T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ANTALYA 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR TARİHİ: 23/10/2024
DAVANIN KONUSU: Bankalarca Kullandırılan Ticari Kredilerden Ve Ticari Kredili Mevduatlardan Kaynaklanan Davalar (Tazminat)
GEREKÇELİ KARAR
YAZIM TARİHİ: 31/12/2024
İlk derece mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.
Üye hakimin görüşü değerlendirildi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili, Davacının, dava dışı ...'nden olan alacağını Antalya Genel İcra Dairesinin ... E. Sayılı dosyasında yıllardır takip ettiğini, dosya alacağının yıllar önce kesinleştiğini, davacı alacağınını tahsil etmek için, ...'ne nakden borcu olan ... isimli firmaya birinci haciz ihbarnamesi gönderdiğini, ... isimli firmanın ihtiyati haciz içerikli haciz ihbarnamesine karşı 12 Kasım 2014 tarihinde cevap verdiğini, ...'in alacaklı olduğu Antalya 4. İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı icra dosyası olmak üzere iki farklı icra dosyasından birinci haciz ihbarnamesinin tebliğ edildiğini, haciz ihbarnameleri haricinde icra dosyaları borçlusu ...'in ...'ten olan alacağını ...'e temlik ettiğine ilişkin 27 Ekim 2014 tarihli temliknamenin de 07 Kasım 2014 tarihinde kendilerine tebliğ edilmesi nedeni ile uhdelerinde bulunan paranın hangi icra dosyasına hangi oranda ödeneceğinin bilinemediğini bu nedenle de paranın emaneten yatırılması için tevdi mahalli tayini istediklerini belirttiklerini, dava dışı ...'in başvurusu üzerine Antalya 4. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D. İş sayılı dosyasından verilen tevdi mahalli tayini gereğince Heriş uhdesinde bulunan 168.377,96 USD likit parayı ... Şubesinde bulunan ... numaralı emanet hesabına 12 aralık 2014 günü dolar cinsinden yatırdığını, icra dosyasına konu ABD Doları cinsinden likit paranın, gerekli yargılama süreleri süresi boyunca, dolar olarak ...'ın tevdi mahalli hesabında tututlduğunu, bahsi geçen nakit paranın, yargılamaların bitiminde, mülkiyeti ...'a veya davalı ...'na ait olmayan, fakat ilgili paraya haciz koymuş bulunan alacaklılara hakları oranında ödenmek üzere sıra cetveli yapılması için tevdii mahalli banka tarafından Türk lirasına çevrilerek 1 Abd Doları = 3.85-TL kur üzerinden 556.759,72-TL olarak 22 Mart 2018 günü icra dosyasına ödendiğini, taleplerine rağmen dolar cinsinden tevdi mahalli hesabında bankada tutulan paraya piyasa koşullarında faiz uygulanmadığını, bahsi geçen paranın malikinın ne davalı ... ne de tevdi mahalli olan banka olmadığını, bu para üzerinde hak sahibi olanlar paraya haciz koyulduğunu, bulunan sıra cetvelinde isimleri geçen alacaklılar olduğunu, bankanın da ... görevinin, kendilerine yasa gereği emanet edilen paranın değerini piyasa koşullarına göre korumak olduğunu, böylece paraya haciz koymuş olan ancak paraya ulaşmak için ... denetimindeki yargısal faaliyetlerin bitmesini bekleyen alacaklıların zarar görmesini engelleyecek önlemler aldığını, paranın ABD Doları cinsinden devlet bankası olan tevdi mahalli ...'ta tutulduğunu, 12 Aralık 2014 ile 22 Mart 2018 günü arasındaki yaklaşık üçbuçuk yıl süreyle dolar cinsinden piyasa koşullarına uygun olarak nemalandırılmamış olması nedeniyle, paraya haciz koymuş bulunan alacaklıların zarar ettiklerini, diğer yandan davalı devlet bankasının da, bahsi geçen paranın faizini piyasa koşullarına uygun olarak ödemediğini, davacı aleyhine bu faiz miktarı kadar sebepsiz zenginleştiğini, ilgili paranın icra dosyasına yatırıldıktan sonra da sıra cetveli davasının bir türlü sonuçlanmaması nedeniyle