T.C.
ANTALYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
13. HUKUK DAİRESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ANTALYA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 11/09/2020
DAVA: Maddi ve Manevi Tazminat
KARAR TARİHİ: 18/07/2025
KARAR YAZIM TARİHİ: 18/07/2025
Taraflar arasındaki davanın yapılan yargılaması sonucunda ilk derece mahkemesince verilen, yukarıda tarih ve numarası gösterilen kararına karşı davacılar vekili ve davalılar... ve...vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmakla, dosyada duruşma yapılmasını gerektiren eksiklik görülmediğinden Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi uyarınca istinaf incelemesinin duruşmasız yapılmasına karar verilerek, dosya incelendi;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
DAVACI İSTEMİNİN ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacıların müteveffa ...in çocukları olduğunu, müteveffa ...'in .... tarihinde... plakalı motosikleti ile iş yerinden evine doğru gitmekte iken...plakalı davalı ...ye ait olan ve davalı ...nin kullanımında bulunan aracın çarpması sonucu vefat ettiğini, kazanın meydana gelmesinde davalı sürücünün kusurlu olduğunu, davacıların babalarının ani ölümünden dolayı tarifsiz elem ve keder içinde olduklarını, geçimlerini kıt kanaat sürdüren davacıların babalarının ölümü ile maddi olarak daha zor bir duruma girdiklerini, durumu davalı sigorta şirketine ihbar ettiklerini, her ne kadar sigorta şirketi dava konusu davacıların destekten yoksun kalma tazminatını hesaplanabilecek varisinin olmaması sebebiyle olarak olarak değerlendirilememiş ise de, davacıların muris ile beraber çektikleri krediyi ödemekten mahrum kaldıklarını, hane içindeki desteklerini yitirdiklerini, bu nedenlerle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik her bir davacı için 1.000,00'er TL olmak üzere toplam 3.000,00 TL maddi tazminatın tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen, her bir davacı için 100.000,00'er TL olmak üzere toplam 300.000,00 TL manevi tazminatın davalılar ...ve ...'den müştereken ve müteselsilen kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
DAVALI CEVABININ ÖZETİ:
Davalı ...A.Ş. vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin sorumluluğunun sigortalı araç sürücünün kusuru, poliçe limiti ve kapması ile sınırlı olduğu, davacıların varsa zararlarını ve sigortalı araç sürücüsünün kusurunu ispatlaması gerektiğini beyanla davanın reddini istemiştir.
Davalılar ...ve ... davaya cevap vermemiştir.
DELİLLER :
Antalya 15. Asliye Ceza Mahkemesinin... esas sayılı dosyası, İstanbul ATK Trafik İhtisas Dairesi raporu, aktüerya bilirkişi raporu, tüm dosya kapsamı.
İDM KARARININ ÖZETİ :
İlk Derece Mahkemesince verilen kararda özetle; davacıların yaşları ile müteveffa ile aynı haneyi paylaşıp, birbirlerine evi geçindirmek için destek olduklarına dair dosyada bir belge ve delil bulunmaması nedenleriyle somut olayda davacıların destekten yoksun kalma tazminatı talep etme haklarının bulunmadığı gerekçesiyle açtıkları maddi tazminat davasının reddine, davacıların babalarının ölümü nedeniyle duydukları elem, acı ve ızdırabı telafi etmek ve manevi çöküntülerini gidermek amacıyla, tarafların karşılıklı ekonomik ve sosyal durumları, günün ekonomik koşulları, meydana gelen kazada müteveffa ve davalı sürücünün kusur oranları dikkate alındığından davacıların açmış olduklara manevi tazminat davalarının kısmen kabulü ile; ayrı ayrı 12.000,00'er TL manevi tazminatın kaza tarihi olan .... tarihinden itibaren işleyen yasal faizi ile birlikte davalılar...ve...'den müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ :
Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacıların maktul...in çocukları olduğunu ve davalıların sürücüsü ve maliki olduğu aracın çarpması sonucu babalarını kaybettiklerini, dosyaya sunulan bilirkişi raporunda maktul hakkında belirlenen kusur tespitinin hatalı olduğunu, manevi tazminat talebinin davacıların yaşadığı manevi zararları karşılamak konusunda yetersiz kaldığını, ayrıca vekalet ücretlerinin de hatalı belirlendiğini, reddedilen miktar üzerinden ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğunu, davacılar...ve ...'ın babaları ile aynı evde yaşadıklarını, evin kredilerini beraber ödediklerini, babalarının ani ölümü nedeni ile maddi olarak zor duruma girdiklerini, her ne kadar davalı sigorta şirketinin destekten yoksun kalma tazminatı hesaplanabilecek varisinin olmaması belirtilmiş ise de bahsedilen hususlar göz önünde alındığında maddi tazminat talebinin reddinin hatalı olduğu kanaatinde olduklarını beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulünü istemiştir.
