T.C.
ANTALYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
13. HUKUK DAİRESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ANTALYA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
DAVA: Manevi Tazminat
KARAR TARİHİ: 14/03/2025
KARAR YAZIM TARİHİ: 24/03/2025
Taraflar arasındaki davanın yapılan yargılaması sonucunda ilk derece mahkemesince verilen, yukarıda tarih ve numarası gösterilen kararına karşı davacılar vekili, davalı .... Ürünleri San. ve Tic. AŞ. vekili, davalı ...Ş. vekili ve ihbar olunan .... Tur. Taş. Yat. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmakla, dosyada duruşma yapılmasını gerektiren eksiklik görülmediğinden Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-2-son cümle uyarınca istinaf incelemesinin duruşmasız yapılmasına karar verilerek, dosya incelendi;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
DAVACI İSTEMİNİN ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... tarihinde, davalı ... Fırıncılık Ürünleri San ve Tic. A.Ş. tarafından 1 ay süreli araç kiralama sözleşmesiyle kiralanan, diğer davalı ...Ş. nezdinde ihtiyari mali sorumluluk sigorta poliçesi bulunan ve ... yönetimindeki ... plakalı otomobil ile ... idaresindeki ... plakalı sayılı motosikletin çarpışması sonucu meydana gelen trafik kazasında davacılar ... ve ... nın oğulları, diğer davacılar ... ve ... ın kardeşi olan motosiklet sürücüsü ... nin hayatı kaybettiği, kazanın davalı yan sürücünün asli ve tam kusuru sonucu vuku bulduğu, oğul/kardeşin vefatı nedeniyle davacıların elem ve üzüntü duyduğunu beyanla davacı ebeveynler ... ve ... nın her biri için 50.000,00'er TL, davacı kardeşler ... ve ... ın her biri için 25.000,00'er TL olmak üzere toplam 150.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
DAVALI CEVABININ ÖZETİ:
Davalı ...Ş. vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; kazaya karışan .... plakalı aracın kaza tarihini kapsar şekilde müvekkili şirket nezdinde İMMS poliçesi bulunduğu, ihtiyari mali sorumluluk sigorta genel şartları kapsamın ve azami poliçe limitinin 100.000,00 TL ile sınırlı olduğu, poliçedeki özel şart gereği şehirler arasında yolda kazanın vuku bulması durumunda zararın teminat dışı tutulduğu, kusurun ve zararın ispatı gerektiğini beyanla davanın reddini istemiştir.
Davalı ... (... ) vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; kazanın meydana gelmesinde müvekkilinin kusurunun bulunmadığı, olaya ilişkin yürütülen ceza davasının halen derdest olduğu, fahiş miktarda manevi tazminat istendiğini beyanla davanın reddini istemiştir.
Davalı .... Ürünleri San ve Tic. A.Ş. vekili davaya cevap dilekçesinde özetle, kaza yapan sürücünün çalışanları olmadığı, aracın da ... Turizm Taş. Yat. San. ve Tic. Ltd. Şti.'den 30 gün süreyle kiralandığı, kısa süreli kiralama yapılması, kiraya veren şirketin araçtan yarar sağlaması ve fiili hakimiyetini sürdürmesi nedeniyle işletenliğin bu şirkette olduğu, müvekkili şirkete husumet düşmeyeceği, olayda herhangi bir kusurları da bulunmadığı, aksi durumda ise kusurun usulünce ispatı gerektiği, fahiş miktarda tazminat istendiği, kaza tutanağında davacılar yakını motosiklet sürücüsünün kask takmadığı tespit edildikten sonra bu durumun değiştirildiğini beyanla aracın kayıt maliki ... Turizm .. Ltd. Şti.'ye davanın ihbarını ve davan reddini istemiştir.
DELİLLER :
Antalya 5. Asliye Ceza Mahkemesinin 14/06/2019 gün, ... esas ve ... sayılı karar örneği, kaza tespit tutanağı, ihtiyari mali sorumluluk sigorta poliçesi, ekonomik ve sosyal durum araştırma tutanakları, tüm dosya kapsamı.
