T.C.
ANTALYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
13. HUKUK DAİRESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : ANTALYA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 13/10/2021
DAVA: Maddi - Manevi Tazminat
KARAR TARİHİ: 28/02/2025
KARAR YAZIM TARİHİ: 03/03/2025
Taraflar arasındaki davanın yapılan yargılaması sonucunda ilk derece mahkemesince verilen, yukarıda tarih ve numarası gösterilen kararına karşı davalı ... Sigorta A.Ş. vekili, davalı ... vekili ve davalı ... San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmakla, dosyada duruşma yapılmasını gerektiren eksiklik görülmediğinden Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1-son cümle uyarınca istinaf incelemesinin duruşmasız yapılmasına karar verilerek, dosya incelendi;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
DAVACI İSTEMİNİN ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 15/06/2014 tarihinde, davalı ... San. ve Tic. Ltd. Şti.'ye ait, diğer davalı ... Sigorta A.Ş. (... A.Ş.) nezdinde zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi bulunan ve davalı ... idaresindeki ... plakalı motosikletin kaza yapıp kayması sonucu davacı idaresindeki ... plakalı motosiklete çarparak ayrı bir kazaya daha sebebiyet verdiği, meydana gelen ikinci kaza sonucu davacının ağır şekilde yaralandığı, iş göremezliğe maruz kaldığı, tedavi amaçlı ulaşım gideri sarf ettiğini beyanla ve fazlaya dair hakkı saklı tutulması kaydıyla 500,00 TL daimi ve 400,00 TL geçici iş göremezlik zararının, 100,00 TL tedavi amaçlı ulaşım masrafının olay tarihinden işleyecek yasal faiziyle tüm davalılardan müşterek ve müteselsil; 30.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden işleyecek yasal faiziyle karşı aracın sürücüsü ve kayıt maliki olan davalılardan müşterek ve müteselsil tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
16/09/2021 tarihli ıslah dilekçesinde davacı vekili sürekli iş göremezlik zararını 20.751,03 TL, geçici iş göremezlik zararını 2.649,10 TL olmak üzere toplam maddi tazminat tutarını 23.400,13 TL'ye yükseltmiştir.
DAVALI CEVABININ ÖZETİ:
Davalı ... Sigorta A.Ş. (... A.Ş.) vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; uyuşmazlık konusu kazaya ilişkin olarak dava öncesi sürekli iş görmezlik zararından kaynaklı maddi tazminat ödemesi yapıldığı ve davacının müvekkili şirketi ibra ettiği, ancak zararın karşılanmadığını ileri sürüp tahkime müracaat ettiği ve uyuşmazlık hakemi tarafından davacı lehine bakiye iş göremezlik zararına karar verildiği, hakem kararı uyarınca da davacıya ödeme yapıldığı, davacının tazminat talebinin kesin hüküm dolayısıyla reddi gerektiği, tedavi giderlerinden müvekkili şirketin poliçe kapsamında sorumluluğu bulunmadığını beyanla davanın reddini istemiştir.
Davalı ... San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; eldeki uyuşmazlığın haksız fiile dayalı tazminat isteği olduğu, davanın asliye hukuk mahkemesinde görülmesi gerektiği, dava öncesi sigorta şirketine başvuru şartının yerine getirilmediği, kusurun ve zararın usulünce ispatı gerektiği, gelir iddialarının soyut ve afaki olduğu, tedavi giderlerinin SGK'dan talep edilmesi icap ettiği, fahiş tutarda manevi tazminat isteğini beyanla davanın reddini istemiştir.
Davalı ... vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; olaya ilişkin ceza yargılamasındaki kusur belirlemelerinin hukuk hakimini bağlamadığı, ikinci kazanın meydana gelmesinde davalı sürücünün tam kusurlu olduğu yönündeki raporun hatalı hazırlandığı, tedavi giderlerinin SGK tarafından ödendiği, diğer tazminat kalemlerinin ise trafik sigortacısı ile kasko sigortacılarının poliçesi kapsamında teminat altına alındığı, araç maliki şirket adına iş yapıldığı sırada kazanın vuku bulduğu, işveren davalı şirketin zarardan sorumlu olduğu, müvekkilinin ekonomik durumunun iyi olmadığı, fahiş tutarda tazminat istendiğini beyanla davanın reddini istemiştir.
