T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:ALANYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR TARİHİ:22/01/2025
DAVANIN KONUSU:Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)
GEREKÇELİ KARAR
YAZIM TARİHİ:12/03/2025
İlk derece mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.
Üye hakimin görüşü değerlendirildi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili, müvekkili kooperatifin 02.06.2022 tarihinde yapılan Genel Kurul toplantısında 2015-2022 yılları arasında görev yapan Yönetim Kurulu ile Kooperatif Başkanı bir kısım usulsüz işlemleri sebebiyle ibra edilmediğini, icra takip dosyasında alacaklı görünen davalı ... Otelcilik Ltd. Şti.'nin ortağı ve imza yetkilisinin ... olduğunu, ...'nun yetkilisi olduğu davalı şirket ile yine başkanlığını yaptığı kooperatif arasında Kooperatifler Kanunu'na, Ticaret Kanununa ve Kooperatif Ana Sözleşmesi'ne aykırı olarak ticari ilişkiye girdiğini, müvekkili Kooperatifi hukuka aykırı bir biçimde göstermelik olarak borçlandırdığını, borçların ödenmemesi nedeniyle Alanya İcra Dairesi Müdürlüğü ... Esas (Eski Alanya 2. İcra Dairesi Müdürlüğü ... Esas) sayılı dosyasında icra takibi başlatıldığının tespit edildiğini, Alanya İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyasında alacaklı görünen davalı ... Otelcilik Ltd. Şti. tarafından cari hesap işlemlerine dayalı 4.574.630,00-TL alacak üzerinden icra takibi başlatıldığını, takibe itiraz edilmediğinden kesinleştiğini, somut olayda müvekkili kooperatif aleyhine başlatılan dayanaksız icra takibi miktarı ferileri ve faizleriyle birlikte on milyon TL'yi aştığını, müvekkili kooperatif icra tehdidi altında işlemlerini yürütmez olduğunu, işlevsiz hale getirildiğini, müvekkili şirketin işleyemez hale getirilmesinin aynı zamanda Alanya'nın zararına olacak şekilde telafisi mümkün olmayan sonuçlar yaratacağını, borcun gerçek dışı olduğunu ve sahte belgelerle girişilen icra takibi neticesinde sürekli haciz ve cebri icra tehdidi altında olduklarını belirterek, Alanya İcra Dairesi Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyasında icra takibinin durdurulması yönünde teminatsız olarak ihtiyati tedbir kararı verilmesini, teminatsız tedbir talepleri kabul görmemesi halinde müvekkilinin kamu yararına hizmet eden ve kar amacı gütmeyen bir kooperatif olması da göz önünde bulundurularak makul bir teminat karşılığında tedbir kararı verilmesini, Alanya İcra Dairesi Müdürlüğü ... Esas (Eski Alanya 2. İcra Dairesi Müdürlüğü ... Esas) sayılı dosyası kapsamında borçlu görünen müvekkilinin borçlu olmadığının tespiti ile takibin iptalini, dava konusu takip miktarının yüzde yirmisinden az olmamak üzere takdir edilecek kötü niyet tazminatının davalıdan alınarak müvekkiline verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerine yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda; "... davacı takipten sonra açmış olduğu menfi tespit istemli davada ihtiyati tedbir talep etmiştir. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunun 72/3. maddesi gereğince takipten sonra açılan menfi tespit davasında mahkemenin ihtiyati tedbir yoluyla takibin durdurulmasına karar verilmeyecek olması, mevcut bir durumda meydana gelebilecek değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın veyahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde ihtiyati tedbir kararı verilebilecek olması, ihtiyati tedbir talep eden tarafın dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorunluluğu bulunması; talep eden tarafından ortaya konulan delillerle geçici hukuki koruma için yaklaşık ispata yeter mahiyette olması, muhtemel menfi tespit davası kazanılsa dahi sonuçsuz kalmasının önlenmesi amacıyla ve gecikmesinde sakınca görülmesi nedeniyle, menfaatler dengesi de göz önünde bulundurularak, teminat karşılığında icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesi şeklinde ihtiyati tedbir kararı verilmesi gerekmiş ..." şeklinde karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu icra takibinin dayanağının bulunmadığını, davalı şirket yetkilisi ...'nun hukuka aykırı eylem ve işleriyle gerçek dışı borçlar yarattığını, bu kapsamda bu şahıs hakkında Alanya Cumhuriyet Başsavcılığınca 3 adet soruşturma yürütüldüğünü, bunlardan bir tanesinde iddianame hazırlandığını, Alanya 5.Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında kovuşturmaya geçildiğini, diğer iki soruşturmasının da halen derdest olduğunu, Antalya Bölge adliye Mahkemesi 11.Hukuk Dairesi'nin yerleşik uygulamasının takibe konu belgenin sahte olduğunu, ceza mahkemesi yargılamasıyla ortaya çıkması ve savcılık soruşturma sırasında bu yönde bir delile ulaşılması halinde sahtecilik iddiasının soyut bir iddia olmaktan çıktığı kabul edilerek HMK'nın 389,209/1 ve İİK'nın 72/2.maddeleri nazara alınarak takibin durdurulabileceği yönünde olduğunu, belirtilen soruşturma dosyalarında bağımsız bilirkişilerce hazırlanmış 5 ayrı bilirkişi raporunda dava konusu alacağın gerçeği yansıtmadığı, davalı şirket yetkilisi ...'nun aynı zamanda başkanlığını yaptığı müvekkili kooperatif ile ticari ilişki içerisine girerek kooperatif zararına hareket ettiği, gerçek olmayan borçları varmış gibi göstererek defterlere kaydettiğinin açıkça tespit edildiğini, bu raporların taraflarınca dosyaya sunulduğunu ve bunların haklılıklarını yaklaşık olarak ispat ettiğini, iddialarının soyut olmaktan çıkıp somut bir hal aldığını, bu nedenle icra takibinin durdurulması yönünde müvekkilinin kamu yararına hizmet eden ve kar amacı gütmeyen bir kooperatif olması nedeniyle teminatsız olarak ihtiyati tedbir kararı verilmesi gerektiğini, istinaf nedenleri olarak ileri sürmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:
İstinafa konu ara karar, icra takibinin durdurulması talebinin reddine ilişkin 22/01/2025 tarihli karardır.
Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
HMK'nın 359/3 maddesi uyarınca; dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, ilk derece mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, HMK'nın 355/1 maddesi gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına, dava dilekçesi ekinde sunulan belgelerden ve UYAP üzerinden yapılan incelemelerde dava konusu icra takibi için başlatılmış bir soruşturmanın veya şikayetin bulunmadığı, soruşturma dosyaları içerisinde de dava konusu icra takibine yönelik herhangi bir iddia veya şikayetin olmadığı, yargılamasına başlatılan Alanya 5.Asliye Ceza Mahkemesi dosyası içinde kovuşturmaya başlanılan iddianamede dava konusu icra takibine yer verilmediği hususları da birlikte değerlendirildiğinde ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılmasına göre; davacı vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı vekilinin ilk derece mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 615,40 TL maktu istinaf karar harcı peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,
3-Davacının istinaf başvurusu nedeniyle yaptığı yargılama masraflarının kendi üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Kullanılmayan istinaf gider avansının 6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca ilk derece mahkemesince ilgilisine İADESİNE,
5-İstinaf incelemesi dosya üzerinden yapıldığından davalı lehine vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
6-Kararın ilk derece mahkemesi tarafından taraflara TEBLİĞİNE,
Dair, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle, 6100 sayılı HMK'nın 362/1-f maddesi gereğince kesin olarak karar verildi.
...