T.C.
ANTALYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
13. HUKUK DAİRESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: DENİZLİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 22/05/2018
DAVA: Maddi Tazminat
KARAR TARİHİ: 18/07/2025
KARAR YAZIM TARİHİ: 18/07/2025
Taraflar arasındaki davanın yapılan yargılaması sonucunda ilk derece mahkemesince verilen, yukarıda tarih ve numarası gösterilen kararına karşı davacı vekili, davalı ... Şirketi vekili ve davalı ... vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmakla, dosyada duruşma yapılmasını gerektiren eksiklik görülmediğinden Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-a-6 maddesi uyarınca istinaf incelemesinin duruşmasız yapılmasına karar verilerek, dosya incelendi;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
DAVACI İSTEMİNİN ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirkete ait olan ve ...sevk ve idaresindeki... plakalı araca davalı...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kazanın meydana gelmesinde davalı sürücünün tam kusurlu olduğunu, ancak davalı sigorta şirketinin kusur oranını farklı hesaplamasından sonra davalı sürücünün kusura rağmen davacının zararını tazmin etmediğini, Denizli 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin ... d.iş sayılı dosyasında hasar ve kusur tespiti yaptırıldığını ve araçta 9.202,38 TL tamir bedeli, 2.000,00 TL değer kaybı ve 350 ,00 TL tamir sürecindeki işgücü kaybı bedeli olmak üzere toplam 11.552,38 TL zarar belirlendiğini, bu zararın ödenmesi için davalı sigortaya başvuruda bulunulduğunu, davalı sigorta tarafından hasar ödemesi başlığıyla 263,00 TL ödeme yapıldığını ve başkaca ödeme yapılmadığını, davacının kazada kusursuz olduğunu, bu nedenle davacının aracında meydana gelen zarar nedeniyle 9.202,38 TL tamir bedeli, 2.000,00 TL değer kaybı ve 350,00 TL tamir sürecindeki işgücü kaybı bedeli olmak üzere toplam 11.552,38 TL'nin %90 kusura karşılık gelen 10.397,14 TL'den sigortaca dava açılmadan ödenen 263,00 TL düşüldükten sonra kalan 10.134,000 TL'sinin kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
DAVALI CEVABININ ÖZETİ:
Davalı...vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; davanın görevsiz mahkemede açıldığını, görev yönünden davanın reddini talep ettiklerini, davacının kusursuz olduğu yönündeki iddiasının kabul edilemeyeceğini, kaza sonrasında tutulan tutanakta davalının kusuru kabul etmesinin kaza nedeniyle sağlıklı bir psikolojiyle olmadığını, davacının kusursuz olduğu, davalının ise tam ve asli kusurlu olduğu yönündeki iddiaların gerçekten uzak olduğunu, kazanın oluşumunda davacının tam ve asli kusurlu olduğunu, mahkemece alanında ehil bir bilirkişi raporu aldırılmasını talep ettiklerini, bilirkişilerce hesaplanan ve davacı tarafından talep edilen miktarın taraflarınca kabul edilmesinin mümkün olmadığını, tazminat hesaplanırken hurda değerinin tazminattan düşülmesi gerekirken, bilirkişilerce herhangi bir hurda teniziline yer verilmediğini, kaza öncesi bir çok kazaya uğramış aracın değer kaybına uğramasının mümkün olmadığını, davaya dayanak kabul edilen çelişkilerle dolu ve gerçeklikten uzak bilirkişi raporunu kabul etmediklerini beyanla davanın reddini istemiştir.
Davalı...Şirketi vekili davaya cevap dilekçesi özetle; davalı sürücünün aracının zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi ile sigortalandığını, davayı kabul etmemekle birlikte şirketlerinin sorumluluğunun sigortalının kusuru ile sınırlı olduğunu, dosyanın kusur durumu tespiti için Adli Tıp Kurumuna sevkini talep ettiklerini, maddi hasar taleplerinin netleştirilebilmesi için makine mühendisi bilirkişiden rapor alınmasını talep ettiklerini, değer kaybına dair talebin reddi gerektiğini, sigorta poliçesinin teminat altına aldığı zararların trafik kazası sonucunda araç üzerinde meydana gelen doğrudan zararlar olduğunu, dolaylı zararların sigorta kapsamında yer almadığını, bu nedenle ilgili kalem taleplerinin reddi gerektiğini, temerrüt süresinin kaza tarihinden değil davalı şirketlerine tebliğinden 8 iş günü geçmesiyle başlayacağını, öncelikle eksper bedeli talebinin her halde reddi ve icra inkar tazminatı talebinin de reddine karar verilmesini beyanla davanın reddini istemiştir.