DELİLLER :
Antalya 10. Asliye Ceza Mahkemesinin 22/01/2015 gün, ... esas ve... sayılı karar örneği, Uyuşmazlık Hakeminin 13/10/2015 gün, ... Esas - ... sayılı karar örneği, kaza tespit tutanağı, trafik sigorta poliçesi, kusur, maluliyet ve tazminat bilirkişi raporları, ekonomik ve sosyal durum araştırma tutanakları, tüm dosya kapsamı.
İDM KARARININ ÖZETİ :
İlk Derece Mahkemesince verilen kararda özetle; ATK raporunda davalı sürücünün kazanın vukunda asli ve tam kusurlu olduğunun belirtildiği, yine ATK 2. İhtisas dairesi raporunda trafik kazası sonucu yaralanmasına bağlı arazı nedeniyle davacının %3 oranında daimi ve 3 ay geçici iş göremezliğe maruz kaldığının saptandığı, ancak sürekli iş göremezlik zararının tahkim yargılaması sonucu kesin hükme bağlandığı, maluliyet oranının arttığı yönünde ileri sürülmüş bir iddia da bulunmadığı, daimi iş göremezlik talebinin yerinde olmadığı, ulaşım gideri talebinden feragat edildiği, öte yandan tazminat bilirkişisi raporunda davacı için 2.649,10 TL geçici iş göremezlik zararı hesaplandığı ve yapılan hesabın usule uygun olduğu, maddi tazminat isteminin geçici iş göremezlik zararı yönünden sübuta erdiği, manevi tazminat talebi bakımından olayın meydana geliş biçimi, davalı sürücünün tam kusur durumu, davacının uğradığı cismani zararın boyutu, daimi iş görmezliğe maruz kalması, bedensel zararından dolayı acı ve elem duyması, tarafların dosyaya yansıyan ekonomik ve sosyal konumları ile diğer etmenlere göre manevi tazminat isteminin kısmen haklı olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne 2.649,10 TL maddi tazminatın davalı sigorta şirketi yönünden dava tarihinden diğer davalılar yönünden olay tarihinden işleyecek yasal faiziyle tahsiline, yine davacı için 15.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ... ve davalı ... San. ve Tic. Ltd. Şti.'den müşterek ve müteselsil tahsiline, fazlaya dair maddi ve manevi tazminat taleplerinin reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ :
Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının maddi tazminatını ıslah ederek 23.400,13 TL'ye yükselttiğini, talebin kısmen kabul edilip 20.751,03 TL tutarındaki kısmının reddedildiği halde müvekkili lehine 4.080,00 TL maktu ret vekalet ücreti takdiri yapılmayıp hatalı şekilde 2.649,10 TL ret vekalet ücreti verildiğini beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak talebi gibi karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; müvekkiline tam kusur yükleyen raporun hatalı olduğu, davacının kask kullanmadığını, müterafik kusurunun bulunduğunu, ayrıca %3 maluliyet oranının davacının hayatı olumsuz etkilemeyeceği aşikar olduğu halde fahiş miktarda tazminata hükmedildiğini, müvekkilinin bu kazada yaralandığını, halihazırda işçi olan müvekkilinin ekonomik durumunun da iyi olmadığını beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Davalı ... San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili istinaf dilekçesinde özetle; hem dava dilekçesiyle hem de ıslah dilekçesiyle talep olunan tazminatlara karşı zamanaşımı defi ileri sürüldüğü halde mahkemece bu taleplerinin değerlendirilmediğini, hatalı hesaplama yapılan bilirkişi raporunun hükme esas alındığını, davacının kusur durumu ve olaydaki müterafik kusurunun (kask kullanılmaması) incelenmediğini, maluliyet oranının fahiş belirlendiğini, maddi zararın sigorta şirketi tarafından karşılandığını, geçici iş göremezlik zararının mükerrer olup sebepsiz zenginleşmeye neden olacağını, takdir olunan manevi tazminatında fahiş miktarda olduğunu, dava öncesi müvekkili şirketin temerrüte düşürülmediğini, müvekkili şirket yönünden olay tarihinden faiz işletilemeyeceğini, maddi tazminatın kısmen reddinden dolayı müvekkili lehine 4.080,00 TL ret vekalet ücreti takdiri gerektiğini beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak talebi gibi karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekili istinaf yasa yoluna başvurmamıştır.
