T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
KARAR TARİHİ:11/12/2025
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:DENİZLİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR TARİHİ:20/09/2022
DAVANIN KONUSU:Alacak
GEREKÇELİ KARAR
YAZIM TARİHİ:11/12/2025
İlk derece mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.
Üye hakimin görüşü değerlendirildi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili, davalı-borçlulardan ... San. Tic. Ltd. Şti. (eski ünvanı ... İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.) ile müvekkili banka arasında akdedilen genel kredi sözleşmesi gereği borçlu lehine kredi hesapları açılarak kredi kullandırıldığını, taraflar arasında akdedilen genel kredi sözleşmelerini ... ve ...'ın müşterek borçlu müteselsil kefil olarak imzaladığını, anılan kredi sözleşmelerinde borçluların sözleşme hükümlerini yerine getirmemesi üzerine kredi hesaplarının kat edildiğini ve borçlulara hesabın kat edildiğini gösterir Üsküdar 6. Noterliği'nin 09/01/2019 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi keşide edilerek gönderildiğini, davalı-borçlulardan ... Teks. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile müvekkili banka arasında akdedilen genel kredi sözleşmesi gereği borçlu lehine kredi hesapları açılarak kredi kullandırıldığını, taraflar arasında akdedilen genel kredi sözleşmelerini ... ve ...'ın müşterek borçlu müteselsil kefil olarak imzaladığını, anılan kredi sözleşmelerinde borçluların sözleşme hükümlerini yerine getirmemesi üzerine kredi hesapları kat edildiğini ve borçlulara hesabın kat edildiğini gösterir Üsküdar 6. Noterliği'nin 27/11/2018 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesi keşide edilerek gönderildiğini, bu süreçte borçlu firmalar ve kefiller tarafından Denizli Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası üzerinden konkordato talebinde bulunulduğunu, mahkeme tarafından firma hakkında 13/11/2018 tarihinde üç ay geçici mühlet kararı verildiğini, 13/02/2019 tarihinden başlamak üzere 2 ay süre ile geçici mühlet kararının uzatıldığını, akabinde davalılar hakkında 10/04/2019 tarihinden itibaren 1 yıl süre ile kesin mühlet kararı verilerek, kesin mühlet kararının İİK'nın 289/5. maddesi gereğince 03/07/2020 tarihinden başlamak üzere 6 ay süre ile uzatıldığını, konkordato mühlet aşamasında müvekkili banka tarafından, Denizli Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasına ve konkordato komiserliğine; ... San. Tic. Ltd. Şti.'den 08/05/2019 tarihi itibariyle 411.707,02 TL, ... ...'dan 08/05/2019 tarihi itibariyle 411.707,02 TL, ...'dan 08/05/2019 tarihi itibariyle 411.707,02 TL, ... Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti.'den 08/05/2019 tarihi itibariyle 74.714,84 TL, ...'dan 08/05/2019 tarihi itibariyle 74.714,84 TL, ...'dan 08/05/2019 tarihi itibariyle 74.714,84 TL olmak üzere toplam alacaklarının bildirildiğini ancak borçlu firmanın kabul/ret beyanı gereği, müvekkili bankanın davalı borçlu ... İnşaat...Ltd. Şti. üzerinde 13/11/2018 tarihi itibariyle 322.009,34 TL, ... Yapı...Ltd. Şti. üzerinde 13/11/2018 tarihi itibariyle 48.814,98 TL alacağının bulunduğunun kabul edildiğini, diğer kısımların ise davalı borçlular tarafından reddedildiğini, komiser heyeti tarafından hazırlanan 11/11/2019 tarihli görüş raporunda, müvekkili banka ... A.