İSTİNAFA CEVAP :
Davalılar...ve ... vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesinin dosyasında alınan bilirkişi raporlarının hükme esas alınamayacağını, kusurun hesaplanması için gönderilen dosyada alınan bilirkişi raporunun hiç bir açıklama, gerekçe göstermeksizin davalılara ve müteveffa ...e kusur belirlemesi yaptığını, her ne kadar ...'in asli kusurlu olduğu sabitse de, kusur oranlarının belirlenmesi için gerekli ve yeterli araştırmalar yapılmadığını, bu haliyle, itiraz sundukları bilirkişi raporunun hükme esas alınmasının mümkün olmadığını, vekil edenin kusurunun ispat edilemediğini, tazminatın yetersiz olduğu iddiasıyla istinaf talebinde bulunan davacıların kötü niyetli olduğunu beyanla istinaf talebinin reddini istemiştir.
Davalı ...A.Ş. istinafa cevap vermemiştir.
G E R E K Ç E
Uyuşmazlık, trafik kazasına bağlı ölüm nedeniyle maddi ve manevi tazminat isteğine ilişkindir.
Türk Borçlar Kanunu'nun 49. maddesi gereğince kasten veya taksirle başkasına zarar veren bu zararı gidermekle yükümlüdür. Ölüm halinde ölenin desteğinden yoksun kalanların aynı kanunun 53/3 maddesi gereğince maddi tazminat isteme hakları bulunmaktadır. Yine aynı kanunun 56/2 maddesi gereğince ölüm halinde ölenin yakınları manevi tazminat isteyebilirler. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85. maddesi gereği motorlu araç işleteni doğan zararlardan sürücü ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91, 97 ve 99. maddeleri gereği trafik kazasına ve zarara sebebiyet veren motorlu aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı, yasa ve genel sigorta şartları kapsamına dahil maddi zararlardan işletenle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur.
Davacıların babası olan ...in kullanmış olduğu... plakalı motosiklete, davalı ...nin maliki, davalı ...nin kullanıcısı, davalı ...A.Ş.'nin trafik sigortacısı olduğu ... plakalı aracın çarpması sonucu ölümlü trafik kazası meydana gelmiş, davacılar babalarının ölümü nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı ile manevi tazminat talep etmiş, ilk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda maddi tazminat davasının reddine, manevi tazminat davasının kısmen kabulüne karar verilmiş, bu karara karşı davacılar vekili ve davalılar ... ve ... vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuş, ilk derece mahkemesince kesin süre içerisinde istinaf harç ve avansı yatırılmadığı gerekçesiyle bu davalıların yaptığı istinaf başvurusunun yapılmamış sayılmasına karar verilmiş, davalılar...ve...vekili tarafından bu ek karara karşı da istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.
6100 Sayılı HMK.'nun 355. maddesi gereğince istinaf dilekçesinde gösterilen istinaf sebepleri ile sınırlı yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
1-Davalılar ...ve...vekilinin 13/04/2022 tarihli ek karara karşı istinaf başvurusunun incelenmesinde;
İlk derece mahkemesince, 28/03/2022 tarihli muhtıra ile 200,00 TL eksik gider avansı, 615,00 TL peşin istinaf harcı ve 220,70 istinaf kanun yoluna başvuru harcının tamamlanması ihtarını içeren muhtıra 03/04/2022 tarihinde elektronik tebligat ile davalılar vekiline tebliğ edildiği, davalılar vekilinin eksik istinaf kanun yolu başvuru harcı, peşin harç ve gider avansını bir haftalık süre içerisinde tamamlamadığı, mahkemece 13/04/2022 tarihli ek karar ile istinaf kanun yoluna başvurusundan vazgeçmiş sayılmasına karar verilmiştir.
İstinaf talebinde bulunan davalılar vekilinin ileri sürdüğü sebepler kapsamında yapılan inceleme sonucunda, mahkemece, muhtıranın davalılar vekilinin ulusal elektronik tebligat sistemindeki adresine usulüne uygun şekilde tebliğ edildiğinin anlaşılmasına göre, davalılar vekilinin verilen kesin süre içeresinde istinaf harçlarını ikmal etmediği için ilk derece mahkemesinin bu davalıların yaptığı istinaf başvurusunun yapılmamış sayılmasına dair 13/04/2022 tarihli ek kararında usul ve yasaya aykırı bir yön görülmediğinden istinaf davalılar;,...ve ...in kanun yolu başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar vermek gerekmiştir.