İDM KARARININ ÖZETİ :
İlk Derece Mahkemesince verilen kararda özetle; olaya ilişkin ceza dosyasında davalı sürücünün kusurlu olduğu benimsenerek cezaya mahkum edildiği, eldeki davada aldırılan kusur raporunda davalı sürücüye %75, davacılar yakını müteveffa sürücüye ise %25 oranında kusur yüklendiği, ceza davasında davalı sürüye daha üst düzeyde kusur izafe edildiğinden tarafların kusur raporuna yönelik itirazlarına ilişkin ek rapor aldırılmadığı, aracı kiralayan davalı ... Ürünleri San ve Tic. A.Ş.'nin araç üzerinde fiili hakimiyeti bulunduğu ve araçtan yarar sağladığı gözetilerek işleten sıfatına haiz olduğu, öte yandan davacılar yakını motosiklet sürücüsünün olay anında kask kullanmadığı, ölümde baş bölgesinde aldığı yaralanmasının etkili olduğu, olayın meydana geliş biçimi, ölenin ve davacıların olay tarihindeki yaşları, davacıların ölene yakınlık dereceleri, oğul- kardeşin yokluğunu davacıların bir ömür boyu hissedecek olmaları, davalının ve destek sürücünün kusur durumları, tarafların ekonomik ve sosyal konumları ile diğer etmenlere göre manevi tazminat istemlerinin kısmen haklı olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile davacılar ... ve ... nın her biri için 40.000,00 TL, davacı ... için 15.000,00 TL ve davacı ... için 10.000,00 TL olmak üzere toplam 105.000,00 TL manevi tazminatın (davalı ... şirketi yönünden poliçe limitiyle sınırlı sorumlu tutulması ve hükmedilen tazminata dava tarihinden faiz işletilmesi kaydıyla) olay tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan ayrı ayrı tahsiline, fazlaya dair manevi tazminat taleplerinin reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ :
Davacılar vekili istinafa cevap ve istinaf başvuru dilekçesinde özetle; aracı kiralayan davalı şirketin araç üzerinde fiili hakimiyeti bulunduğu ve araçtan yarar sağladığından işleten olarak tazminattan sorumlu tutulmasında bir isabetsizlik olmadığını, aksi yöndeki iddiaların ve işleten sıfatına haiz olunmadığı yönündeki savunmana itibar edilemeyeceğini beyanla davalının istinaf talebinin reddini, kendi istinaf başvuruları yönünden ise genç yaşta evlat - kardeşlerini kaybeden davacıların içine düştüğü elem ve üzüntüye karşılık takdir olunan manevi tazminat tutarlarının davacıları tatmin etmediğini beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın tam kabulünü istemiştir.
Davalı ...Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve poliçe kapsamındaki zararla sorumlu tutulabileceğini, dava öncesi sigorta şirketine müracaat sırasında eksik evrak sunulduğu ve başvuru şartının usulünce yerine getirilmediğini, dava açılmasına müvekkilinin sebebiyet vermediğinden vekalet ücretiyle de sorumlu tutulmamaları gerektiğini, hükmedilen tazminattan ve ferilerinden davalıların sorumluluğunun açık olmadığını, ayrıca müvekkili sigorta şirketinin sigortalının tazminat sorumluluğunu teminat altına aldığından araç maliki sigortalının zarardan sorumlu olmaması nedeniyle sigorta şirketine de husumet yöneltilemeyeceğini, aksi durumda ise kusur tespitinin hatalı olduğunu, davacılar desteğinin kusuru ve olayda müterafik kusurun da bulunması, tarafların ekonomik ve sosyal durumlarına göre fahiş miktarda manevi tazminata hükmedildiğini, cevap dilekçesinde ileri sürülen savunmaların gerekçede tartışılmadığı ve tüm iddiaların değerlendirilmediğini beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddini istemiştir.
Davalı ... Ürünleri San ve Tic. A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle; cevap dilekçesinde savunmaları aynen tekrar ederek araç kira sözleşmesinin uzun süreli olmadığını, araç üzerinde fiili hakimiyet kurulmadığı gibi ekonomik olarak da bir yarar sağlanmadığını, mahkemece hatalı değerlendirme ile işleten sıfatının müvekkilinde olduğuna kanaat getirildiğini, kusur itirazları ve kasksızlık yönündeki kaza tutanağındaki tespiti, tarafların ekonomik ve sosyal durumlarına göre fahiş miktarda manevi tazminat takdir edildiğini beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddini istemiştir.
