T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:ALANYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR TARİHİ:21/04/2025
DAVANIN KONUSU:Çek İptali
GEREKÇELİ KARAR
YAZIM TARİHİ:13/05/2025
İlk derece mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.
Üye hakimin görüşü değerlendirildi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ (TALEP EDENİN) İDDİALARININ ÖZETİ:
Davacı (talep eden) vekili, müvekkilinin ... Serik/Antalya Şubesi'nin ... seri numaralı, 600.000,00 TL bedelli, 15/05/2025 tarihli çekin, hem keşidecisi hem de bir anlamda hamili konumunda olduğunu, müvekkilinin çek bedelini, tarihini ve keşide yerini doldurarak çeki imzaladığını ancak lehtar kısımının doldurulmamış vaziyetteyken çekin kaybolduğunu, çeki eline geçiren kişinin kendi ismini yazarak çeki kullanabileceğini, çeki eline geçiren kişinin, çek karşılığını bankadan tahsil etmesi veya çeki işletmesi tehlikesinin söz konusu olduğunu belirterek, öncelikle ilgili banka şubesine müzekkere yazılmasına ve ödeme yasağı konulması yönünde tedbir alınmasına, ... Serik/Antalya Şubesi'nin, keşidecisi ... olan ... seri numaralı 600.000,00 TL tutarındaki 15/05/2025 tarihli çekin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda;"...keşidecisi olan davacı ...'ın, çekin zayi nedeniyle iptaline ilişkin dava açmış bulunduğu, zayi nedeniyle iptal davasının ancak hamil tarafından açılabileceği, dava dilekçesi ekinde sunduğu çek fotokopisi incelendiğinde; iptali istenen çekte, davacının keşideci olduğu, çekin hamil kısmının boş olduğu nazara alındığında, hamil olmayan davacının eldeki davayı açma hakkı bulunmadığı" gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Karara karşı, davacı (talep eden) vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Davacı (talep eden) vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkilinin çekin zilyedi olduğunu ve çekin iradesi dışında elinden çıktığı sabit olduğundan, müvekkilinin işbu davayı açma ve zayi talebinde bulunma hakkının olduğunu, çekte hamil kısmının boş olduğunun sunulan örneği ile sabit olup, hamilin dava açmasının zaten mümkün olmadığını, çekin geçerli olduğunu ve kötüniyetli kişilerce ciro edilmesinin veya kendi ismi yazılmak suretiyle, hatta isim dahi yazılmadan kullanılma tehlikesinin olduğunu, kararın hatalı olduğunu, tedbir kararı verilmeden, dosyadan el çekilmesinin, müvekkilini ve başka kişileri zarar uğratma tehlikesi olduğunu beyan ederek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını, çekin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:
Talep, çekin zayi nedeniyle iptali istemine ilişkindir.
Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
6102 sayılı TTK'nın 818/1,s maddesi yollamasıyla TTK'nın 757 vd. maddelerinde zayi nedeniyle çek iptali davası açılabileceği düzenlenmiştir.
TTK'nın 759/2. maddesince, çek iptali isteminde bulunan kişinin, çek elinde iken ziyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senet içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlü olduğu düzenlenmiştir.
HMK'nın 359/3 maddesi uyarınca; dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, ilk derece mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, çek iptali davasını çekin yetkili ve meşru hamili tarafından açılabilmesine, çek iptaline yönelik taleplerin düzenleyen (keşideci) tarafından yapılmayacağına (Yargıtay 11. HD., 2010/972 E., 2011/10188 K; 2013/15862 E, 2014/3480 K), HMK'nın 355/1 maddesi gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına, davacının (talep edenin), ret kararı verilen çekin keşidecisi olması sebebiyle, işbu zayi nedeniyle çekin iptali talebini ileri süremeyecek olmasına, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılmasına göre; davacının (talep eden) vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı (talep eden) vekilinin ilk derece mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 615,40 TL maktu istinaf karar harcı peşin olarak alındığından yeniden alınmasına YER OLMADIĞINA,
3-Davacının (talep edenin) istinaf başvurusu nedeniyle yaptığı yargılama masraflarının kendi üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Kullanılmayan istinaf gider avansının 6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca ilk derece mahkemesince davacıya (talep edene) İADESİNE,
5-Kararın ilk derece mahkemesi tarafından taraflara TEBLİĞİNE,
Dair, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle, 6100 sayılı HMK'nın 362/1-ç maddesi gereğince kesin olarak karar verildi.
...