Ş.'nin ... İnşaat...Ltd. Şti.'den alacağının 322.009,34 TL, ... Yapı...Ltd. Şti.'den 52.323,89 TL olduğunun belirtildiğini, 18/08/2020 tarihli bilirkişi raporunda ise; müvekkili bankanın ... İnşaat...Ltd. Şti.'den alacağının 322.009,34 TL, ... Yapı...Ltd. Şti.'den 55.411,72-TL olduğu, konkordato alacaklılar toplantısı neticesinde müvekkili alacaklı banka tarafından konkordato projesine karşı olumsuz oy kullanıldığını, oylamanın ve konkordato komiserliğince tanzim edilip dosyaya sunulan nihai raporun ardından firma hakkında 04/01/2021 tarihinde konkordato projesinin tasdikine dair karar verildiğini, tasdik edilen proje gereği davalı borçlu firmaların borçlarını; 04/01/2021 tarihinden başlamak üzere, 10 ay ödemesiz dönemden sonra eşit taksitler halinde 60 ay vadede ödenmesine dair hüküm kurulduğunu, müvekkili alacaklı bankanın menfaatinin zedelenmesini önleyecek hukuki enstrümanların hiçbirinin kullanılmaması sonucunu doğuracak şekilde usul ve yasaya aykırı olarak tesis edildiğini, İcra İflas Kanunu'nun 308/b maddesi uyarınca alacakları itiraza uğrayan alacaklıların bir aylık yasal süre içinde dava açması gerektiğine hükmedildiğinden mezkur hüküm uyarınca işbu davanın açılmasının zorunlu olduğunu, dava açılmadan önce arabuluculuk görüşmelerinden netice alınamadığını belirterek; fazlaya-ıslaha ilişkin hakları saklı kalmak üzere Denizli Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 04/01/2021 tarihli ve ... Esas - ... Karar sayılı kararla konkordato talebinin tasdikine karar verilen ... İnşaat...Ltd. Şti.'nin, müvekkili alacaklı davacı bankaya 08/05/2019 tarihi itibarıyla toplam 411.707,02 TL alacağının bulunduğu, bu tutarın 322.009,34 TL'lik kısmının kabul edildiği, borçlu davalının beyanı esas alınmak suretiyle müvekkili bankanın reddedilen alacağının ise 89.697,68 TL'lik olduğu, ... Yapı...Ltd. Şti.'nin müvekkil alacaklı davacı bankaya 08/05/2019 tarihi itibariyle toplam 74.714,84 TL alacağının bulunduğu, bu tutarın 55.411,72 TL'lik kısmının kabul edildiği, borçlu davalının beyanı esas alınmak suretiyle müvekkili bankanın reddedilen alacağının ise; 19.303,12 TL'lik olduğu, çekişmeli hale gelen bu tutarların kayıt kabulü ile tespiti ve anılan borç tutarının İİK'nın 308/b maddesi uyarınca konkordato tasdik kararı veren Denizli Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından belirlenecek bir bankaya borçlu davalı tarafından yatırılmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin, hakkında konkordato tasdik kararı verilen borçlu davalı şirketler üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DAVALILARIN SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davalılar vekili, karşı yanca verilecek cevap ve sunulacak delillere karşı cevap ve delil sunma, ... Esas sayılı dosyadasında mevcut komiser raporları ile ve gerekse SMMM KGK Bağımsız Denetçi ... - Bankacı Bilirkişi ... tarafından yapılan inceleme ile düzenlenen 14/07/2020 rapor ile ve gerekse ... tarafından banka tarafından sunulu belgeler ve davacılara ait ticari defterler incelemesi sonucu düzenlenen 18/11/2020 tarihli raporu ile bankanın ... İnşaat...Ltd. Şti.'den 322.009,34 TL, ... Yapı...Ltd. Şti.'den 57.488,81 TL alacağının olduğu tespit edilmiş olmakla; müvekkili davalılar tarafından açılan dava tarihi 13/11/2018 olup, dava tarihi tasdik olunan konkordato projesi de göz önüne alındığında 08/05/2019 tarihi itibari ile bankanın alacak bildiriminde bulunduğu rakam üzerinden (faiz işletilmek suretiyle) talepte bulunulmasının yasal düzenlemelere aykırı olduğunu, davacı tarafından sunulan depo talebinin adi alacaklılar arasında eşitsizlik yaratacak olması, mahkemece şayet alacağın varlığının tespitine karar verilir ise; ödeme koşulları tüm diğer adi alacaklıların ödeme planına eklenecek olması ve dolayısı ile