İhbar olunan ... Turizm Taş. Yat. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili istinaf dilekçesinde özetle; işletenliğin kiracıya geçtiği yönündeki tespitin yerinde olduğunu, ancak fahiş miktarda manevi tazminatlara hükmedildiğini beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak talebi gibi karar verilmesini istemiştir.
G E R E K Ç E
Uyuşmazlık, trafik kazasına bağlı ölüm nedeniyle manevi tazminat isteğine ilişkindir.
Türk Borçlar Kanunu'nun 49. maddesi gereğince kasten veya taksirle başkasına zarar veren bu zararı gidermekle yükümlüdür. Yine aynı kanunun 56/2 maddesi gereğince ölüm halinde ölenin yakınları manevi tazminat isteyebilirler. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85. maddesi gereği motorlu araç işleteni doğan zararlardan sürücü ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur.
Davalı ... idaresindeki araç ile davacıların murisi olan ... nin kullandığı motosiklet çarpışmış ve bu kaza sonucu motosiklet sürücüsü .... hayatını kaybetmiştir. Davalı ...Ş. karşı aracın manevi tazminat klozu bulunan ihtiyari mali mesuliyet sigortacısıdır. İhbar olunan ... Turizm Taş. Yat. San. ve Tic. Ltd. Şti. karşı aracın kayıt maliki olup, davalı .... Ürünleri San. ve Tic. A.Ş. ise karşı aracı kiralayan firmadır. Bu kazada ölen ... davacıların çocuk/kardeşidir. Davacılar, trafik kazası sonucu yakınının vefatı nedeniyle ölenin manevi desteğinden mahrum kaldıklarını belirterek bir miktar manevi tazminatın karşı aracın işleteni, sürücüsü ve İMM sigortacısı olan davalılardan tahsilini talep etmiştir. İlk derece mahkemesince yürütülen yargılama sonucunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, bu karara karşı davacılar vekili, davalı ...Ş. vekili, davalı .... Ürünleri San. ve Tic. A.Ş. vekili ve ihbar olunan ....Turizm Taş. Yat. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.
6100 Sayılı HMK.'nun 355. maddesi gereğince istinaf dilekçesinde gösterilen istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
Antalya 5. Asliye Ceza Mahkemesinin 14/06/2019 gün, ... esas ve ... sayılı kararı ile davalı ...'nın davacıların yakını ...''nin taksirle ölüme neden olma suçundan TCK'nun 85/1, 62 ve 52 maddeleri gereği 18.200,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiştir.
1-)Somut olaya ilişkin kaza tespit tutanağında, davalı sürücü ... nin ... yolundan ... yoluna doğru ilerlerken bir kavşağa geldiğinde kavşaktaki adadan dönmek için sola manevra yaptıktan sonra geri geri geldiği ve tekrar ... yoluna doğru devam etmek için sağa doğru manevra yaptığı sırada arkadan gelen motosikletli müteveffanın davalının aracına çarpması şeklinde meydana gelen olayda, müteveffanın hızlı olması nedeniyle, davalının ise sağa ve sola dönüşlerde diğer araçların hareketlerini engellemek suretiyle kural ihlali yaptıklarının tespit edildiği; somut olaya ilişkin olarak ceza dosyasında alınan ATK raporunda müteveffanın herhangi bir kusurunun bulunmadığı, davalının ise tam kusurlu olduğunun belirlendiği; yine ceza dosyasında alınan trafik bilirkişisi raporunda, kaza tespit tutanağı ile uyumlu olacak şekilde kural ihlali belirlenerek müteveffanın tali, davalının ise asli kusurlu olduğunun belirlendiği; somut dosyada makine bilirkişisinden alınan kusur raporunda ise, kaza tespit tutanağındakine benzer şekilde kural ihlalleri tespit edilerek müteveffanın %25, davalı sürücü ... nin ise %75 oranında kusurlu olduğunun belirlendiği anlaşılmış olup; bu haliyle, somut dosyada makina bilirkişisinden alınan ve ceza dosyasında alınan trafik bilirkişi raporuyla, olayın oluş şekli ile ve diğer delillerle de uyumlu olan kusur raporuna itibar edilerek hüküm kurulmasında isabetsizlik görülmemiş, bu nedenle istinaf eden davalılar vekillerinin kusur durumuna yönelen istinaf taleplerinin reddi gerekmiştir.