uzunca süre icra müdürlüğünün resmi hesabında bekletildiğini, alacaklılara ödenmediğini, sıra cetveli davalarının sonlanması üzerine bahsi geçen paranın12 ekim 2023 günü 332.734,56-TL ve 16 Ekim 2023 günü 129.908,78-TL olmak üzere toplam 462.643,34 tl olarak davacı şirkete ödendiğini, sıra cetveli davası nedeniyle hazırlanan ve bir nüshası icra dosyasında bulunan 24 Mart 2023 tarihli bilirkişi raporuna göre, haciz uygulanan 556.729,72 TL ye, paranın icra müdürlüğünün banka hesabında kaldığı süre boyunca sadece 135.735,56 TL faiz işletildiğini, 22 Mart 2018 günü ile paranın alacaklılara ödendiği 12 Ekim 2023 gününe kadar geçen 5 yıl 6 ay 20 günlük süre boyunca paranın nemalandırılması suretiyle alacaklılara sağlanan toplam faydanın sadece 135.735,56-TL olduğunu, 2018, 2019, 2020, 2021, 2022 ve 2023 yıllarında ülkede yaşanan enflasyon nedeniyle piyasadaki rayiç faiz oranlarının ortalamasının %25'in altına hiç inmediğini, diğer bir ifadeyle, İcra Müdürlüğü'nün banka hesabında duran paranın, para üzerinde hakkı bulunan alacaklıların uhdesinde veya kontrolünde olması halinde, alacaklılar yıllık %25'den toplamda %120 yani parasal 668.075,66-TL faiz geliri elde edeceğini, bu da, davalıların davacı aleyhine yaklaşık 530.000,00-TL kadar sebepsiz zenginleştiklerinin anlamına geldiğini, davacı nemanın icra dosyasındaki faiz alacağının yargılama giderleri ve vekalet ücretlerini karşılamaması nedeniyle icra dosyası alacağını tümüyle tahsil edemediğini, olması gerektiği gibi, İcra Müdürlüğü hesabındaki paranın, piyasa koşullarında rayice göre nemalandırılmış, diğer bankaların mevduatlarına uyguladığı faiz oranıyla aynı oranda faiz uygulanmış olsa idi, alacaklı davacının da alacağına tümüyle kavuşacağını, İcra Müdürlüğü hesabında tutulan ancak hak ve menfaatleri alacaklılara ait olan paranın, devlete ait bankada kasıtlı veya ihmali olarak düşük faizde tutulduğunu, davalı banka ve ... haksız kazanç elde ettiklerini, buna karşılık da davacının aynı oranda zarar ettiğini, sebepsiz zenginleşme nedeniyle davalıların davacının zararını gidermek zorunda olduklarını belirterek yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesini talep ederek davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davalı vekili, müvekkil Banka ile ... arasında Mevduat Sözleşmesinden kaynaklanan bir hukuki ilişki bulunduğunu, müvekkil Bankanın Davacı ile arasında, davacıya karşı sorumluluğunu gerektirecek herhangi bir hukuki ilişki olmadığını, davacının işbu davada taraf ehliyetinin bulunmadığını, zaman aşımı def-inde bulunduklarını, dava değerinin eksik olduğunu, dava dilekçesinde sözü edilen hesabın açılması, Dövizden TL'ye dönüştürülmesi ve kapatılması İlgili Mahkeme ve İcra Müdürlükleri talimatları çerçevesinde gerçekleşmiş olup, bu hususlarda Müvekkil Bankanın takdir hakkı bulunmadığından Müvekkil Bankaya atfedilecek herhangi bir sorumluluğun da bulunmadığını beyan ederek; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda; "...Antalya BAM 11. HD'nin emsal nitelikteki ... Esas, ... Karar sayılı ilamında da yukarıda gösterilen emsal Yargıtay ilamına da atıf yapılarak benzer nitelikteki bir uyuşmazlıkta davacının davalı banka ile akdi ilişkisi bulunmadığından, aksi yöndeki ilk derece mahkemesi kararı kaldırılmıştır. Tüm dosya kapsamı, yukarıdaki açıklamalar, davacının davalı banka ile akdi ilişkisi bulunmaması hususları bir arada düşünülerek, davacının aktif taraf olmadığından, davanın, aktif taraf sıfatı yokluğundan reddi" şeklinde karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalının akdi