herhangi bir şekilde davacıyı hak kaybına uğratacak bir durumun söz konusu olmamakla ve ayrıca mahkemece de depo talebinin reddine karar verilmesi ve tasdik olunan proje de henüz ödeme zamanının gelmemesi nedenleri ile depo talebinin reddine, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda;"...Mahkememizin ... Esas sayılı dosyası ile davalı şirketlerin konkordato teklifinin tasdikine karar verildiği, davalı şirketler tarafından davacıların alacağının bir kısmının kabul edilip bir kısmının reddedildiği, reddedilen kısım yönünden çekişmeli hale gelen alacağın İİK'nın 308/b maddesi kapsamında konkordato tasdik şartları altında davalıdan tahsilini talep ettiği, dosya arasına alınan denetime elverişli ve hükme esas alınan bilirkişi raporlarına göre, davanın ... İnşaat...Tic. Ltd. Şti. yönünden kısmen kabulü ile, Denizli Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 04/01/2021 tarihli ... Esas - ... Karar sayılı dosyasında; davacı banka alacağının bu davalı yönünden 11.603,92 TL eksik kabul edildiğinin tespiti ile; 11.603,92 TL'nin davacının alacağı olarak konkordato tasdik projesine dahil edilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, davalı ... Yapı...Ltd. Şti. yönünden açılan davanın reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılmıştır. İİK'nin 308/b-1 maddesi uyarınca açılan bu dava alacaklının konkordatodaki payını belirleyecek olup, mahkemece genel hükümlere göre çözülecek olan uyuşmazlık ile ilgili kabul kararı verilmesi halinde konkordatonun yürürlükte bulunduğu sürece alacağın konkordato koşullarına göre tahsili sonucu ortaya çıkacaktır. Bu dava ile çekişmeli alacağın konkordato projesi kapsamına dahil olup olmayacağı hususu belirlenecektir. Davanın kabul edilmesi belirli bir para alacağının tahsilini değil sadece konkordato projesine dahil edilmesi sonucunu doğuracaktır. Nitekim dava bir aylık hak düşürücü süreye tabi tutulmuş olup, bu haliyle davanın alacaklı ile borçlu arasında geçen gerçek anlamda bir eda davası olmadığından; dava sonunda verilen hükmün yalnız konkordato talep eden borçlunun konkordato projesine katılıp katılmayacağı veya ne miktarda katılacağını belirlemeye yönelik olacağından davanın bu niteliğine göre alacak davasından farklı olarak maktu harç ve vekalet ücretine tabi olduğu emsal yüksek mahkeme kararlarında belirtildiğinden, maktu harç ve vekalet ücretine karar verilmiştir." gerekçesiyle davanın; ... şirketi yönünden kısmen kabulü ile 11.603,92 TL'nin konkordato tasdik projesine dahil edilmesine, davalı ... şirketi yönünden reddine karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkili bankanın 08/05/2019 tarihi itibariyle, borçlu ... şirketinden 411.707,02 TL, borçlu ... şirketinden 74.714,84 TL alacaklı bulunduğunu, Denizli Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında müvekkili banka adına kabul edilen alacak tutarlarının; ... şirketi yönünden kabul edilen 322.009,34 TL, reddedilen 89.697,68 TL, ... şirketi yönünden kabul edilen 55.411,72 TL, reddedilen 19.303,12 TL olduğunu, bilirkişi tarafından 13/11/2018 geçici mühlet ve 10/04/2019 kesin mühlet tarihleri baz alınarak hatalı ve eksik hesaplama ile rapor tazmin edildiğini, konkordato komiserliğine 08/05/2019 alacak kayıt tarihi itibariyle hesap yapılması ve ek rapor alınması taleplerinin kabul edilmediğini, eksik yargılama sonucunda hatalı karar verildiğini beyan ederek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:
Dava, 2004 sayılı İİK'nın 308/b. maddesi uyarınca çekişmeli alacağın konkordato projesine dahili istemine ilişkindir.