2-)İstinaf eden davalılar tarafından, davacılar lehine takdir edilen tazminattan müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğine ilişkin istinaf sebebi ileri sürülmüş ise de; ilk derece mahkemesinin gerekçeli kararında müteveffanın kask takmamasından dolayı müterafik kusurlu olduğu belirlenip, manevi tazminatın müterafik kusur indirimi gözetilerek takdir edildiğinin yazıldığı, manevi tazminatın niteliği gereğince müterafik kusura ilişkin indirimin yüzdesel ve oransal olarak yapılmasının mümkün olmadığı, müterafik kusur indiriminin tazminatın takdirinde dikkate alınması gerektiği, mahkemenin gerekçeli kararında da belirttiği üzere müterafik kusur dikkate alarak tazminat takdir edildiği anlaşıldığından, davalılar vekillerinin müterafik kusura yönelen istinaf sebeplerinin reddi gerekmiştir.
3-)2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 97 nci maddesi ile zorunlu mali sorumluk sigortasından faydalanmak isteyen hak sahiplerinin dava yoluna gitmeden önce sigortacıya yazılı başvuru yapması gerektiği düzenlenmiştir.
Somut dosyada ise, davacı tarafından davalı ... şirketine dava tarihinden önce başvuru yapıldığı sabittir. Her ne kadar, davalı tarafından yapılan bu başvurunun eksik belgelerle yapıldığı ve yasada gösterilen başvuru şartının yerine getirilmediği ileri sürülmüş ise de; davacı tarafından yapılan başvuruya davalı tarafından cevap verilip verilmediği ve dolayısıyla başvuru sırasında eksik bir belge olduğu ve eksik belgelerin sunulması gerektiğine yönelik davacı tarafa bildirimde bulunulduğu ve davacının da eksik belgeleri tamamlamadığı hususları davalı tarafça bu yönde bir cevabi yazı veya buna benzer bir belge sunularak ispatlanamadığından, davacı tarafından yapılan başvurunun usulüne uygun bir başvuru olduğunun kabulü gerektiği kanaatiyle, davalı ... şirketi vekilinin bu hususa yönelen istinaf talebinin reddi gerekmiştir.
4-)2918 sayılı KTK'nın hükümlerine göre, trafik kaydı “işleteni” kesin olarak gösteren bir karine değilse de, onun kim olduğunu belirleyen güçlü bir kanıt niteliğindedir. Ancak, trafik kaydına rağmen işletenliğin 3. kişi üzerinde bulunmasını engelleyen bir yasa hükmü yoktur. Aynı Yasa'nın 3. maddesinde, “işleten: Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehin gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak, ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır.” şeklinde tanımlanmıştır. Aynı Kanun'un 85. maddesinde ise, “Bir motorlu aracın işletilmesi, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen bilet ile işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.” hükmüne yer verilmiştir.
Bu yasal düzenleme karşısında, kazaya karışan araçların meydana getirdikleri zararlardan araç sahiplerinin hukuken sorumlu olacağı ilkesi benimsenmiş ise de, bu araçların sahipleri tarafından herhangi bir sebeple yararlanılmasının bir başka kimseye devir edilmesi halinde (çok kısa bir süre olmaması kaydıyla), artık üzerindeki fiili hakimiyetin kalmaması ve bu sebeple ekonomik yönden de bir yararlanma olanağının kalktığı durumlarda, o aracı kaza sırasında fiili hakimiyeti altında bulunduran ve ondan iktisaden yararlanan kimsenin işleten sıfatıyla meydana gelen zarardan sorumlu tutulması gerekip, bunun sonucu olarak da araç malikinin sorumlu tutulmaması gerekecektir. Gerek doktrinde, gerekse Yargıtay'ın uygulamalarında, kiracının işleten sıfatının belirlenmesinde, kira sözleşmesinin uzun süreli olması, araç üzerinde fiili hakimiyet ve ekonomik yararlanma unsurlarının birlikte bulunması gerekmektedir. Ancak bu konuda getirilecek delillerin üçüncü kişileri bağlayabilecek nitelikte ve güçte olması şarttır.
