T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
KARAR TARİHİ:13/10/2025
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi
KARAR TARİHİ:01/07/2022
DAVANIN KONUSU:Menfi Tespit
GEREKÇELİ KARAR
YAZIM TARİHİ:13/10/2025
İlk derece mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.
Üye hakimin görüşü değerlendirildi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili, müvekkilinin turizm sektöründe faaliyet gösterdiğini, bu amaçla öncesinde ... A.Ş. isimli şirket olarak faaliyet göstermekte iken, ortak olacağını vaad eden ... Grubun talebi ile ismini ... Turizm Yat. İnş. San. ve Tic. A.Ş. olarak değiştirdiğini, bu amaçla iki adet otel kiralayıp sezona hazır hale getirdiğini, fakat ortaklık vaadi yerine getirilmeyince zor duruma düştüğünü ve şirketi ...'e devrettiğini, devirde tüm hak ve yükümlülüklerin devredildiğinin protokol ile mutabakat altına alındığını, bu nedenle devir öncesi turizm firmalarından almış oldukları avans çeklerinin de karşılığındaki rezervasyonların kullandırılacağının karşılıklı anlaşılarak ilgili acentelerin bilgilendirildiğini, bu amaçla davalılardan ... Sey. Acenteliği ve Turizm A.Ş. yöneticisi ... ile görüşmeye gittiğini, iş yerine gittiğinde 3. katta çalışanların olmadığını, masanın boş olduğunu gördüğünü ancak bir anlam veremediğini, müvekkilinin davalı şirket yöneticisi ... ile yanında kimliği belirsiz ilk kez karşılaştığı mafya kılıklı iki kişiyi görünce durumu anladığını, fakat ayrılamadığını, müvekkilinin odaya girdikten bir süre sonra iki kişinin davalı şirket yetkilisine kapının önünde bekleyeceklerini söyleyerek ofis kapısının önünü beklemeye başladıklarını, beklemediği bir ortam ile karşılaşan müvekkilinin baskı altına alındığını, ...'un hal ve tavırları ile baskının daha da arttığını, senet vermek istemediğini belirtmiş ise de, ...'un "iyi düşün başka çare yok nereye kaçacaksın senet vermeden buradan çıkamayacağını biliyorsun aileni de biliyoruz" gibi tehditkar ifadeleri ve tavırları sonucunda direnci kırılan müvekkilinin baskı ve korku ile senet imzalamak zorunda kaldığını, imzaladığı senedin fotoğrafını çekmek istediğini, ancak buna dair izin verilmediğini, baskı altında 30/06/2021 tanzim tarihli, vade tarihi boş, ... Seyahat Acentesi lehine 5.000.000,00 TL bedelli senedin tanzimini imzaladığı, kendisinden baskı ve tehditle 30/06/2021 tarihli 5.000.000,00 TL bedelli senedin alındığını, sonrasında da diğer davalıya ciro edilerek aleyhinde Antalya Genel İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasından takip başlatıldığını, zorla ve baskı ile alınan senede ilişkin Antalya Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... Soruşturma sayılı dosyasında şikayette bulunduğunu belirterek, Yargıtay 12. Hukuk Dairesi'nin ... - ... sayılı ve 11/06/2013 tarihli kararı doğrultusunda ve HMK 209/1 amir hükmü gereğince Antalya Genel İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasının tensiple birlikte sahtelik davasında karar verilinceye kadar durdurulmasına karar verilmesini ve suça konu 30/06/2021 tanzim tarihli, ... Seyahat Acentesi lehine tanzim edilmiş 5.000.000,00 TL bedelli senedin müvekkilinden zorla alınması ve müvekkilinin senet alacaklısına böyle bir borcunun bulunmadığının da tespiti ile takibin ve senedin iptaline, davalıların %20'den aşağı olmamak üzere haksız takip tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DAVALILARIN SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davalı ... Tic. Ltd. Şti. Vekili, müvekkili şirket ile diğer davalı ... şirketi arasında yapılmış olan 01/01/2021 tarihli Sistem Acenteliği Sözleşmesi'nin bulunduğunu, müvekkili şirketin, diğer davalı şirketin acentesi olduğunu, müvekkili şirket ile diğer davalı arasında ticari ilişki bulunduğunu, müvekkili şirketin dava konusu senedi diğer davalı şirketten ciro yolu ile bir kısım muaccel olmuş alacaklarına karşılık olarak bir kısım doğacak alacaklarının avansı mahiyetinde aldığını, müvekkili şirketin senedin yetkili hamili olduğunu, senet keşidecisi ile lehtar arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinin müvekkilini bağlamadığını, davacı tarafın somut hiçbir delil sunmadığını, bononun lehtarı olan diğer davalı şirketin turizm sektöründe yıllardır faaliyet gösteren tanınmış ve