sayılı ilamı; aynı Dairenin ... esas, ...karar sayılı ilamı ile aynı Dairenin...esas, ...karar sayılı ilamı). Bu nedenle davalı ... A.Ş. vekilinin faiz türüne yönelen istinaf talebinin kabulü ile davalı ... A.Ş. aleyhine hükmolunan tazminata işletilecek faizin ticari faiz yerine yasal faiz olması gerekir. Ancak bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden ilk derece mahkemesi kararı kaldırılarak Dairemizce bu yönde hüküm tesis gerekir.
Hal böyle olunca açıklanan nedenler ve tüm dosya içeriğine göre; davacılar vekilinin ve davalı...A.Ş. vekilinin tüm istinaf istemlerinin, davalı ... A.Ş. vekilinin yukarıda açıklanan 2 nolu bent dışında kalan istinaf istemlerinin 6100 Sayılı HMK.'nun 353/1. fıkrası (b-1) bendi uyarınca esastan reddine; davalı ... A.Ş. vekilinin yukarıda 2 nolu bentte gösterilen sebeplere yönelen istinaf isteminin kabulü ile 6100 Sayılı HMK.'nun 353/1 inci fıkrasının (b-2) bendi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, Dairemizce yeniden hüküm kurularak, davalı ... A.Ş. aleyhine hükmolunan tazminata yasal faiz işletilmesi suretiyle karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacılar vekilinin ve davalı... A.Ş. vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvuruları ile davalı ... A.Ş. vekilinin dava şartına, kusur raporuna, müterafik kusura ve tenzilat oranına, emniyet kemerinin takılmaması durumu ve illiyet bağının kopacağına, hatır taşıması savunmasına, poliçe limitine, yargılama harç ve giderlerinin hatalı belirlendiğine, sigortalı araç sürücüsünün kusuru nispetinde zarardan yükümlü olunduğu ve diğer davalı ile birlikte müteselsil sorumlu tutulmamaları gerektiğine yönelen ve yerinde görülmeyen istinaf istemlerinin 6100 Sayılı HMK'nun 353/1. fıkrası (b-1) bendi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2-Davalı...A.Ş. vekilinin takdir olunan tazminatlar için uygulanan faizin türüne yönelen istinaf istemlerinin KABULÜNE,
3-İlk derece mahkemesi olan Denizli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...Esas - .... Karar sayılı, 29/04/2022 tarihli kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1. fıkrası (b-2) bendi gereğince KALDIRILMASINA,
4-Düzelterek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle;
a)Davacıların açtığı maddi tazminat davalarının KISMEN KABULÜ ile davacı...için 195.000,00 TL, davacı ...için ise 160.212,32 TL olmak üzere toplam 355.212,32 TL destekten yoksun kalma tazminatının; 335.736,00 TL'sinin 10/03/2020 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı... A.Ş. (eski unvanı ... A.Ş.)'den (taleple bağlı kalınarak) ve davalı ...A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen; 19.476,32 TL tutarındaki destekten yoksun kalma tazminatının 10/03/2020 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... A.Ş.'den alınarak davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin taleplerin reddine,
b)Davacıların peşin ödediği (54,40 TL + 1.331,40 TL) 1.385,80 TL karar harcının Hazineye gelir kaydına, bakiye 22.878,75 TL karar ve ilam harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazineye verilmesine (davalı ... A.Ş.'nin sorumluluğunun 21.624,30 TL ile sınırlı tutulmasına),
c)Davacıların sarf ettiği peşin harç dahil 116,60 TL ilk dava masrafı, 1.331,40 ıslah harcı, 1.818,30 TL bilirkişi, müzekkere ve tebligat gideri olmak üzere toplam 3.266,30 TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak (davalı ...A.Ş.'nin sorumluluğunun 3.087,20 TL ile sınırlı tutulması kaydıyla) davacıya verilmesine,
ç)Davacılar kendilerini vekil aracılığıyla temsil ettirdiğinden ilk derece mahkemesi karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince kabul olunan kısım üzerinden hesaplanan 33.314,86 TL nisbi tek vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak (davalı ... A.Ş'nin sorumluluğu 31.488,20 TL ile sınırlı olmak üzere) davacılara eşit olarak verilmesine,
d)Davanın reddedilen kısmı müterafik kusur indiriminden kaynaklandığından davalılar lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
e)6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak (davalı...A.Ş.'nin sorumluluğu 1.247,62 TL ile sınırlı olmak üzere) Hazine'ye gelir kaydına,
f)Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ilgililerine iadesine,
5-Davacılar ile davalı .... A.Ş. ve davalı... A.Ş. tarafından ayrı ayrı peşin yatırılan 220,70 TL istinaf yoluna başvuru harcının ve davacının yatırdığı 80,70 TL istinaf karar harcı ile davalı...A.Ş.'nin peşin yatırdığı 6.067,00 TL istinaf karar harcının Hazineye gelir kaydına, 5.733,53 TL istinaf karar harcının talebi halinde davalı ...A.Ş.'ye iadesine, bakiye 534,70 TL istinaf karar harcının davacılardan müteselsilen, 18.197,55 TL bakiye istinaf karar harcının davalı ... A.Ş.'den alınarak Hazineye verilmesine,
6-Esasa ilişkin istinaf istemlerinin reddedilmesi ve başvurunun salt hükmün ferisi yönünden kabul edilmesi sebebiyle istinaf giderlerinin başvuran taraflar üzerinde bırakılmasına,
7-Artan istinaf gider avansının karar kesinleştiğinde yatıranlara iadesine,
İlişkin dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda 16/07/2025 tarihinde 6100 Sayılı HMK'nun 361/1 ve 362/1-a maddeleri uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta süre içinde Yargıtay İlgili Hukuk Dairesi nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.
...