T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi
KARAR TARİHİ: 11/07/2024
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit
GEREKÇELİ KARAR
YAZIM TARİHİ: 30/12/2024
İlk derece mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.
Üye hakimin görüşü değerlendirildi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili, müvekkilinin ... yaşında 9.800,00 TL emekli maaşı aldığını, başkaca bir geliri olmadığını, mahkemece olası ihtiyati tedbir kararı verilmesi halinde takip miktarının %15'i oranında teminat yatırabilecek durumda dahi olmadığını, tüm bu nedenlerle takibe konu senedin bedelsiz olması nedeniyle adli yardım talep ettiğini, davalının Antalya Genel İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu davacı müvekkili aleyhine 358.000,00 TL takip çıkış miktarlı takip başlattığını, her ne kadar takibe dayanak senetteki imza davacı müvekkiline ait ise de davacının davalıya herhangi bir borcu olmadığını, davalı ile davacı müvekkili arasında hiç bir zaman bir alacak verecek ilişkisi olmadığını, ödeme durumunda davalının sebepsiz zenginleşeceği nedeni ile davacı tarafından keşide edilen 02/01/2021 düzenleme, 02/03/2021 ödeme tarihli ve 250.000,00 TL bedelli senedin bedelsiz olduğunun tespitini, takip dosyasından davacı müvekkilinin borcu olmadığının tespiti ile bedelsiz senedine dayanılarak kötü niyetli başlatılan takibe ilişkin %40'ından aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini arz ve talep etmiştir.
DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davalı vekili, dava dilekçesindeki iddiaları kabul etmediğini, senede karşı senet ile ispat kurallarının geçerli olduğunu, kambiyo senetlerinin illetten mücerret olduğunu, tanık dinletilmesine muvafakatinin bulunmadığını beyanla davanın reddini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda;"...Dava senede karşı açılan menfi tespit davası olmakla senedin bedelsiz olduğunu imzasını inkar etmeyen davacının ispatlaması gerekir. Davacı senedin geçersizliğini ancak senet kuvvetinde yazılı bir belge ile ispatlayabilir. Somut olayda davacı yanca sunulan yazılı delil bulunmadığı gibi davalı yan isticvap beyanlarında senedin borç para karşılığı verildiğini beyan etmiş olup, dava dilekçesindeki iddiaları da kabul etmemiştir. Davacı yemin deliline de dayanmamış olup, iddiasını ispat edemediği" gerekçesiyle davanın reddine, İİK'nın 72/3. maddesi kapsamında tedbir kararı verilmediği gözetilerek davalının tazminat isteminin koşulları oluşmadığından reddine karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; her ne kadar takibe dayanak senetteki imza davacı müvekkiline ait ise de müvekkilinin davalı alacaklıya herhangi bir borcunun olmadığını, müvekkilinin kız kardeşi ... ve yeğeni ... ile davalı ... arasında araç alım satım işlemi olduğunu, takip alacaklısı davalının, müvekkilinin yeğeninden alacağını bir türlü alamadığını, yeğeninin ısrarı üzerine davaya konu senedi imzalayıp davalıya verdiğini, müvekkili ile davalı arasında temelde bir alacak borç ilişkisinin mevcut olmadığını, taraflar arasında hiçbir zaman bir mal alım satımı, borç para alışverişi olmadığını, müvekkilinin yeğeninin borcuna kefil de olmadığını, yeğeninin zor durumda kalması ve alacaklının da ısrarla bir yandan senet istemesi üzerine müvekkilinin bu senedi imzaladığını, kabul anlanıma gelmemek üzere davalı ile müvekkilinin yeğeni arasındaki alacak/borç ilişkisinin 25.000,00 TL olmasına rağmen müvekkiline 250.000,00 TL bedelli senet imzalatıldığını, müvekkilinin yaşlılığı ve tecrübesizliğinden yararlanılarak, taraflar ile hiçbir borç alacak ilişkisi olmamasına ve kefil de olmamasına rağmen, sadece olay anında tarafların yanında olması yüzünden kendisine senet imzalatıldığını, bu nedenle takibe dayanak olan senedin bedelsiz bir senet olduğunu, davalı asilin isticvap duruşmasında gerçeğe aykırı beyanda bulunduğunu, talep ettikleri ... plakalı aracın eski maliklerini de gösterir tescil kayıtlarının mahkemece dosya arasına alınmadığını, davayı kabul anlamına gelmemek üzere, davanın reddi halinde davalı yanın sebepsiz zenginleşeceğini ve icraya borcun ödenmesi akabinde istirdat davası açılması gerekeceğini, bu durumun usul ekonomisine uygun düşmediğini beyan ederek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:
Dava, takip konusu bononun bedelsiz olduğu iddiasına dayalı menfi tespit istemine ilişkindir.
Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Dava konusu bono şekli açıdan unsurları tam olup kambiyo senedi vasfındadır. Kambiyo senetleri temel hukuki ilişkiden bağımsız bir nitelik taşır ve soyut bir borç ikrarı içerir. Somut olayda, davacı borçlu emre yazılı bu senetten kaynaklanan borcu ödediğini savunmamış; aksine senedin teminat senedi olarak düzenlendiğini, teminat altına alınan borcun senette yazılı tutar kadar olmadığını, taraflar arasında borç ilişkisinin bulunmadığını ileri sürmüştür. Senet üzerinde nakden teslim alındığı yazılıdır. Senet sebepten mücerret olup, davalının da bu senedin borca karşılık alındığı savunmasına karşın, aksini iddia eden yani bononun teminat amaçlı düzenlendiğini, taraflar arasında esasen herhangi bir borç ilişkisinin bulunmadığını iddia eden davacı taraf bu hususu ispatla yükümlüdür. Davacı taraf senede karşı senetle ispat kuralı gereği iddiasını aynı kuvvette kesin bir delille ispatlayamamış olup, mahkemenin bu kabulden hareketle verdiği ret kararı doğru bulunmuştur.
HMK'nın 359/3 maddesi uyarınca; dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, ilk derece mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, HMK'nın 355/1 maddesi gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılmasına göre; davacı vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı vekilinin ilk derece mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 427,60 TL maktu istinaf karar harcı peşin olarak alındığından yeniden alınmasına YER OLMADIĞINA,
3-Davacının istinaf başvurusu nedeniyle yaptığı yargılama masraflarının kendi üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Kullanılmayan istinaf gider avansının 6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca ilk derece mahkemesince ilgilisine İADESİNE,
5-İstinaf incelemesi dosya üzerinden yapıldığından davalı lehine vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
6-Kararın ilk derece mahkemesi tarafından taraflara TEBLİĞİNE,
Dair, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle ve 6100 sayılı HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince dava değerinin 378.290,00 TL'nin altında olması nedeniyle kesin olarak karar verildi.
...