itibar edilen kurumsal bir firma olduğunu, dava konusu bononun sahte olması, rızası hilafında elinden alındığı iddialarının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, davacı tarafın senet üzerindeki yazı ve imzaya itirazının bulunmadığını, davacı tarafın Antalya Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... Soruşturma sayılı şikayet dilekçesi doğrultusunda takibin durdurulmasına ilişkin bir tedbir kararı da verilmediğini, davacı tarafın tüm iddialarının asılsız ve borçtan kurtulmak adına haksız surette açıldığını belirterek, davacının haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davasının reddine, davacı taraf kötüniyetli olması nedeni ile %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Seyahat Acenteliği ve Turizm A.Ş. vekili, davacı tarafın müvekkili şirket ile yapılan kontenjan sözleşmesinde tek başına kurucu ortağı ve temsilcisi olduğu ... Tur. Otg. Tic. A.Ş.'nin edim ve borçlarına TBK'nın 128. maddesi kapsamında garantör olduğunu, müvekkili şirketin, davacı tarafın hem temsilcisi hem tek ortağı ve hem de garantörü olduğu şirkete sözleşme kapsamında toplam 37 adet çeki muhtelif tarih ve miktarlarda ... TL'ye baliğ olacak şekilde düzenleyerek davacı imzasına teslim ettiğini, bugüne kadar vadesi gelen toplam 7.000.000,00 TL olan çeklerin müvekkili şirket tarafından ödendiğini, dava dışı ... şirketinin sözleşmeye göre 2021 Mayıs ayında işletmesinde bulunan iki oteli işletmeye açmadığını, davacı tarafın sözleşmedeki yasağa rağmen ...'in ortaklığından çıktığının anlaşıldığını, davacı tarafın bidayette sahibi olduğu şirketin hisselerini devir etmeden önce şirketin içini boşalttığı, alacaklılarından mal kaçırdığı iddialarının ortaya çıktığını, bu olumsuz gelişmelerin müvekkilinin hulus ve saffetinden yararlanıldığını, davacının haksız kazanç temin etmek için önceden bu durumu planladığını, müvekkili şirketin 01/07/2021 tarihinde Antalya 13. Noterliği'nin ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile ... ile arasındaki kontenjan sözleşmesinin haklı olarak fesih edildiğini, müvekkili şirketin nakit alacak tutarı olan 7.375.000,00 TL'nin ödenmesi ve henüz vadeleri gelmeyen konusuz ve karşılıksız kalan çeklerin işlemsiz olarak müvekkiline iadesinin talep edildiğini, ...'in Kuşadası 3. Noterliği'nin 13/07/2021 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile usulen cevap verildiğini, ancak bugüne kadar talep edilen bedellerin ödenmediğini, çeklerin iade edilmediğini, 7.375.000,00 TL tutarındaki ticari cari hesap nakit para alacağının tahsili için ... aleyhine İstanbul Anadolu 10. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, davacı tarafın davaya konu bono üzerindeki imzaya itirazının bulunmadığını, davacı tarafın bono hakkındaki ileri sürdüğü sahtecilik iddiasının yerinde olmadığını, davacı tarafından söz konusu bononun kendisinden zorla alındığı iddiası ile Antalya Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... Soruşturma dosyasında şikayette bulunulduğunu, soruşturmanın devam ettiğini, davacının tüm iddialarının soyut hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, davacı tarafın müvekkiline karşı ...'in garantörü olması nedeni ile borçlu olduğunu belirterek, davanın reddine, davacı tarafın %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda;"...Davacı tarafın şikayeti üzerine Cumhuriyet Savcılığı'nda başlatılan soruşturma nedeniyle tüm delilleri toplanmış, tanıkları dinlenmiş, soruşturma sonucunda senedin zorla ve tehdit ile alındığına dair kamu davası açmaya yeterli delil elde edilemediğinden takipsizlik kararı verilmiş ve karar kesinleşmiştir. Davacı vekili her ne kadar davalının yargılama aşamasında senedin teminat senedi olduğunu kabul ettiği, bu nedenle ispat yükünün davalı tarafa geçtiği ileri sürülmüş ise de, senet lehtarı olan davalı ... Seyahat Acenteliği ve Turizm A.