T.C.
ANTALYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
13. HUKUK DAİRESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: DENİZLİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
DAVA:Maddi ve Manevi Tazminat
KARAR TARİHİ: 10/03/2025
KARAR YAZIM TARİHİ: 13/03/2025
Taraflar arasındaki davanın yapılan yargılaması sonucunda ilk derece mahkemesince verilen, yukarıda tarih ve numarası gösterilen kararına karşı davalılar ... A.Ş. ve ... A.Ş. vekilleri tarafından ayrı ayrı istinaf başvurusunda bulunulmakla, dosyada duruşma yapılmasını gerektiren eksiklik görülmediğinden Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1-son cümle uyarınca istinaf incelemesinin duruşmasız yapılmasına karar verilerek, dosya incelendi;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
DAVACI İSTEMİNİN ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ... ın eşi ve diğer davalıların babası olan müteveffa ... ın olay tarihinde davalı ... A.Ş. tarafından kasko, davalı ... A.Ş. tarafından zorunlu trafik poliçesi ile sigortalanan ... plakalı aracın neden olduğu trafik kazası sonucu vefat ettiğini, eşini ve babalarını kaybeden davacıların yaşadıkları acı ve keder nedeniyle davacı ... için 25.000,00 TL, davacılar ... ve ... için ayrı ayrı 12.500,00'er TL manevi tazminatın işlemiş faiziyle birlikte davalı ... A.Ş.'den, davacı ... için artırılmış haliyle 82.342,63 TL destekten yoksun kalma zararının işlemiş faiziyle birlikte .... A.Ş.'den tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
DAVALI CEVABININ ÖZETİ:
Davalı ... A.Ş. vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; davanın yetkisiz mahkemeye açıldığını, davacının davalı şirkete usulüne uygun müracaat etmediğini, bu nedenle davanın reddi gerektiğini, sigorta şirketinin sorumluluğunun araç sürücüsünün kusuru oranında sorumluluk olduğunu, sigortalı araç sürücüsünün kusuru yoksa işletene düşen bir sorumluluk da olmadığını, bu nedenle dosyanın kusur tespiti için Adli Tıp Kurumuna sevkini talep ettiklerini, tazminat hesaplamasının aktüer bilirkişiler tarafından yapılması gerektiğini, destekten yoksun kalma tazminat talebi hakkında kanuna ve Yargıtay'a uygun değerlendirme yapılması gerektiğini, kaza ile ölüm arasında illiyet bağının kurulması amacıyla otopsi tutanağının dosyaya sunulması gerektiğini, hesaplamada TRH-2010 mortalite tablosunun esas alınması gerektiğini, müterafik kusur durumunun araştırılması gerektiğini, davacının yargılama giderleri ve vekalet ücreti taleplerinin reddi gerektiğini beyanla davanın reddini istemiştir.
Davalı ... A.Ş. vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; kazaya karışan ... plaka sayılı aracın davalı şirket nezdinde sigortalı ve poliçe limitinin maddi, bedeni ayrımsız 50.000,00 TL ile sınırlı olduğunu, dava konusu kazada öncelikle kusur durumunun tespitinin gerektiğini, davalı şirketin sorumluluğunun araç sürücüsünün kusuru oranında ve poliçe teminat limiti dahilinde olduğunu, talep edilen manevi tazminat miktarının fahiş olduğunu, manevi tazminat miktarının tayininde haksız fiili oluşturan olayın özelliğinin yanında tarafların sıfatı, sosyal ve ekonomik durumlarının da tespitinin gerektiğini, müvekkili şirketin sigorta bedelini ödeme yükümlülüğünün dava tarihinde muaccel hale geldiğini, hükmedilecek faizin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz olduğunu beyanla davanın reddini istemiştir.
DELİLLER :
Söke 3. Asliye Ceza Mahkemesinin ... esas, ... karar sayılı dosyası, Adli Tıp Kurumu Başkanlığı Trafik İhtisas Dairesi raporu, aktüerya bilirkişi rapor ile tüm dosya kapsamı.