Somut olayda, davalı ... Fırıncılık .. A.Ş., ihbar olunan ... Turizm .. Ltd. Şti.'den davalı sürücünün kullandığı aracı 05/04/2018 tarihinden itibaren 1 ay süreyle kiralamış olup, davalı şirketin beyanı ve sunduğu belgelere göre, davalı şirket tarafından ihbar olunan ... Turizm .. Ltd. Şti'den kiralanan bu araç kiralandıktan sonra, kendileri için organizasyon işi yapacak olan ihbar olunan ..... Ltd. Şti.'ye aracın tahsis edildiği, davalı ...'nin de bu şirketin çalışanı olarak aracı teslim alıp iş için kullandığı sırada kazanın meydana geldiği beyan ve iddia edilmiş ise de; dosya arasında aracın davalı ..... A.Ş. tarafından ihbar olunan .... Ltd. Şti.'ye tahsis edildiğine dair aralarında düzenlenmiş yazılı bir sözleşme veya belge dosya arasına ibraz edilmediğinden davalının bu yöndeki savunmalarını kanıtlayamadığı, bu nedenle 1 ay süreyle olacak şekilde uzun süreli olarak aracı kiralayan ... A.Ş.'nin olay anında işleten konumunda olduğu kanaatine varılarak, davalı ... A.Ş.'nin husumete yönelen istinaf talebinin reddi gerekmiştir.
5-)Davalı ... şirketinin istinaf dilekçesinde, işletenin davalı ... A.Ş. olarak kabulü halinde sigorta poliçesinin bu şirket adına düzenlenmemiş olması nedeniyle sorumluluklarının bulunmayacağı yönünde istinaf sebebi ileri sürülmüş ise de; kazaya konu aracın kasko sigorta poliçesinin davalı ...Ş. tarafından düzenlendiği, bu poliçe nedeniyle meydana gelecek zarardan sigorta şirketinin sorumlu kabul edilmesi gerektiği, kasko sigorta poliçesinde, aracın üçüncü kişiye devri halinde sigorta poliçesinin meydana gelecek kazada yürürlüğe girmeyeceği yönünde özel bir şart konulmadığı, böyle bir hüküm konulsa dahi bunun sözleşmenin tarafı olmayan davacı tarafa karşı ileri sürülemeyeceği, bu haliyle davalı ... şirketinin davalı şirketin işletiminde bulunan ve diğer davalının sürücüsü olduğu aracın karıştığı kaza nedeniyle meydana gelen zarardan sorumlu tutulması gerektiği kanaatiyle, davalı ... şirketinin husumete yönelen istinaf talebinin reddi gerekmiştir.
6-)İlk derece mahkemesince ihbar olunan aleyhine herhangi bir hüküm oluşturulmadığından ve ihbar olunanın davada taraf sıfatı bulunmadığından, istinaf yasa yoluna başvurma yetkisinin bulunmaması nedeniyle ihbar olunan ... Turizm Taş. Yat. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilinin istinaf dilekçesinin reddine karar verilmesi gerekmiştir.
Buna karşın;
7-)Türk Borçlar Kanunu’nun 56. maddesi hükmüne göre hakimin olayın özelliklerini göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi mal varlığı hukukuna ilişkin bir zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22/06/1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararının gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden hakim bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.
Somut olayda, olay tarihi, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, davalı sürücünün kusuru (%75), kazada vefat eden desteğin ve davacıların yaşları, ölümün davacılar üzerindeki etkisi, paranın satın alma gücü, günün ekonomik koşulları ve yukarıda açıklanan ilkeler dikkate alındığında, ilk derece mahkemesince davacılardan .... için takdir edilen 10.000,00 TL manevi tazminat miktarı davacının manevi zararlarını gidermeyi sağlayabilecek nitelik ve miktarda olmayıp, 15.000,00 TL'ye yükseltilmesi halinde manevi zararlarının giderimi mümkün olacaktır. Diğer davacılar içen takdir tazminat miktarları ise isabetlidir. Bu nedenle davacı vekilinin manevi tazminat miktarına yönelen istinaf isteminin davacı ... yönünden kabulüne, diğer davacılar yönünden reddine, istinaf eden davalılar vekillerinin manevi tazminat miktarına yönelen istinaf istemlerinin ise esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.