İSTİNAFA CEVAP :
Davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; davalı sigorta şirketinin istinaf başvurusunun miktar itibariyle kesin olmasından sebep usulden reddi gerektiğini, TBK 72. maddesine göre uzamış ceza zamanaşımı süresinde davanın açıldığını, davalı yanın tam kusurlu olduğunun saptandığı ve kusur raporunun oluşa ve mevzuata uygun hazırlandığını, kaza sonucu yaralanmaya bağlı olarak davacıda %3 oranında daimi iş göremezlik oluştuğunu, yıllar geçmesine rağmen bu arazın düzelmediğini, TBK 56. maddesi uyarınca bedensel zarara uğrayan davacının manevi tazminata müstahak olduğu ve takdir olunan tazminatın fahiş bir miktar da olmadığını beyanla istinaf taleplerinin reddini istemiştir.
G E R E K Ç E
Uyuşmazlık, trafik kazasına bağlı yaralanma nedeniyle maddi ve manevi tazminat isteğine ilişkindir.
Türk Borçlar Kanunu'nun 49. maddesi gereğince kasten veya taksirle başkasına zarar veren bu zararı gidermekle yükümlüdür. Bedensel zarara uğrayanların aynı kanunun 54. maddesi gereğince maddi tazminat ve aynı kanunun 56/1 maddesi gereğince manevi tazminat isteme hakları bulunmaktadır. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85. maddesi gereği motorlu araç işleteni doğan zararlardan sürücü ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91, 97 ve 99. maddeleri gereği trafik kazasına ve zarara sebebiyet veren motorlu aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı, yasa ve genel sigorta şartları kapsamına dahil maddi zararlardan işletenle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur.
Davacı, trafik kazası sonucu yarlandığını, iş göremezliğe maruz kaldığını, tedavi amaçlı ulaşım gideri sarf ettiğini, bedensel zararından dolayı acı ve ıstırap duyduğunu ileri sürerek belirtilen maddi tazminat kalemlerinin karşı aracın sürücü, kayıt maliki ve trafik sigortacısı olan davalılardan, bir miktar manevi tazminatın ise araç sürücüsü ve kayıt maliki olan davalılardan tahsilini talep etmiş, ilk derece mahkemesince yürütülen yargılama sonucunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, bu karara karşı davalı ... vekili, ... Sigorta A.Ş. vekili, davalı ... San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.
6100 Sayılı HMK.'nun 355. maddesi gereğince istinaf dilekçesinde gösterilen istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
Somut olayla ilgili Sigorta Uyuşmazlık Hakem Heyetinin 13/10/2015 gün, ... Esas - ... sayılı kararı incelendiğinde, başvuranın davacı ... ve karşı tarafın ... Sigorta A.Ş. olduğu, 15/06/2014 tarihli trafik kazası sonucu uğranılan sürekli iş göremezlikten kaynaklı bakiye zarar olarak 2.672,13 TL'nin karşı taraf sigorta şirketinden tahsili talep edilmiş, tahkim davası sonucunda başvurunun kabulüne ve 2.672,13 TL daimi iş göremezlik zararının 01/10/2015 tarihinden işleyecek yasal faiziyle karşı taraf sigorta şirketinden tahsiline, ayrıca başvuran lehine 450,00 TL yargılama gideri ile 1.500,00 TL vekalet ücretine hükmedildiği görülmüştür.
Somut olaya ilişkin olarak Antalya 10. Asliye Ceza Mahkemesinin 22/01/2015 gün, ... esas ve... sayılı kararı ile davalı ... 'nin davacıya karşı işlediği taksirle yaralamaya neden olma suçundan TCK'nun 89/1, 89/2-b-son. cümle, 62 ve 52 maddeleri gereğince 2.700,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına kesin olarak karar verilmiştir.
Kural olarak Türk Borçlar Kanunu'nun 74. maddesi gereğince ceza mahkemesince verilen kararlar hukuk hakimi bakımından bağlayıcı değildir. Ancak, hukuk hakiminin bu bağımsızlığı sınırsız değildir, ceza mahkemesince fiilin hukuka aykırılığına yönelik kesinleşen maddi olgular hukuk hakimi bakımından da bağlayıcı olup, taraflar yönünden de kesin delil niteliği taşımaktadır (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 17/09/2008 tarih ve 2008/4/564 esas, 2008/536 kararı).
