T.C.
ANTALYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
13. HUKUK DAİRESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: DENİZLİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 25/02/2022
DAVA: Maddi Tazminat
KARAR TARİHİ: 17/07/2025
KARAR YAZIM TARİHİ: 17/07/2025
Taraflar arasındaki davanın yapılan yargılaması sonucunda ilk derece mahkemesince verilen, yukarıda tarih ve numarası gösterilen kararına karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmakla, dosyada duruşma yapılmasını gerektiren eksiklik görülmediğinden Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-a-6 maddesi uyarınca istinaf incelemesinin duruşmasız yapılmasına karar verilerek, dosya incelendi;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
DAVACI İSTEMİNİN ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 03/11/2015 günü... sevk ve idaresindeki ...plakalı aracın sebebiyet verdiği çift taraflı, yaralamalı ve maddi hasarlı trafik kazasında davacının yaralandığını ve beden gücü kaybına uğradığını, davalının kaza yapan aracın sigortacısı olduğunu, Denizli Devlet Hastanesi tarafından düzenlenen sağlık raporuna göre davacının bu kaza sebebiyle sakat kaldığını, kazanın oluşumunda araç sürücüsü...nun asli ve tam kusurlu olduğunu, davacının hayati fonksiyonlarını 4. derecede etkileyecek kemik kırığı olacak şekilde yaralandığını, yaralanmasının BTM ile giderilemeyecek olduğunu, kazadan dolayı vücut bütünlüğünde meydana gelen bu fiziksel ve estetiksel kalıntıdan dolayı psikolojik olarak zorlu süreçler geçirdiğini, bu nedenlerle alınacak bilirkişi raporu ile davacının aylık kazanç miktarının en az 5.000,00 TL - 6.000,00 TL olduğunun belirleneceğini, mahkemece gerekli görülmesi halinde emsal ücretlerin bildirilmesinin talep edilebileceğini beyanla sakatlıktan doğan geçici ve sürekli iş göremezlik nedeniyle maddi tazminat tutarlarının belirlenerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
DAVALI CEVABININ ÖZETİ:
Davalı .... vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; trafik kazasına karıştığı belirtilen... plakalı aracın kendilerince sigorta edilidğini, poliçede şahıs başı sakatlık azami tazminat tutarının 290.000,00 TL olduğunu, davalı şirketin sorumluluğunun araç sürücüsünün kusuru oranında gerçek zararın tazmini ile sınırlı olduğunu, davacının sürekli maluliyetinin oluşup oluşmadığının Adli Tıp Kurumu raporu ile tespitinin gerektiğini, davacının maluliyeti nedeniyle çalışamaması halinde dahi işletmenin çalışmaya devam edeceğinin kabulünün gerektiğini, geçici iş göremezlik taleplerinin tedavi giderleri kapsamında olduğunu, tedavi giderlerinin Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanacağını, SGK tarafından davacıya ödeme yapılmış ise yapılan ödemenin faiziyle birlikte güncellenerek tazminattan mahsubunun gerektiğini, davalı şirkete usulüne uygun bir başvuru yapılmadığını, trafik poliçesi düzenlenen aracın özel otomobil olduğundan avans faizi talebinin reddinin gerektiğini beyanla itirazları doğrultusunda davanın reddini, sakatlık oranının ve kusur durumunun tespitini, faiz yönünden talebin reddini istemiştir.
DELİLLER :
PAÜ Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı raporu, Denizli Devlet Hastanesi Sağlık Kurul Raporu, bilirkişi raporu, aktüerya bilirkişi raporu, tanık beyanı, tüm dosya kapsamı.