DELİLLER :
Denizli 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin...D.İş sayılı dosyası, sigorta poliçesi, bilirkişi raporu, tüm dosya kapsamı.
İDM KARARININ ÖZETİ :
İlk Derece Mahkemesince verilen kararda özetle; trafik kazasının meydana gelmesinde davacıya ait araç sürücünün %10, davalı sürücünün %90 oranında kusurlu oldukarı, dava konusu trafik kazası sonrasında davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybı da gerçek zarar kalemleri arasında bulunmakta olup, davalı sigorta şirketinin hasar bedeli dışında değer kaybından da sorumluluğuna hükmedilmesi gerektiği, davalı sürücü ... ise haksız fiil hükümleri uyarınca araçta meydana gelen hasar bedeli ile beraber hem değer kaybından ve hem de kazanç kaybından sorumlu olduğundan, davanın kısmen kabulüne, 6.210,90 TL hasar bedeli, 187,00 TL değer kaybı bedeli tazminatının davalılardan alınarak davacıya verilmesine (davalı sigorta şirketi poliçe teminat limiti ile sorumlu olmak üzere), bu miktara davalı ...yönünden kaza tarihi olan 22/04/2016 tarihinden itibaren, davalı ... Şirketi yönünden temerrüt tarihi olan 24/06/2016 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına, fazlaya ilişkin talebin reddine, dava konusu 630,00 TL araç mahrumiyet bedelinin davalı ... dan kaza tarihi olan .... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, davacı tarafın daval...Şirketi'nden araç mahrumiyet bedeli talebinin reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ :
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davaya ilişkin olayda davacının aracına kusur isnat edilmesinin hukukla bağdaştırılamayacağını, bu nedenle dava esnasındaki yazılı beyanları tekrarla aleyhe olan bilirkişi raporlarına itiraz ettiklerini, davacı aleyhine belirlenen kusur oranı ve bu oranda yapılan indirim tutarı yönünden kararın ortadan kaldırılmasını talep ettiklerini, toplam hasar bedelinden %25 indirim yapılmasının hukuka aykırı olduğunu, bu yönüyle taleplerinin tümden kabulü yerine kısmen reddinin hatalı olduğunu, davacı aleyhine olan %25'lik indirim açısından hükmün ortadan kaldırılmasını istediklerini, arabanın tüm aksamları değiştirilmiş olsa ve onarımı en iyi ustalıkla yapılmış olsa dahi arabanın değer kaybının yaşanacağının sabit olduğu, somut olaydaki değer kaybının ise 500,00 TL'den oldukça fazla olduğunu, dava dilekçesinde bu konudaki talebin reddedilen tutarı yönünden de kararın ortadan kaldırılması gerektiğini, kararda tespit giderleri konusunda lehe hüküm kurulduğu halde karar gereği lehe hükmedilen 400,00 TL tespit vekalet ücreti ve tebligat giderlerinin göz önüne alınmadığını, davanın tümden kabul edilmesi gerekirken kısmen kabulü ve davalı taraflar lehine yargılama giderlerine hükmedilmesinin hatalı olduğunu, davalı sigorta şirketince taraflarına herhangi bir ödemede bulunulmadığını beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddini istemiştir.