İDM KARARININ ÖZETİ :
İlk Derece Mahkemesince verilen kararda özetle; meydana gelen kazada kusur durumu, meydana gelen zararın ağırlığı, tarafların ekonomik ve sosyal durumları, paranın alım gücü göz önüne alındığında talep edilen manevi tazminat miktarları mahkemece makul bulunmuş olup, teminat limiti de gözetilerek davanın kabulü ile davacı ... için 25.000,00 TL, davacılar ... ve ... için ayrı ayrı 12.500,00'er TL olmak üzere toplam 50.000,00 TL manevi tazminatın ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte poliçe teminat limiti ile sınırlı olmak üzere davalı ... A.Ş.'den alınarak davacılara ödenmesine, 82.342,63 TL destekten yoksun kalma tazminatının 27/12/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... A.Ş.'den alınarak davacı ...a verilmesine karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ :
Davalı ... A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle; KTK 97 madde uyarınca sigorta şirketine müracaat edilmediğinden davanın usulden reddi gerektiğini, hesaplamada TRH -2010 mortalite tablosu ve %1,8 teknik faizin esas alınması gerektiğini, progresif rant yönteminin uygulanmasının yerinde olmadığını, kazanın meydana gelmesinde müteveffanın asli kusurlu olduğunu, kazanın meydana geldiği şerit tespit edilmese dahi tehlikenin paylaştırılması ilkesi gereği tarafların eşit kusurlu kabul edilmesi gerektiğini, faiz talebinin reddine karar verilmesi gerektiğini beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddini istemiştir.
Davalı ... A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle; vefat eden kişinin karşı araç sürücüsü olması nedeniyle davaya konu kazada 3. şahıs sayıldığından kasko genel şartlarına istinaden talebin işleme alınmasının mümkün olmadığını, haksız davanın reddedilmesi gerektiğini, kusur konusunda uzman bilirkişi heyetinden rapor alınması gerektiğini, müteveffanın başvuruculara destek olduğu hususunun ispatlanmasının zaruri olduğunu, başvuran tarafından elde edilen kazanımların belirlenmesi ve aleyhe hüküm kurulacak olması halinde bu kazanımların belirlenecek tazminattan indirilmesi gerektiğini, dosyanın Hazine Müsteşarlığı tarafından kabul edilen bir aktüer uzmana verilerek hesap yapılması gerektiğini, TRH-2010 tablosu üzerinden hesap yapılması gerekirken hatalı bilgilerle TRH ve progresif rant üzerinden yapılan hesaplama ve bu raporun hatalı olduğunu, kabul anlamına gelmemekle davacı tarafın haklı olduğu varsayılsa dahi davalı şirketin ancak ıslah tarihinden itibaren yasal faizle sorumlu olabileceğini beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddini istemiştir.
İSTİNAFA CEVAP :
Davacı vekili davalı .... A.Ş'nin istinafına cevap dilekçesinde özetle; davalı sigortaya ölü muayane tutanağı ile birlikte gerekli tüm belgelerle başvuru yapıldığını, başvuruya ilişkin itirazın yersiz olduğunu, Yargıtay dairelerinin tazminat hesabı yapılırken %10 arttırım ve %10 iskonto uygulanmak suretiyle progresif rant yönteminin uygulanmasını ve bakiye yaşam sürelerinin tespitinde TRH 2010 tablosunun kullanılması gerektiğine yönelik esaslarının alınan aktüerya raporunda dikkate alındığını, dosyada alınan ATK kusur raporunda müteveffanın kusursuz olduğunun tespit edildiğini, ceza mahkemesi kararının kesinleştiğini, hukuk hakiminin ceza mahkemesinde kesinleşen maddi vakıalar ile bağlı olduğunu, davadan önceki başvuru aşamasında başvuru evrakları tam ve eksiksiz biçimde davalıya ulaştırılmış bulunduğundan faiz talebinin kabulünün yerinde olduğunu beyanla istinaf talebinin reddini istemiştir.
G E R E K Ç E
Uyuşmazlık, trafik kazasına bağlı ölüm nedeniyle maddi ve manevi tazminat isteğine ilişkindir.
Türk Borçlar Kanunu'nun 49. maddesi gereğince kasten veya taksirle başkasına zarar veren bu zararı gidermekle yükümlüdür. Bedensel zarara uğrayanların aynı kanunun 54. maddesi gereğince maddi tazminat ve aynı kanunun 56/1 maddesi gereğince manevi tazminat isteme hakları bulunmaktadır. Yine aynı kanunun 56/2 maddesi gereğince ölüm halinde ölenin yakınları manevi tazminat isteyebilirler. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91, 97 ve 99. maddeleri gereği trafik kazasına ve zarara sebebiyet veren motorlu aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı, yasa ve genel sigorta şartları kapsamına dahil maddi zararlardan işletenle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur.
Dava dışı ... in sürücüsü, davalı ... A.Ş.'nin trafik sigortacısı, davalı ... A.Ş.'nin ihtiyari mali mesuliyet sigortacısı olduğu ... plakalı araç ile davacıların yakını olan ... ın sürücüsü olduğu ... plakalı araç arasında meydana gelen trafik kazası sonucu ... vefat etmiş, bu ölüm nedeniyle davacı eş destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat, davacı çocuklar manevi tazminat talep etmişler, ilk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda maddi ve manevi tazminat davalarının kabulüne karar verilmiş, bu karara karşı davalılar vekillerince ayrı ayrı istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.