Ş. tarafından senedin davacının ortağı ve yetkilisi olduğu şirketin borçlarına karşılık garantör sıfatı ile davacı tarafından düzenlenip verildiği ileri sürülmüş olmakla, senedin düzenlenme nedeninde herhangi bir talil yapılmadığından ispat yükünün davacı üzerinde olduğu, davacının da senedin zorla ve tehdit ile alındığı iddiasını ispatlayamadığının anlaşıldığı" gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemece dava dışı ... şirketi ile davalı ... şirketi arasında düzenlenen 26/11/2020 tarihli kontenjan sözleşmesinin irdelenmediğini, davalıların defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yapılması taleplerinin reddedildiğini, mahkemece hiçbir delil toplanmadan salt davalı tarafın beyanlarına itibar edilerek hukuki dayanaktan yoksun hüküm kurulduğunu, davalı vekilinin beyanlarının senedin teminat amacıyla alındığına yönelik olduğunu, bu beyanın, senedin hangi hukuki ilişki sonucunda teminat olarak verildiğine ilişkin ispat yükünü davalı alacaklıya çevirdiğini, senede karşı senetle ispat zorunluluğu gereği davalının, müvekkilinin kefalet/garantör sorumluluğunu yazılı delil ile ispat etmesi gerektiğini, senedin ihdasına dayanak olacak bir ticari veya hukuki ilişkinin bulunmadığını, davalı tarafın, müvekkilinin dava dışı ... şirketinin borcundan dolayı kefalet/garantör sıfatı ile sorumlu olduğunu gösteren bir sözleşme ibraz edemediğini, takibe konu senedin tutarı, tanzim ve vade tarihleri de dikkate alındığında, müvekkilinin almadığı bir para için senet imzalamayacağının açık olduğunu, müvekkilinin şirketi devrettiği 24/06/2021 tarihi itibariyle şirket ile herhangi bir fiili ve hukuki ilişkisinin kalmadığını, bu itibarla müvekkilinin şirketi devrettikten sonra davalı ... şirketinden otellerin açılması için ek paraya ihtiyacı olduğu yönündeki beyanın gerçekle bağdaşmadığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte bu beyan gerçek dahi olsa otellerin açılması için ihtiyaç duyulan para karşılığında senede mukabil müvekkiline para verildiğinin davalı vekili tarafından iddia dahi edilmediğini, eğer senet bu sebeple verilmiş ise borç senedinde belirtilen 5.000.000,00 TL tutarın müvekkiline ödenmemesi nedeniyle senedin bedelsiz kaldığının kabulü gerekeceğini, senedin müvekkilinin elinden iradesi hilafında alındığının açık olduğunu, davalıların fikir ve eylem birliği içerisinde hareket ettiklerini, kötüniyetli olarak bedelsiz senedi takibe koyduklarını, davalılar aleyhine asıl alacak tutarının %20'sinden aşağı olmamak üzere haksız takip tazminatına hükmedilmesini talep ettiklerini beyan ederek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:
Dava, menfi tespit istemine ilişkindir.
Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Mahkemece yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmiştir.
HMK'nın 359/3 maddesi uyarınca; dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, ilk derece mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, HMK'nın 355/1 maddesi gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına, senedin zorla alındığına ilişkin savcılık dosyasının takipsizlikle sonuçlanmasına, davacının yargılamada senedin zorla ve tehdit ile alındığı iddiasını ispatlayamamasına, senedin teminat senedi olduğu iddiasının davacı tarafından kesin delillerle ispatlanamamasına, davalının garantörlük sözleşmesine ilişkin beyanlarının, senedin veriliş amacını talil eder nitelikte olmadığının sabit olmasına, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılmasına göre; davacı vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı vekilinin ilk derece mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 615,40 TL maktu istinaf karar harcından peşin olarak yatırılan 80,70 TL harcın mahsubu ile bakiye 534,70 TL istinaf karar harcının davacı taraftan tahsili ile Hazine'ye GELİR KAYDINA,
3-Davacının istinaf başvurusu nedeniyle yaptığı yargılama masraflarının kendi üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Kullanılmayan istinaf gider avansının 6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca ilk derece mahkemesince ilgilisine İADESİNE,
5-İstinaf incelemesi dosya üzerinden yapıldığından vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
6-Kararın Dairemiz tarafından taraflara TEBLİĞİNE,
Dair; dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle, 04/06/2025 tarih 7550 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 20. maddesi uyarınca dava tarihindeki miktarı itibariyle 6100 sayılı HMK'nın 361/1. maddesi gereğince Dairemiz kararının tebliğinden itibaren İKİ HAFTALIK süre içinde Yargıtay nezdinde temyiz kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.
...