Davalı ...Şirketi vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemece ödemeleri ve davacının davalı şirketi ibraz etmesi dikkate alınmaksızın eksik incelemeye dayalı hüküm kurulduğunu, rapora yönelik itirazlarının hiç bir suretle dikkate alınmadığını, gerekçeli kararda dahi itirazlarına yer verilmediğini, kusur durumu ve sair hususlara ilişkin itiraz hakları saklı kalmak kaydıyla davacıya söz konusu kaza dolayısıyla oluşan maddi zararın giderilmesi sebebiyle başvurunun esasa yönelik incelemeye gerek bulunmaksızın reddi gerektiğini, davacının kaza tarihindeki kasko sigortası bulunan sigortadan ödeme alıp almadığı ve kaza kapsamında zararın bu poliçe kapsamında karşılanıp karşılanmadığının netleştirilmesi gerektiğini, davacıya ait araçta yapılan onarıma dair onarım faturası üzerinden sigortalı aracın kusuruna göre ödeme yapıldığını, aracın onarılmış olduğunun taraflar arasında çekişmesiz olduğunu, aracın belirlenen rayiç bedeli de fahiş olduğundan bu hususa da ve her halde bilirkişi raporunda fahiş maddi hasar tazminatı itiraz ettiklerini, davalı şirket için yansıtma fatura düzenlenmiş olmadığından haksız ve mesnetsiz talep edilen KDV tutarına itiraz ettiklerini, ceza dosyasının maddi vakıanın meydana geliş şekli açısından kesinleşmesinin bekletici mesele yapılmasını, kusur hasar konusunda bilirkişi incelemesi yapılarak iddia edilen zarar ile kaza arasında illiyet bulunup bulunmadığını, varsa uyumsuz hasarın da değerlendirilmesini talep ettiklerini, bakiye fark açısından başvuran için sebepsiz zenginleşmenin söz konusu olacağını, davacının bakiye değer kaybı zararı bulunmadığını, ödeme tarihinde geçerli mevzuat uyarınca başvurucunun değer kaybı zararının tamamen karşılandığını, müterafik kusurun dikkate alınmasını talep ettiklerini, sigortalı araç sürücüsünün kazanın oluşumunda herhangi bir kusuru bulunmadığını beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddini istemiştir.
Davalı ...vekili istinafa cevap ve katılma yoluyla istinaf dilekçesinde özetle; verilen kararın hukuka ve kanuna aykırı olduğunu, meydana gelen kazada davalının bir kusuru olmadığı için kabul anlamına gelmemekle birlikte hesaplanan ikame araç bedelinin ve süresinin çok fazla olduğundan dolayı kararı istinaf ettiklerini, davacının istinaf talebine cevaben ise; davacının istinaf dilekçesindeki olgular ve iddiaların tamamen gerçek dışı olduğunu, reddedilmesi gerektiğini, davacının kusur oranına olan itirazının reddedilmesini, yeni bir bilirkişi raporu alınarak kusur tayininin yapılmasını, aracın yeni parçalar ile değiştirilerek onarılmasının gayet olağan şekilde yıpranmış aracın yıpranan parçaları değişmek suretiyle yenilendiğini, davacının değer kaybı talebinin reddedilmesi gerektiğini, aracın onarımının ekonomik olup olmadığı belli olmamışken, bu konuda herhangi bir araştırma yapılmamışken davacı tarafın bu yöndeki iddiasının yasaya ve usule uyar bir tarafı olmadığını beyanla davacının istinaf talebinin reddine karar verilmesi ile kendi istinaf taleplerinin kabulünü, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddini istemiştir.
İSTİNAFA CEVAP :
Davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; davalı tarafın istinaf başvurusunun haksız ve hukuka aykırı olduğunu, dava esnasındaki yazılı beyanları tekrarla alınan aleyhe olan bilirkişi raporlarına itiraz edip, davacı aleyhine belirlenen kusur oranı ve bu oranda yapılan indirim tutarı yönünden kararın kaldırılmasını talep ettiklerini, toplam hasar bedelinden %25 indirim yapılmasının hukuka aykırı olup bu yönüyle taleplerinin tümden kabulü yerine kısmen reddinin hatalı olduğunu, davacı aleyhine olan %25'lik indirim açısından hükmün ortadan kaldırılmasını istediklerini, aracın karıştığı kaza sonucu değer kaybının olmasının bu tazminata hak kazanmak için yeterli olduğunu, lehe hükmedilen vekalet ücreti ve tebligat giderleri yönünden hükmün kaldırılmasını gerektiğini beyanla kendi istinaf taleplerinin kabulünü, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddini istemiştir.