Bu bilgiler ışığında somut dosya kapsamı ve istinaf talepleri değerlendirildiğinde;
1-) Somut davanın belirsiz alacak davası olarak açıldığı, HMK 107. Maddesinde düzenlenen belirsiz alacak davasının niteliği gereği davanın açıldığı tarihten itibaren zamanaşımı işlemesinin söz konusu olmadığı, somut davada dava tarihi itibariyle bir zaman aşımının söz konusu olmadığı, bu nedenle talep artırım tarihinde de bir zaman aşımının söz konusu olmayacağı, bu haliyle davalı şirket vekilinin talep artırım dilekçesine yönelik zamanaşımı itirazlarının yerinde olmadığı kanaatiyle, zaman aşımına yönelen istinaf taleplerinin reddi gerekmiştir.
2-) Somut olayda, motorsiklet sürücüsü olan davacının koruyucu tertibat / kask kullanıp kullanmadığı hususu ile ilgili olarak trafik kazası tespit tutanağında herhangi bir belirleme yapılmadığı, dosya kapsamındaki diğer tahkikat evraklarında da davacının kask kullanmadığına dair herhangi bir ibarenin veya tespitin mevcut olmadığı, somut dosyada da bu hususu ispata yarar delil sunulmadığı, bu itibarla davacının kask takmadığı kesin bir biçimde ispatlanamadığından, davalı ... vekili ve davalı şirket vekilinin müterafik kusura ilişkin istinaf itirazları yerinde görülmemiştir.
3-) Somut davada, ilk derece mahkemesince davacı lehine 2.649,10 TL geçici iş göremezlik tazminatına hükmedilmiş, sürekli iş göremezlik tazminat talebinin ise reddine karar verilmiştir. Bu durumda mahkemece sürekli iş göremezlik tazminat talebinin reddine karar verildiğinden, davalı şirket vekilinin sürekli iş göremezlik tazminatına yönelen istinaf talebinin reddi gerekmiştir.
4-) Somut dosyada, davalı sigorta şirketi tarafından dava tarihinden önce davacıya 03/11/2015 tarihinde 2.672,13 TL'si asıl alacak olmak üzere toplam 4.643,13 TL ödeme yapıldığı sabit ise de; bu ödemenin Sigorta Uyuşmazlık Hakem Heyeti tarafından verilen karar üzerine davacının sürekli maluliyeti için yapıldığı, geçici iş göremezlik tazminatı için yapılan herhangi bir ödeme bulunmadığı anlaşıldığından, sigorta şirketi tarafından yapılan ödemenin geçici iş göremezlik tazminatından mahsubunun mümkün olmaması nedeniyle, davalı şirket vekilinin bu hususa yönelen istinaf talebinin reddine karar verilmesi gerekmiştir.
5-) Haksız fiilden kaynaklanan tazminat davalarında hükmolunan tazminata kaza tarihinden itibaren faiz uygulanması gerekmektedir. Sigorta şirketinin taraf olduğu davada ise de, sigorta şirketi yönünden faiz başlangıç tarihi olarak temerrüt tarihinin kabul edilmesi gerekir.
Bu durumda, somut dosyada davalı işleten- şirket aleyhine hükmolunan tazminata kaza tarihinden itibaren faiz uygulanması gerekmekte olduğundan, ilk derece mahkemesinin faiz başlangıç tarihine ilişkin kararında her hangi bir isabetsizlik görülmemiş, bu nedenle davalı işleten-şirket vekilinin bu hususa yönelen istinaf talebinin reddine karar verilmiştir.
6-) İlk derece mahkemesi karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan AAÜT'nin 13/2 maddesi hükmüne göre, maddi tazminat davasının kısmen reddi halinde davalı yararına hükmedilecek vekalet ücretinin davacı lehine hükmedilen vekalet ücretini geçemeyeceği düzenlenmiştir.
Somut dosyada maddi tazminat yönünden davacı lehine 2.649,10 TL vekalet ücretine hükmedildiğine göre, ilk derece mahkemesi karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan AAÜT'nin 13/2 maddesi hükmü doğrultusunda davalılar lehine de 2.649,10 TL vekalet ücreti takdir edilmesi gerekmekte olduğundan, bu yönde karar tesis eden ilk derece mahkemesi kararının yerinde olması nedeniyle, vekalet ücretine yönelen istinaf isteminin reddi gerekmiştir.