6100 Sayılı HMK.'nun 355. maddesi gereğince istinaf dilekçesinde gösterilen istinaf sebepleri ile sınırlı yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
Söke 3. Asliye Ceza Mahkemesinin 07/01/2021 gün ve ... esas, ... sayılı kararı ile dava dışı ... in taksirle ölümü sebebiyet vermek suçundan TCK'nın 85/1, 62, 50 ve 52 maddeleri gereğince 21.200,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiş, bu karar İzmir Bölge Adliye Mahkemesinin 14. Ceza Dairesinin istinaf yasa yolu denetiminden geçerek 08/04/2021 tarihinde kesinleşmiştir.
Kural olarak Türk Borçlar Kanunu'nun 74. maddesi gereğince ceza mahkemesince verilen kararlar hukuk hakimi bakımından bağlayıcı değildir. Ancak, hukuk hakiminin bu bağımsızlığı sınırsız değildir, ceza mahkemesince fiilin hukuka aykırılığına yönelik kesinleşen maddi olgular hukuk hakimi bakımından da bağlayıcı olup, taraflar yönünden de kesin delil niteliği taşımaktadır (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 17/09/2008 tarih ve 2008/4/564 esas, 2008/536 kararı).
Kesinleşen ceza mahkemesi kararı itibariyle dava dışı araç sürücüsü U dönüşü yaptığı sırada davacıların yakınının sürücüsü olduğu aracın önünü kapatmış ve kaza bu şekilde kesinleşmiştir. Bu kabule Adli Tıp Kurumundan alınan kusur raporuna göre de, trafik kurallarına uygun şekilde dönüş manevrası yapmayan davalı dışı sürücünün tam kusurlu olduğu, davacıların yakını ... ın ise önünü kapatan araça karşı alabileceği bir tedbir bulunmadığından kusursuz olduğunun kabulü gerekir.
Davacı tarafın davadan önce davalı sigorta şirketlerine başvurduğu gibi, ihtiyari arabuluculuk sürecinin de tamamlandığı ve davalı sigorta şirketlerinin davadan önce temerrüte düşükleri, haksız fiilin ölümle sonuçlanmasından dolayı davacılar yaranına hükmedilen manevi tazminat miktarlarının fazla olmadığı ve sigorta poliçe limitini aşmadığı, yerleşik Yargıtay içtihatları itibariyle destek zararının hesaplanmasında TRH 2010 Yaşam tablosu kullanılmak suretiyle progresif rant yönteminin uygulanması gerektiği, hükme esas alınan bilirkişi raporunda da bu yöntemle tazminat hesabı yapıldığı dikkate alındığında, ilk derece mahkemesince taraflarca gösterilen delillerin toplanmasında, değerlendirilmesinde esas ve usul bakımından hukuka aykırılık bulunmadığı ve davalı ... A.Ş. vekili ile davalı ... A.Ş. vekilinin tüm istinaf nedenleri yerinde görülmediğinden 6100 Sayılı HMK'nun 353/1. fıkrası (b-1) bendi uyarınca istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalı ... A.Ş. vekili ile davalı ... A.Ş. vekilinin tüm istinaf nedenleri yerinde görülmediğinden 6100 Sayılı HMK'nun 353/1. fıkra (b-1) bendi gereğince istinaf başvurularının ayrı ayrı ESASTAN REDDİNE,
2-Davalı ... A.Ş. tarafından peşin yatırılan 162,10 TL istinaf kanun yoluna başvuru harcı ile 854,00 TL istinaf karar harcının Hazineye gelir kaydına, bakiye 2.561,50 TL istinaf karar harcının bu davalıdan alınarak Hazineye verilmesine,
3-Davalı ... A.Ş. tarafından peşin yatırılan 162,10 TL istinaf kanun yoluna başvuru harcı ile 1.420,00 TL istinaf karar harcının Hazineye gelir kaydına, bakiye 4.204,83 TL istinaf karar harcının bu davalıdan alınarak Hazineye verilmesine,
4-Yapılan istinaf giderlerinin başvuran davalılar üzerinde bırakılmasına,
5-Artan istinaf gider avansının yatıranlara iadesine,
6-Kesin olan işbu kararın taraflara tebliği, avans iade, harç tahsil/ iade işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
İlişkin dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda 6100 Sayılı HMK'nun 362. maddesi (1-a) bendi uyarınca 10/03/2025 tarihinde KESİN olmak üzere oy birliğiyle ile karar verildi.
...