Bunun yanında, ilk derece mahkemesinin gerekçeli kararında davalı ... şirketinin poliçe limitiyle sınırlı olarak tazminattan sorumlu tutulmasına karar verildiği, ancak kararda poliçe limiti miktarının açıkça yazılmadığı, davacılar lehine ilk derece mahkemesi tarafından toplam 105.000,00 TL manevi tazminata hükmedildiği, sigorta poliçesinde teminat limitinin ise 100.000,00 TL olduğu, dolayısıyla mahkemece hükmolunan manevi tazminat miktarının poliçe teminat limitini aştığı, bu nedenle mahkemece garame hesabı yapılarak davalı ... şirketinin her bir davacı yönünden sorumlu olduğu tazminat miktarı ayrı ayrı hükümde gösterilmesi gerekirken, bu hususa da riayet edilmeksizin hatalı şekilde karar verildiği görülmüştür. Yukarıda açıklandığı üzere davacılara ilk derece mahkemesince takdir edilen tazminat miktarı toplam 105.000,00 TL iken, istinaf incelemesi sırasında Dairemizce davacı ... lehine takdir olunan manevi tazminat miktarı 5.000,00 TL artırılmış ve toplamda davacılar lehine 110.000,00 TL manevi tazminata hükmolunmuştur. Bu durumda davalı ... şirketinin her bir davacı yönünden sorumlu olduğu miktarın poliçe teminat limiti gözetilerek ve garame hesabı yapılarak ayrı ayrı belirlenmesi gerekmektedir. Bu doğrultuda yapılan hesaplamada ise, İMMS poliçe teminat limiti olan 100.000,00 TL ile sınırlı olmak üzere, davacı ...'a karşı 36.363,64 TL, davacı ...'ya karşı 36.363,64 TL, davacı ...'ye karşı 13.636,36 TL ve davacı ...'a karşı 13.636,36 TL ile sorumlu olacak şekilde davalı ...Ş.'nin sorumluluk miktarlarının ayrı ayrı belirlenmesine ve hükümde bu şekilde gösterilmesine karar verilmesi gerekmiştir.
Hal böyle olunca açıklanan nedenler ve tüm dosya içeriğine göre; davalı ... Fırıncılık Ürünleri San ve Tic. A.Ş. vekilinin tüm istinaf talebinin, davacı vekilinin davacı ...'a takdir edilen manevi tazminat miktarı dışında kalan hususlara yönelen istinaf talebinin, davalı ... şirketi vekilinin sorumluluk miktarı dışında kalan hususlara yönelen istinaf talebinin 6100 Sayılı HMK.'nun 353/1. fıkrası (b-1) bendi uyarınca esastan reddine; ihbar olunan ...Turizm Taş. Yat. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilinin istinaf dilekçesinin usulden reddine; davacılar vekilinin manevi tazminat miktarına yönelen istinaf isteminin ise davacı ... yönünden kabulü, davalı ... şirketi vekilinin ise sorumluluk miktarına yönelen istinaf isteminin kabulü ile 6100 Sayılı HMK.'nun 353/1 inci fıkrasının (b-2) bendi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak, Dairemizce; davanın kısmen kabulü ile ... tarihinde meydana gelen kazaya bağlı ölümden dolayı ... için 40.000,00 TL, ... için 40.000,00 TL, ... için 15.000,00 TL ve ... için 15.000,00 TL olmak üzere toplam 110.000,00 TL manevi tazminatın (davalı ...Ş. yönünden İMMS poliçesi sigorta limiti olan 100.000,00 TL ile sınırlı olmak üzere ve davacı ...'a karşı 36.363,64 TL, davacı ...'ya karşı 36.363,64 TL, davacı ...'ye karşı 13.636,36 TL ve davacı ...'a karşı 13.636,36 TL'dan ile sorumlu olacak şekilde), davalı ...Ş. yönünden dava tarihinden, davalı ... ile ... A.Ş. yönünden kaza tarihi olan 23/04/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile alınarak davacılara ayrı ayrı verilmesi, fazlaya dair talebin reddine, karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalı .... Ürünleri San ve Tic. A.Ş. vekilinin tüm, davacı vekilinin davacı ...'a takdir edilen manevi tazminat miktarı dışında kalan hususlara yönelen istinaf istemlerinin, davalı ... şirketi vekilinin sorumluluk miktarı dışında kalan hususlara yönelen istinaf talebinin 6100 Sayılı HMK'nun 353/1. fıkrası (b-1) bendi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2-İhbar olunan ... Turizm Taş. Yat. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilinin istinaf dilekçesinin USULDEN REDDİNE,