ilişki uyarınca değil genel hükümler ve TTK'nunda yer alan haksız rekabet hükümlerine göre davacıya karşı sorumlu olduğunu, davalı banka ile hakkında tefrik kararı verilen diğer davalı ... arasında hukuka ve rekabet kurallarına aykırı açık veya gizli bir anlaşma bulunduğunu, davalı bankanın Sulh Hukuk Mahkemesince açılan tevdi mahali hesabına ve icra dairesinin sıra cetveli yapılırken emanette tuttuğu para için açtığı banka hesabına düşük faiz işleterek haksız kazanç sağladığını, ... mülkiyeti kendisine ait olmayan bir paranın nerede, hangi hesapta ve ne kadar faizle nemalandırılması gerektiğine yönelik yapacağı bir idari işlem veya bir idari hizmetin bulunmadığını, ... davacıya sunduğu bir kamu hizmeti bulunmadığını, kamu bankası olan davalının haksız kazanç elde etmesine imkan sağlayacak şekilde bir anlaşma yapılamayacağını, bunun haksız fiil olduğunu, mahkemenin davada esasa girerek banka kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi de yaptırarak elde edilen delillere göre bir karar vermesi gerektiğini beyan ederek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:
Dava, davalı bankanın düşük faiz uygulamak sureti ile davacının zarar görmesine neden olduğu iddiasına dayalı tazminat istemine ilişkindir.
Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
İlk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle aktif husumet yokluğu sebebiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, tevdi mahalli kararına istinaden davalı banka tarafından açılan hesaba yatırılan faiz oranının mevzuata aykırı olarak düşük uygulanıp uygulanmadığı noktasında olup, iş bu banka hesabının Antalya 4. Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D.İş sayılı dosyasından verilen talimat üzerine açıldığı uyuşmazlık konusu değildir. Bu talimat uyarınca banka nezdinde hesap açılmış ve yatırılan para bu hesapta değerlendirilmiştir. Dava konusu edilen mevduat hesabı davacı adına olmadığından, davacı ile davalı banka arasında akdi ilişkisi bulunmamaktadır. Bu nedenle ilk derece mahkemesince davacının aktif dava ehliyeti bulunmadığından davanın reddine dair verilen kararda usul ve yasaya aykırılık bulunmadığından davacı vekilinin istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir. Nitekim Yargıtay 11. HD'nin emsal nitelikteki 27.04.2017 tarihli ve ... Esas-... Karar sayılı emsal nitelikteki kararı da bu yöndedir.
HMK'nın 359/3 maddesi uyarınca; dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, ilk derece mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, HMK'nın 355/1 maddesi gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılmasına göre; davacı vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı vekilinin ilk derece mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 427,60 TL maktu istinaf karar harcından peşin olarak yatırdığından yeniden harç alınmasına YER OLMADIĞINA,
3-Davacının istinaf başvurusu nedeniyle yaptığı yargılama masraflarının kendi üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Kullanılmayan istinaf gider avansının 6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca ilk derece mahkemesince ilgilisine İADESİNE,
5-İstinaf incelemesi dosya üzerinden yapıldığından davalı lehine vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
6-Kararın ilk derece mahkemesi tarafından taraflara TEBLİĞİNE,
Dair, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle ve 6100 sayılı HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince dava değerinin 378.290,00 TL'nin altında olması nedeniyle kesin olarak karar verildi.
...