İDM KARARININ ÖZETİ :
İlk Derece Mahkemesince verilen kararda özetle; somut olayda, davacının kusuru olmaksızın gerçekleşen kazada davacının %3 oranında malul kaldığı anlaşılmakla, davacının geliri konusunda davacının kaza tarihinden önce 2 işçi çalıştırdığına dair resmi SGK kayıtları, davacı vekili tarafından altı aylık sunulan .... işletmecisinden alınmış sipariş formları, meslek odasından gelen yazı cevabı da göz önüne alınarak davacının aylık kazancının 10.000,00 TL olabileceği yönündeki bilirkişi görüşüne itibar edilerek bu miktar üzerinden hesaplanan tazminat miktarları üzerinden davanın kabulüne, poliçe teminat limiti gözetilerek ve taleple bağlı kalınarak fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla 289.950,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 50,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı olmak üzere toplam 290.000,00 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ :
Davalı .... vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı tarafın ceza soruşturması aşamasında karşı taraf ile uzlaşmış olduğundan, bu kaza sebebi ile tazminat davası açması ve davalı şirketten talepte bulunmasının mümkün olmadığını, davacının tazminat talep hakkı olduğunu kabul anlamına gelmemek kaydı ile davacının bir an için tazminat talep hakkı bulunduğu kabul edilse bile, davacının kaza tarihi itibari ile çok küçük bir işletmesi bulunduğunu, aktüer hesaplamanın işletmenin varsayımsal gelirine göre hesaplanmasının yerinde olmadığını, hükme esas alınan aktüer raporunda davacının kaza tarihindeki gelirinin net 10.000,00 TL olduğu nazara alınarak hesaplama yapıldığını, davacı tarafın beyan ettiği gelir durumunun dahi 2-3 katı üzerinden hesaplama yapılması ve bu hesaplamaya göre karar verilmesinin yerinde olmadığını, davalı şirket aleyhine geçici iş göremezlik tazminatına hüküm kurulmasının hatalı olduğunu, geçici iş göremezlik süresi tazminatı belirlenirken fiili durumun dikkate alınması gerektiğini, davalı şirketin geçici iş göremezlik tazminatından sorumlu olmadığını, davacı kurumun ödediği geçici iş göremezlik tazminatının davalı şirkete rücu edilemeyeceğini, yerel mahkemece müterafik kusur itirazlarının dikkate alınmadığını, davacı tarafın dava konusu kazanın gerçekleşmesinde kusurlu olduğunu, davacının motosiklet sürücüsü olup geçerli bir ehliyeti bulunmadığını, aktüer hesaplaması yapılırken 1.8 teknik faiz kullanılması gerekirken prograsif rant kullanılmasının hatalı olduğunu beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddini istemiştir.
İSTİNAFA CEVAP :
Davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; davalı sigortanın davacının savcılık aşamasında şüpheli ile uzlaşmış olması nedeniyle davalı ... şirketinden talepte bulunamayacağı iddiasının kabul edilemeyeceğini, davacının uzlaşma kapsamında yalnızca manevi tazminat davası açmaktan feragat ettiğini, davacının gelirinin dikkate alınarak aktüerya hesaplaması yapılamayacağına ilişkin itirazın kabul edilmesinin mümkün olmadığını, davacının zararının emsal nitelikteki çalışana ödenecek ücret üzerinden belirlenmesinin hem hakkaniyete hem de hayatın gerçeklerine aykırı olduğunu, davacının yerine emsal birini çalıştırması halinde dahi çalışacak olan bu kişiye ödenecek tutarın 10.000,00 TL üzerinde olacağını, tazminat hesabına esas kazanç miktarı belirlenirken, zarar gören kişinin yaptığı işten elde ettiği kar değil elde ettiği toplam kazanç miktarı/toplam gelirinin esas alınacağını, bilirkişi raporunun bu yönden de hatalı olduğunu, davacının gerçek kazancına yönelik tespitler ve delillerin önem arz ettiğini, davacının gelirinin en az meslek odasından gelen yazı cevabında belirtildiği kadar olduğu kanıtlanmış olduğundan bu tutar üzerinden aktüerya hesabı yapılmış olmasının da hukuka uygun olduğunu beyanla istinaf talebinin reddini istemiştir.
G E R E K Ç E
Uyuşmazlık, trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminat isteğine ilişkindir.
Türk Borçlar Kanunu'nun 49. maddesi gereğince kasten veya taksirle başkasına zarar veren bu zararı gidermekle yükümlüdür. Bedensel zarara uğrayanların aynı kanunun 54. maddesi gereğince maddi tazminat isteme hakları bulunmaktadır. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85. maddesi gereği motorlu araç işleteni doğan zararlardan sürücü ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91, 97 ve 99. maddeleri gereği trafik kazasına ve zarara sebebiyet veren motorlu aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı, yasa ve genel sigorta şartları kapsamına dahil maddi zararlardan işletenle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur.
.... günü davacının sürücüsü olduğu motosikletle, davalının trafik sigortacısı olduğu araç arasında meydana gelen trafik kazası sonucu davacı yaralanmış ve bu yaralanma nedeniyle uğradığı geçici ve sürekli iş görmezlik zararının tahsilini talep etmiş, ilk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne karar verilmiş, bu karara karşı davalı vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.