3-Davacılar vekilinin davacı ... yönünden manevi tazminat miktarına yönelen, davalı ... şirketinin ise sorumluluk miktarına yönelen istinaf istemlerinin KABULÜNE,
4-İlk derece mahkemesi olan Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas - ... Karar sayılı, 16/07/2021 tarihli kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1. fıkrası (b-2) bendi gereğince KALDIRILMASINA,
5-Düzelterek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle;
a)Davacı ...'nin açtığı manevi tazminat davasının KISMEN KABULÜ ile 40.000,00 TL manevi tazminatın (davalı ...Ş.'nin sorumluluğunun 36.363,64 TL ile sınırlı tutulması ve hükmolunan tazminat için 14/09/2018 dava tarihinden faiz işletilmesi kaydıyla) 23/04/2018 olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak bu davacıya verilmesine,
b)Davacı ...'nin açtığı manevi tazminat davasının KISMEN KABULÜ ile 40.000,00 TL manevi tazminatın (davalı ...Ş.'nin sorumluluğunun 36.363,64 TL ile sınırlı tutulması ve hükmolunan tazminat için 14/09/2018 dava tarihinden faiz işletilmesi kaydıyla) 23/04/2018 olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak bu davacıya verilmesine,
c)Davacı ...'nin açtığı manevi tazminat davasının KISMEN KABULÜ ile 15.000,00 TL manevi tazminatın (davalı ...Ş.'nin sorumluluğunun 13.636,36 TL ile sınırlı tutulması ve hükmolunan tazminat için 14/09/2018 dava tarihinden faiz işletilmesi kaydıyla) 23/04/2018 olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak bu davacıya verilmesine,
ç)Davacı ...'nin açtığı manevi tazminat davasının KISMEN KABULÜ ile 15.000,00 TL manevi tazminatın (davalı ...Ş.'nin sorumluluğunun 13.636,36 TL ile sınırlı tutulması ve hükmolunan tazminat için 14/09/2018 dava tarihinden faiz işletilmesi kaydıyla) 23/04/2018 olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak bu davacıya verilmesine,
d)Davacıların manevi tazminat davalarında fazlaya dair istemlerinin REDDİNE,
e)Davacıların peşin ödediği 512,33 TL karar harcının Hazineye gelir kaydına, bakiye 7.001,77 TL karar harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen (davalı ...Ş.'nin sorumluluğunun 6.365,24 TL ile sınırlı tutulması kaydıyla) alınarak Hazineye verilmesine,
f)Davacılar tarafından sarf edilen 35,90 TL başvuru harcı ile 512,33 TL peşin karar harcından ibaret 548,23 TL harç masrafı ve 690,40 TL gider avansı (tebligat, posta, kep, bilirkişi ücreti) olmak üzere toplam 1.238,63 TL yargılama giderinin harçlar oranlama dışı tutularak kabul ret oranına göre 1.054,52 tutarındaki kısmının davalılardan müştereken ve müteselsilen (davalı ...Ş.'nin sorumluluğunun 958,65 TL ile sınırlı tutulması kaydıyla) alınarak davacıya verilmesine,
g)Davacı ... kendisini vekille temsil ettirdiğinden hükmedilen manevi tazminat yönünden ilk derece mahkemesinin karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin 10/1 ve 13/1 maddesi uyarınca hesaplanan 6.000,00 TL nispi vekalet ücretinin (davalı ...Ş.'nin sorumluluğunun 5.454,546 TL ile sınırlı tutulması kaydıyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak bu davacıya verilmesine,
ğ)Davacı ... kendisini vekille temsil ettirdiğinden hükmedilen manevi tazminat yönünden ilk derece mahkemesinin karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin 10/1 ve 13/1 maddesi uyarınca hesaplanan 6.000,00 TL nispi vekalet ücretinin (davalı ...Ş.'nin sorumluluğunun 5.454,546 TL ile sınırlı tutulması kaydıyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak bu davacıya verilmesine,