G E R E K Ç E
Uyuşmazlık, trafik kazasına bağlı araç hasarı nedeniyle maddi tazminat isteğine ilişkindir.
Türk Borçlar Kanunu'nun 49. maddesi gereğince kasten veya taksirle başkasına zarar veren bu zararı gidermekle yükümlüdür.2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91, 97 ve 99. maddeleri gereği trafik kazasına ve zarara sebebiyet veren motorlu aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı, yasa ve genel sigorta şartları kapsamına dahil maddi zararlardan işletenle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur.
Davacı şirkete ait araca, davalı ...ın maliki ve sürücüsü olduğu ve davalı sigorta şirketinin sigortalısı olan aracın çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmiş, davacı aracında oluşan hasara ilişkin olarak tamir bedeli, değer kaybı ve iş gücü kaybının davalılardan tahsilini talep etmiş, ilk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, bu karara karşı davacı vekili, davalı ...vekili (katılma yolu) ve davalı ...Şirketi tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.
6100 Sayılı HMK.'nun 355. maddesi gereğince istinaf dilekçesinde gösterilen istinaf sebepleri ile sınırlı yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
1-Davacı, ... plakalı araca 22/04/2016 tarihinde davalı sigorta şirketine 10/072015/2016 vadeli ve...numaralı Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta poliçesi ile sigortalı ...plakalı aracın çarpması sonucu araçta maddi hasar oluştuğu, ayrıca bu maddi hasar nedeniyle onarılsa bile değer kaybı ve iş gücü kaybı oluşacağı ileri sürülerek toplam 11.552,38 TL alacağın davalılardan tahsilini talep etmiştir.
Dava konusu kaza nedeniyle sürücüler tarafından düzenlenmiş 22/04/2016 tarihli maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağına göre, sürücü ...beyanında, ... plakalı araçla.... Sokakta seyir halinde iken... plakalı aracın kavşakta aracının sağ arka kapısına çarptığını, çarpma sonucu aracının 180 derece döndüğünü beyan ettiği, diğer sürücü ...ise beyanında, kavşağa girdiğinde davacı aracının sağ arka kısmına çarptığını aracın döndüğünü, hatanın tarafında olduğunu ifade ettiği anlaşılmıştır.
Bilirkişi makine mühendisi ... tarafından düzenlenmiş tespit raporunda,... plakalı araç sürücüsü ...'nın %10 oranında kusurlu olduğu, diğer sürücü davalı ...ın %90 oranında kusurlu olduğu belirtilmiştir.
İlk derece mahkemesince alınan bilirkişi ... tarafından düzenlenmiş .... tarihli bilirkişi raporunda, ...plakalı araç sürücüsü ...nın %10 oranında kusurlu olduğu, diğer sürücü davalı ...'ın %90 oranında kusurlu olduğu belirtilmiştir.
İTÜ Makine Fakültesinden Prof Dr. . ... tarafından düzenlenen 29/01/2018 tarihli bilirkişi raporunda özetle, maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağındaki bilgilerden, olayın meydana geldiği yerin tanımının yapıldığı, ... plakalı aracın ... Sokakla.... Sokağın kesiştiği kavşakta kavşağı tek ederken kavşaktaki geçişin tamamlanmasını beklemeden kavşağa giren...plakalı araç sürücüsü...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın dava konusu aracın sağ arka kapı kısmına çarpması sonucu meydana geldiği anlaşılmıştır. Sürücü..., 2918 sayılı KTK'nun madde 52/a fıkrasına göre kavşaklara yaklaşırken hız azaltmak ve kavşağa girmiş olan araçların geçişini beklemek kuralını ihlal ettiği kazada asli ve %90 oranında kusurlu olduğu, ... plakalı aracın sürücüsü ...ise, 2918 sayılı KTK'nun madde 57/c-2 fıkrasına göre kazada tali ve % 10 oranında kusurlu olduğu belirtilmiştir.