6100 Sayılı HMK.'nun 355. maddesi gereğince istinaf dilekçesinde gösterilen istinaf sebepleri ile sınırlı yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, ilk derece mahkemesinin kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, savcılık soruşturması uzlaşma nedeniyle maddi tazminat talep edilemeyeceği yönündeki düzenlemenin Anayasa Mahkemesince iptal edilmesi, geçici iş göremezlik tazminatından, kaza ve dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan mevzuat hükümleri uyarınca sigorta şirketi de sorumlu olduğu, iyileşme süresine ilişkin geçici iş göremezlik zararının trafik sigortasının teminatı kapsamında olmasına göre davalı vekilinin geçici iş göremezlik tazminatından sorumlu olmadıkları yönündeki istinaf itirazının yerinde olmadığının anlaşılmasına, ATK raporunda davacının 9 aylık iyileşme süresinin olduğu yönündeki rapora göre geçici iş göremezlik tazminatına hükmedilmesinde isabetsizlik bulunmadığı, davacının baş ve boyun bölgesinde yaralanmasının bulunmadığının anlaşıldığından kask takmadığı ispatlanmadığından davacının müterafik kusuru bulunmadığının, tazminat hesabında 1,8 teknik faiz uygulanmasının yerleşik Yargıtay uygulamalarına göre mümkün olmadığının anlaşılmasına göre, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair istinaf itirazlarının reddi gerekmiştir.
2-... günü saat:...sıralarında ... ili ... ilçesi ...mahallesi ... sokak üzeri... sokak kavşağında, sürücü ...sevk ve idaresindeki... plaka sayılı otomobili ile iki yönlü yol olan... sokak üzerinde... istikametinden gelip dört yönlü kontrolsüz kavşak noktası olan ... sokak kavşağına geldiğinde sola dönüş manevrası yaptığı esnada aracının ön kısımları ile...sokak üzerinde karşı istikamette doğru seyrini sürdürmekte olan sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı motosikletin sol yan kısımlarına çarpması neticesi motosiklet sürücüsünün yaralanması ile sonuçlanan dava konusu trafik kazası meydana geldiği anlaşılmaktadır.
Kaza tespit tutanağı özetinde, sürücü ... idaresindeki ...plakalı aracıyla ... sokağı takiben...istikametinden gelip ... sokak kavşağında sola dönüş yaptığı sırada aracının sol ön kısımlarıyla sürücü ... idaresindeki... plakalı motosiklet ile ... sokağı takiben ... istikametinden seyri sırasında ...sokak kavşağından geçiş yaparken sol yan kısımlarına çarpması neticesi kazanın meydana geldiği, kazanın oluşumunda sürücü ...nun 2918 sayılı K.T.K 84/F 'Doğrultu değiştirme manevrasını yanlış yapma.' 53/1-b (sola dönüş kurallarına riayet etmemek.) maddesini ihlal ettiği kanaati belirtilmiştir.
.... tarihli trafik bilirkişi kusur raporunda özetle; sürücü..., idaresindeki aracı ile iki yönlü sokak üzerinde seyredip dört yönlü kontrolsüz kavşak noktasına geldiğinde sola dönüş manevrasına başlamadan önce karşı istikametten gelen araçların uzaklık ve hızın yeterince kontrol edip güvenle duramayacak kadar yaklaşmış olan araçlara ilk geçiş hakkını vererek yol müsait olduktan sonra dönüş manevrasını yapması gerekirken kural ihlalinde bulunarak kontrolsüzce sola dönüp karşı istikamette doğru seyrini sürüdüren ve geçiş önceliği olan motosiklete çarptığı, bu kural ihlalinin de kazanın oluşumundaki asli kusurlu olduğu, sürücü ..., iki yönlü sokak üzerinde kendi gidiş yönünde seyrini sürdürerek ... sokak kavşağından doğru geçişini yaptığı esnada karşı istikametten gelen ve kontrolsüzce sola dönüş manevrası yapan aracın motosikletinin sol yan kısımlarına çarpmasıyla gerçekleşen kazada, geçiş önceliğinin kendisinde olması ve dosya kapsamında hızının tespitine yönelik yeterli bilgi bulunmaması göz önüne alındığında kazanın oluşumuna yönelik kural ihlalinin bulunmadığı yönünde görüş belirtilmiştir.
İlk derece mahkemesince kusur raporu hükme esas alınarak davalı sigortacının ZMMS poliçesi ile sigortaladığı ... plaka sayılı araç sürücüsünün % 100 kusurlu olduğu kabul edilmiştir.
