T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
KARAR TARİHİ:19/09/2025
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:ALANYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR TARİHİ:30/07/2025
DAVANIN KONUSU:Kıymetli Evrak İptali
GEREKÇELİ KARAR
YAZIM TARİHİ:19/09/2025
İlk derece mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.
Üye hakimin görüşü değerlendirildi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili, müvekkilinin hamili olduğu Keşide yeri Manavgat, Keşidecisi ... olan, ... -Manavgat Şubesinin ... Hesabına ait, ... seri nolu, 25.02.2025 keşide tarihli 400.000.TL. bedelli çekin düşürülmek suretiyle zayi olduğunu, aradan geçen süreye rağmen çekin bulunamadığını, çekin kötü niyetli şahısların eline geçmemesi veya elinde bulunduranların cezalandırılması amacıyla şikayette bulunulduğunu belirterek, ... -Manavgat Şubesinin ... Hesabına ait, ... seri nolu, Keşidecisi ... olan 25.02.2025 keşide tarihli 400.000.TL. Bedelli, Keşide yeri Manavgat olan çek için ödeme yasağı konulmasını, yargılama sonunda zayi olan konusu çek hakkında iptal kararı verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda; "...davacı zayi nedeniyle çek iptali istemi ile dava açmış, dava konusu çekin bankaya ibraz edilmesi üzerine davacı vekiline çeki elinde bulundurana karşı menfi tespit/istirdat davası açması için süre verilmiş ,davacı vekili tarafından sunulan beyan dilekçesi ile, dava konusu çekle ilgili Alanya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile istirdat davası açtığını belirtmiştir. İlgili dosyanın mahkememizde açılan ... Esas sayılı çekin istirdatı davası olduğu anlaşılmıştır. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 818/1-s maddesinin yollamasıyla çeklerde de uygulanması gereken 758 ve devamı maddeleri uyarınca; dava konusu çekle ilgili davacı tarafından mahkememizce tayin edilen sürede çek istirdatına ilişkin dava açılmış olduğundan eldeki davanın konusuz kaldığı ve bu nedenle iptal istemine ilişkin esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına ..." şeklinde karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; keşidecisi ... olan ... bankası A.Ş Manavgat Şubesi hesabına ait ... seri numaralı 25/02/2025 tarihli 400.000,00 TL bedelli çekin zayi nedeniyle iptali için ödemeden men yasağı talepli olarak hasımsız çek iptal davası açtıklarını yargılama sürecinde ... Doğubeyazıt şubesinden gelen cevabi yazıda ... Üretim Ltd. Şti tarafından çekin takasa sunulduğunun bildirildiğini, bunun üzerine ilk derece mahkemesince kurulan ara karar gereğince çek istirdat davası açtıklarını, ancak alınan istirdat davasının dava şartı arabuluculuk yoluna başvurmamaları sebebiyle usulden reddedildiğini, ilk derece mahkemesinin TTK'nın emredici hükmü olan 764.maddeye aykırı olarak 760 ve 762.madderleri gereğince ilan yaptırması gerekirken ilan şartını yerine getirmediğini, TTK'nın 763.maddesi hükmününde yanlış yorumlanmak suretiyle çekin mahkemeye ibraz edilmemesine rağmen takas yoluyla bankaya ibraz eden tarafa dava açılması talebiyle karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmesi hatalı olduğunu istinaf nedenleri olarak ileri sürmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:
Dava, çek iptali istemine ilişkindir.
Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Yargıtay 11.Hukuk Dairesi'nin ... Esas, ... Karar sayılı ilamında; ilan süresi içinde mahkemeye getirilmeyen çek veya bononun TTK'nın 676 ıncı maddesi uyarınca iptaline karar verilir. Zira, ilan süresi içinde mahkemeye ibraz edilmezse iptaline karar verileceği hususu 672 nci madde uyarınca ilan edileceğinden ve ibraz edilirse ancak 675 nci madde uyarınca istirdat davası açılmazsa ibraz edene geri verileceğinden ve ödeme yasağı kaldırılacağından, çeklerin mahkemeye değil, bankaya ibrazı halinde de iptal kararı verilmesi zorunludur. Mahkemeye çekin gösterilmesi dahi yetmemekte, tevdii edilmesi de gerekmektedir. Tevdii etmeyip, göstermek dahi iptal kararı verilmesini gerekmektedir. (Bknz.Prof.Dr. Fırat Özkan, Kıymetli Evrak Hukuku, 2.Bası, 1997, Ankara, Sf. 299,300)
HMK'nın 359/3 maddesi uyarınca; dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, ilk derece mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, HMK'nın 355/1 maddesi gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına, dava konusu çek bankaya ibraz edildiğine göre, ibraz edenin kimliği, unvanı ibraz edilen bankada mevcut bulunmakla bu tarafa karşı istirdat davasının açılması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına dair kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılmasına göre (Aynı yöndeki içtihat için bknz. Yargıtay 11.Hukuk Dairesi'nin 07/05/2014 tarih 2014/2323 Esas, 2014/8698 sayılı ilamı); davacı vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı vekilinin ilk derece mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 615,40 TL maktu istinaf karar harcı peşin olarak yatırıldığından yeniden alınmasına yer olmadığına,
3-Davacının istinaf başvurusu nedeniyle yaptığı yargılama masraflarının kendi üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Kullanılmayan istinaf gider avansının 6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca ilk derece mahkemesince ilgilisine İADESİNE,
5-İstinaf incelemesi dosya üzerinden yapıldığından vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
6-Kararın ilk derece mahkemesi tarafından taraflara TEBLİĞİNE,
Dair, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle, 6100 sayılı HMK'nın 362/1-ç maddesi gereğince kesin olarak karar verildi.
...