Dosya içerisindeki üç ayrı bilirkişiden alınan kusur raporlarının kazanın oluş şekline uygun, taraf, mahkeme ve istinaf denetimine açık, birbirini doğrular ve uyumlu olduğunun anlaşılmasına göre tarafların kusur tespitine ve mahkemenin kabulüne ilişkin istinaf itirazlarının yerinde görülmemiş, kusura ilişkin istinaf itirazlarının reddine karar verilmiştir.
2-Trafik kazasına dayalı araç hasar bedelinin talep edildiği durumlarda; davalının sorumlu olacağı gerçek zarar miktarının saptanması bakımından, davaya konu kazanın oluş biçimine göre hasar görmesi kaçınılmaz olan araç parçaları ile bu hasarların onarımı için gerekli parça ve işçilik bedellerinin belirlenmesi, hasar onarım bedeline göre tamirin ekonomik olup olmadığı ve tamirin ekonomik olmadığının tespiti halinde araç sovtaj bedeli ile kazadan önceki rayiç bedelinin belirlenip gerçek zarar tutarının hesap edilmesi ve o bedele hükmedilmesi gerekir. Aracın tamiri ekonomik ise o durumda belirlenen hasar bedeline hükmedilmelidir.
Somut olayda; hükme esas alınan ve İTÜ Makine Fakültesinden Prof Dr. . ...tarafından düzenlenen bilirkişi raporunda davacıya ait...plaka sayılı aracın tamirinin ekonomik olup olmadığı yönünde bir değerlendirme yapılmadığı anlaşılmıştır. Bu itibarla mahkemece bilirkişiden ek rapor alınarak davacıya ait aracın tamirinin ekonomik olup olmadığı, aracın hava yastıklarının da kaza da açıldığı gözetilerek belirlenmeli sonra gerçek zarar tutarı hesaplatılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik araştırma ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.
3-Mahkemece, Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin değer kaybının belirlenmesi hususunda esas aldığı, aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, davacı tarafın iddiaları, davalı tarafın savunmaları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek aracın kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeri ile kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybı zararının belirlenmesi, davacının aracının hava yastıklarının açıldığı ve aracın önceki hasar kayıtları gözetilerek ayrıntılı, gerekçeli ve denetime açık yeni bir rapor alınması ondan sonra dosyadaki tüm deliller birlikte değerlendirilerek varılacak sonuca göre karar verilmesi gerekir. Bu nedenle davalılar vekillerinin istinaf itirazının kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.
4-Davalı sigorta şirketi, trafik kazası nedeniyle ibra edildiğini ve ödeme yaptığını beyan ettiğine göre, ilgili ibraname ve ödemeye ilişkin belgeleri ibraz etmesi gereklidir.
Hal böyle olunca açıklanan nedenler ve tüm dosya içeriğine göre; davacı ve davalılar vekillerinin istemlerinin kabulü ile 6100 Sayılı HMK.'nun 353/1 inci fıkrasının (a-6) bendi gereğince ilk derece mahkemesi kararının esası incelenmeden kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, taraf vekillerinin diğer istinaf istemlerinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı vekili, davalı... Şirketi vekili ve davalı ...vekilinin istinaf istemlerinin KABULÜNE,
2-Denizli 1. Asliye Ticaret Mahkemnesinin ...Esas-...Karar sayılı, 22/05/2018 tarihli kararının 6100 Sayılı HMK'nun 353/1 fıkra (a-6) bendi gereğince ESASI İNCELENMEDEN KALDIRILMASINA,
3-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine,
4-Taraf vekillerinin diğer istinaf istemlerinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına
5-Davacı ve davalılar ... Şirketi vekili ve... tarafından ayrı ayrı peşin yatırılan 220,70'er TL istinaf kanun yoluna başvurma harcının Hazineye gelir kaydına, davacının yatırdığı 80,70 TL istinaf karar harcı ile davalı ...ti'nin yatırdığı 110,00 TL istinaf karar harcı ve davalı ... 'ın yatırdığı 120,02 TL istinaf karar harcının istekleri halinde yatıranlara iadesine,
6-Kesin olan işbu kararın taraflara tebliği, harç tahsil/ iade işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
İlişkin dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda 18/07/2025 tarihinde, 6100 sayılı HMK'nun 353. maddesi (1-a) bendi gereğince KESİN olarak oy birliğiyle karar verildi.
...