Kusur raporuna davalı vekili itiraz etmiştir.
Davacı motosiklet sürücüsünün KTK 52. maddesinin 1/a bendine göre "kavşaklara yaklaşırken, dönemeçlere girerken, tepe üstlerine yaklaşırken....hızlarını azaltmak zorundadır" kuralını ihlal edip etmediği, bu itibarla kusur izafe edilip edilemeyeceği yönünde ilk derece mahkemesince, Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi, İTÜ Karayolları Kürsüsü veya Karayolları Genel Müdürlüğü Fen Heyetinden seçilecek uzman bilirkişi kurulundan kusur dağılımına ilişkin, davalının itirazlarını karşılar mahiyette ve tüm dosyadaki delillerin değerlendirildiği, gerekçeli, denetime elverişli kusur raporu alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme sonucu karar verilmesi doğru görülmemiştir.
3-Davacı ... isimli fast food işletmesi bulunduğunu beyanla, bu işletmenin gelirine göre maddi tazminat talep etmiştir.
Bu bakımdan davacının gelirinin somut ve ispata yarar delillerle sübuta ermediği dikkate alınarak, davacının ticari işletmesinin işletme gelirinde bir azalma olmayacağından davacının ticari işletmeden gelirlerinden (kâr) dolayı bir zararlarının olmadığı, davacının ticari işletmede satıştan kaynaklanan kâr değil, yaptığı işe harcayacağı bedensel emek ve mesaisinden kaynaklanan günlük kazancının, diğer bir anlatımla kendisi yerine bir başkasının çalışması halinde ona ödenecek günlük ücretin tespiti ile zarar hesabında bu miktarın esas alınmak suretiyle yapılması gereklidir.
Davacının tüm ticari defter ve belgeleri davacı taraftan istenilip, vergi kayıtları, vergi yoklama kayıtları, işyeri ruhsatı ilgili kurumlardan getirilerek iş yeri büyüklüğü, çalıştırdığı kişi sayısı, günlük sattığı ürün vb. kıstaslara göre sektörde uzman bilirkişi ve mali müşavir bilirkişi marifetiyle .... ticareti işletmesi işi için işletmeye dışarıdan üçüncü bir kişinin görevlendirilmesi halinde bu kişiye ödenecek ücretin olay tarihi olan 2015 yılından ilk derece mahkemesince hükme esas alınan tazminat bilirkişi rapor tarihine kadar her yıl ayrı olacak şekilde aylık gelirinin tespiti yapılarak, tespit edilecek gelire göre tazminat bilirkişisinden iş göremezlik zararının ne olacağı konusunda mütalaa alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile karar verilmesi doğru görülmemiştir.
Hal böyle olunca açıklanan nedenler ve tüm dosya içeriğine göre; yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin sair istinaf itirazlarının reddine, (2 ve 3) numaralı bentlerde açıklanan nedenlerle davalı vekilinin kusur raporu, davacının gelir tespiti ve aktüerya bilirkişi raporuna yönelen istinaf isteminin kabulü ile 6100 Sayılı HMK.'nun 353/1 inci fıkrasının (a-6) bendi gereğince ilk derece mahkemesi kararının esası incelenmeden kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1- Yukarıda (2 ve 3) numaralı bentlerde açıklanan nedenlerle davalı vekilinin kusur raporu, davacının gelir tespiti ve aktüerya bilirkişi raporuna yönelen istinaf isteminin KABULÜNE,
2-Denizli 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas... Karar sayılı, 25/02/2022 tarihli kararının 6100 Sayılı HMK'nun 353/1 fıkra (a-6) bendi gereğince ESASI İNCELENMEDEN KALDIRILMASINA,
3-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine,
4-Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin sair istinaf itirazlarının reddine,
5-Davalı .... tarafından peşin yatırılan 220,70 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcının Hazineye gelir kaydına, 4.952,48 TL istinaf karar harcının isteği halinde kendisine iadesine,
6-İİK.'nın 36/5 maddesi gereğince davalı tarafından Denizli 3. İcra Dairesinin ...takip sayılı dosyasına icranın geri bırakılması kararı için yatırılan teminatın iadesine,
7-Kesin olan işbu kararın taraflara tebliği, harç tahsil/ iade işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
İlişkin dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda 17/07/2025 tarihinde, 6100 sayılı HMK'nun 353. maddesi (1-a) bendi gereğince KESİN olarak oy birliğiyle karar verildi.
,...