h)Davacı ... kendisini vekille temsil ettirdiğinden hükmedilen manevi tazminat yönünden ilk derece mahkemesinin karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin 10/1 ve 13/1 maddesi uyarınca hesaplanan 4.080,00 TL nispi vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak bu davacıya verilmesine,
ı)Davacı ... kendisini vekille temsil ettirdiğinden hükmedilen manevi tazminat yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin 10/1 ve 13/1 maddesi uyarınca hesaplanan 15.000,00 TL nispi vekalet ücretinin (davalı ...Ş.'nin sorumluluğunun 13.636,36 TL ile sınırlı tutulması kaydıyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak bu davacıya verilmesine,
i)Davalı ... Ürünleri San ve Tic. A.Ş. kendisini vekille temsil ettirdiğinden davacı ...'nin reddolunan manevi tazminatı yönünden ilk derece mahkemesinin karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin 10/1-2 ve 13/1 maddeleri uyarınca hesaplanan 4.080,00 TL nispi vekalet ücretinin davacı ...'den alınarak bu davalıya verilmesine,
j)Davalı .... Ürünleri San ve Tic. A.Ş. kendisini vekille temsil ettirdiğinden davacı ...'nin reddolunan manevi tazminatı yönünden ilk derece mahkemesinin karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin 10/1-2 ve 13/1 maddeleri uyarınca hesaplanan 4.080,00 TL vekalet ücretinin davacı ...'den alınarak bu davalıya verilmesine,
k)Davalı .... Ürünleri San ve Tic. A.Ş. kendisini vekille temsil ettirdiğinden davacı ...'nin reddolunan manevi tazminatı yönünden ilk derece mahkemesinin karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin 10/1-2 ve 13/1 maddeleri uyarınca hesaplanan 4.080,00 TL vekalet ücretinin davacı ...'den alınarak bu davalıya verilmesine,
l)Davalı ... Ürünleri San ve Tic. A.Ş. kendisini vekille temsil ettirdiğinden davacı ...'nin reddolunan manevi tazminatı yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin 10/1-2 ve 13/1-2 maddeleri uyarınca hesaplanan 10.000,00 TL vekalet ücretinin davacı ...'den alınarak bu davalıya verilmesine,
m)Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ilgililerine iadesine,
6-Davacılar, davalı ...Ş., davalı ... Ürünleri San ve Tic. A.Ş. ve ihbar olunan .... Turizm Taş.Yat. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından ayrı ayrı peşin yatırılan 162,10 TL istinaf kanun yoluna başvuru harcının ve davalı ... Fırıncılık Ürünleri San ve Tic. A.Ş.'nin yatırdığı 1.794,00 TL istinaf karar harcının Hazineye gelir kaydına; 59,30 TL istinaf karar harcının davacıya, 1.793,20 TL istinaf karar harcının davalı ...Ş.'ye ve 59,30 TL istinaf karar harcının ihbar olunan ... Turizm Taş.Yat. San. ve Tic. Ltd. Şti.'ye talebi halinde iadesine; 5.378,55 TL bakiye istinaf karar harcının davalı ... Fırıncılık Ürünleri San ve Tic. A.Ş.'den alınarak Hazineye verilmesine,
7-Başvurusunun kabul gerekçesine göre davalı ...Ş.'nin ve istinaf itirazları tümden reddolan davalı ... Fırıncılık Ürünleri San ve Tic. A.Ş.'nin ve istinaf dilekçesi usulden reddedilen ihbar olunan ... Turizm Taş.Yat. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin sarf ettiği istinaf giderlerinin kendi üzerilerinde bırakılmasına, davacıların sarf ettiği 162,10 TL istinaf kanun yoluna başvuru harç ücreti ile 172,60 TL karar tebliği ve istinafa dosya gönderme posta masrafı olmak üzere toplam 334,70 TL istinaf giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine,
8-Artan istinaf gider avansının yatıranlara iadesine,
9-Kesin olan işbu kararın taraflara tebliği, harç tahsil/ iade işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
İlişkin dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda 6100 Sayılı HMK'nun 362. maddesi (1-a) bendi uyarınca 14/03/2025 tarihinde KESİN olmak üzere oy birliğiyle ile karar verildi.
...