7-) Somut olaya ilişkin kaza tespit tutanağında, davalı sürücünün motosikletinin viraja hızlı girip yolda bulunan trafik konisine çaptıktan sonra motosikletin kayarak karşı şeritte bulunan davacının motosikletine çarpması şekilde gerçekleşen olayda davalının asli ve tam kusurlu olduğu yönünde tutanak düzenlendiği anlaşılmış olup, Antalya 10. Asliye Ceza Mahkemesinin 22/01/2015 gün, ... esas ve... karar sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporunda da davalının tam kusurlu olduğunun belirlendiği, mahkemece somut dosyada alınan ATK Trafik İhtisas Dairesinin raporunda da kaza tespit tutanağı ile aynı yönde kural ihlalleri tespit edilerek davalının tam kusurlu olduğunun belirlendiği anlaşılmış olup; olayın oluş şekli, kaza tespit tutanağı ve ceza dosyasında alınan bilirkişi raporu ile uyumlu olan ve somut dosyada alınan kusura ilişkin ATK Trafik İhtisas Dairesinin raporunda belirlenen kusur oranına itibar edilerek hüküm kurulmasında bir isabetsizlik bulunmadığı kanaatiyle, davalı ... vekilinin kusur durumuna yönelen istinaf talebinin reddi gerekmiştir.
8-) Türk Borçlar Kanunu’nun 56. maddesi hükmüne göre hakimin olayın özelliklerini göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi mal varlığı hukukuna ilişkin bir zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22/06/1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararının gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden hakim bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.
Somut olayda, olay tarihi, olayın oluş biçimi, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, davalının kusur durumu, davacının kusurunun bulunmayışı davacının yaralanmasının niteliği ve derecesi (3 ay geçici ve %3 sürekli maluliyet), paranın satın alma gücü, günün ekonomik koşulları ve yukarıda açıklanan ilkeler dikkate alındığında, ilk derece mahkemesince davacı için takdir edilen manevi tazminat miktarı (15.000,00 TL), davacının manevi zararlarını karşılayacak yeterlilliktedir. Bu durumda, davalı ... vekili ve davalı şirket vekilinin manevi tazminat miktarına yönelen istinaf talebinin esastan reddine karar verilmesi gerekir.
9-) Yukarıda açıklanan nedenler ve tüm dosya içeriğine göre; ilk derece mahkemesince taraflarca gösterilen delillerin toplanmasında, değerlendirilmesinde esas ve usul bakımından hukuka aykırılık bulunmadığı ve davalı sigorta şirketi vekili, davalı ... vekili ve davalı şirket vekilinin tüm istinaf nedenleri yerinde görülmediğinden 6100 Sayılı HMK'nun 353/1. fıkrası (b-1) bendi uyarınca istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili, davalı ... vekili ve davalı ... San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilinin tüm istinaf nedenleri yerinde görülmediğinden 6100 Sayılı HMK'nun 353/1. fıkra (b-1) bendi gereğince istinaf başvurusunun ESASTAN REDDİNE,
2-Davalı ... Sigorta A.Ş., davalı ... ve davalı ... San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından ayrı ayrı peşin yatırılan 162,10 TL istinaf kanun yoluna başvuru harcı ile ... Sigorta A.Ş'nin ödediği 59,30 TL istinaf karar harcı, davalı ...'nin ödediği (59,30 TL + 200,00 TL + 100,00 TL) 359,30 TL istinaf karara harcı ile davalı ... San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin ödediği (301,45 TL + 59,30 TL) 360,75 TL istinaf karar harcının Hazineye gelir kaydına, bakiye 556,10 TL istinaf karar harcının davalı ... Sigorta A.Ş.'den, 846,31 TL bakiye istinaf karar harcının davalı ...'den ve 844,86 TL bakiye istinaf karar harcının davalı ... San. ve Tic. Ltd. Şti.'den alınarak Hazineye verilmesine,
3-Yapılan istinaf giderlerinin başvuran davalılar üzerinde bırakılmasına,
4-Artan istinaf gider avansının yatıranlara iadesine,
5-Kesin olan işbu kararın taraflara tebliği, harç tahsil/ iade işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
İlişkin dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda 6100 Sayılı HMK'nun 362. maddesi (1-a) bendi uyarınca 28/02/2025 tarihinde KESİN olmak üzere oy birliğiyle ile karar verildi.
...