2-Davacılar vekilinin istinaf başvurusunun incelenmesinde;
a-)Gerek Yüksek Yargı içtihatları ile gerek olay ve dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları hükümleri itibariyle; destekten yoksun kalan erkek çocuklar için 18 yaş, kız çocuklar için 22 yaş destek süresi sonu olarak dikkate alınır. Lisans ve lisansüstü eğitim düzeyinde bulunan destekten yoksun kalan kişiler için cinsiyet ayrımı yapılmadan 25 yaş, destek süresi sonu olarak dikkate alınır.
Somut olayda; davacıların yaşları ve sağlık durumları gözetilerek, ölen babalarının bu davacılara sürekli ve düzenli bir desteklerinin varlığı ispatlanamadığından ilk derece mahkemesince destekten yoksun kalma tazminatı taleplerinin reddine karar verilmesinde isabetsizlik görülmemiştir. Bu itibarla davacılar vekilinin maddi tazminata ilişkin istinaf itirazlarının reddine karar verilmiştir.
b-)Türk Borçlar Kanunu’nun 56. maddesi hükmüne göre hakimin olayın özelliklerini göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi mal varlığı hukukuna ilişkin bir zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22/06/1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararının gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden hakim bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.
Somut olayda, olay tarihi, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, haksız fiilin ölümle sonuçlanması, trafik kazasına davacıların yakını olan ...in % 75 oranında kusuruyla sebebiyet vermesi ve yukarıda açıklanan ilkeler dikkate alındığında, ilk derece mahkemesince davacılar için takdir edilen manevi tazminat miktarları az değildir. Davacılar vekilinin manevi tazminat miktarına yönelen istinaf itirazları yerinde görülmemiştir.
Yukarıda açıklanan nedenler ve tüm dosya içeriğine göre; ilk derece mahkemesince taraflarca gösterilen delillerin toplanmasında, değerlendirilmesinde esas ve usul bakımından hukuka aykırılık bulunmadığı ve davacılar vekili ile davalılar .... ve ... vekilinin tüm istinaf nedenleri yerinde görülmediğinden 6100 Sayılı HMK'nun 353/1. fıkrası (b-1) bendi uyarınca istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacılar vekili ile davalılar... ve ... vekilinin tüm istinaf nedenleri yerinde görülmediğinden 6100 Sayılı HMK'nun 353/1. fıkra (b-1) bendi gereğince istinaf başvurularının ayrı ayrı ESASTAN REDDİNE,
2-Davacılar tarafından peşin yatırılan 220,70 TL istinaf kanun yoluna başvuru harcı ile 80,70 TL istinaf karar harcının Hazineye gelir kaydına, bakiye 534,70 TL istinaf karar harcının davacılardan müteselsilen alınarak Hazineye verilmesine,
3-Davalılar ...ve ... tarafından peşin yatırılan 220,70 TL istinaf yoluna başvuru harcı ile 80,70 TL istinaf karar harcının Hazineye gelir kaydına, bakiye 534,70 TL istinaf karar harcının davalılardan müteselsilen alınarak Hazineye verilmesine,
4-Yapılan istinaf giderlerinin başvuranlar üzerinde bırakılmasına,
5-Artan istinaf gider avansının karar kesinleştiğinde yatıranlara iadesine,
İlişkin dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, 18/07/2025 tarihinde, davalılar ... ve...aleyhine hükmedilen tazminat miktarı itibariyle bu davalılar yönünden 6100 Sayılı HMK'nun 362. maddesi (1-a) bendi uyarınca KESİN olmak üzere; davacıların reddedilen tazminat davası ve manevi tazminat miktarları dikkate alındığında davacılar yönünden 6100 Sayılı HMK'nun 361/1 ve 362/1-a maddeleri uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta süre içinde Yargıtay İlgili Hukuk Dairesi nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere; davacılar tarafından temyiz yasa yoluna başvurulması halinde davalılar ... ve ... yönünden temyiz dilekçesinin tebliğinden itibaren 6100 Sayılı HMK'nun 366. maddesi delaletiyle aynı Kanunun 348/1 maddesi uyarınca 2 hafta süre içerisinde katılma yoluyla temyizi kabil olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.
...