Mahkemece, yukarıda yazılı gerekçeyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
İcra ve İflas Kanunu'nun 301. maddesine göre, konkordato projesinin hazırlanıp alacakların bildirilmesi ve tahkikinden sonra, komiser tarafından yapılacak ilanda yer alan alacaklının bir başka deyişle, konkordato projesine alacağı kaydedilen alacaklının alacağına borçlunun itiraz etmesi halinde bu alacak “çekişmeli alacak” vasfını kazanır.
İcra ve İflas Kanunu'nun 302/IV. bendi gereği mahkeme, çekişmeli alacağın hesaba katılıp katılmamasına ve ne oranda katılacağına yaklaşık ispat ölçüsünde ve gerektiğinde bilirkişi incelemesi yaptırarak karar verecektir. Bu şekilde inceleme yapan mahkemenin vereceği karar, maddi hukuk bakımından sonuç doğurmaz.
Çekişmeli alacağın oylamaya katılmasına ve katılacağı orana karar veren mahkeme, İİK’nın 308/b-II. bendi gereği tasdik kararında konkordato projesi uyarınca çekişmeli alacaklara isabet eden payın kararın kesinleşmesine kadar borçlu tarafından mahkemece belirlenen bir bankaya yatırılmasına karar verebileceği gibi çekişmeli alacağın oylamaya hiç katılmamasına da karar verebilir, ancak ne yönde karar verilirse verilsin bu karar bağlayıcı olmayıp tasdik kararının ilanından itibaren İİK’nın 308/b-I. bendi gereği alacağı itiraza uğrayan alacaklı tasdik kararından itibaren bir ay içinde dava açabilir.
Süresi içerisinde dava açılmaması durumunda alacaklıların tasdik kararı veren mahkemenin çekişmeli alacağa karşılık olarak ayrılan ve bankaya yatırılan payı talep etmeleri de mümkün değildir. Buna karşın alacakları itiraza uğrayan alacaklıların genel hükümlere göre her zaman dava açmaları mümkündür. Bu durumda alacakların itiraza uğrayan alacaklıların bir ay içinde dava açmaları halinde çekişmeli alacak olarak İİK'nın 308/b maddesinden yararlanacağını, bir aylık süre içinde dava açmaması halinde ise, davanın genel hükümlere tabi olacağını ve çekişmeli alacak olarak bu hükümden yararlanamayacağını söyleyebiliriz.
Çekişmeli alacaklar hakkındaki açılacak dava, görevli ve yetkili mahkeme ile yargılama usulleri ve ispat hukuku kuralları bakımından genel hükümlere tabi olacaktır. Örneğin çekişmeli alacak kira sözleşmesinden kaynaklanmakta ise uyuşmazlık sulh hukuk mahkemesinde, işçilik alacaklarına ilişkin uyuşmazlık ise iş mahkemesinde, ticari olmayan bir alacağa dayalı uyuşmazlık ise asliye hukuk mahkemesinde, ticari nitelikte bir alacak ise, asliye ticaret mahkemesinde görülecektir. Kanun koyucu burada her uyuşmazlığın uzman mahkemelerde görülmesine ilişkin genel ilkeye bağlı kalmıştır. Genel hükümlere tabi olma sadece bu konularda söz konusudur. Buna karşılık, alacağın tahsili genel hükümlere tabi değildir.
Yukarıda değinildiği üzere tasdik edilen konkordato genel olarak bütün alacaklılar için mecburi ve bağlayıcı olduğundan çekişmeli alacağın mukadderatı da konkordato hükümlerine tabidir. Bir başka deyişle çekişmeli alacak hakkında karar veren mahkeme, konkordato projesini göz önünde bulundurarak alacağın tasdik edilen vade, tenzilat ve diğer ödeme koşullarına göre, tahsil edilmesi yönünde hüküm kuracaktır.
Bu açıklamalar ışığında somut olaya gelince; davalı şirket hakkında 04/01/2021 tarihinde verilen konkordato tasdik kararı Dairemiz'in 04/11/2024 tarihli ... Esas - ... Karar sayılı kararıyla kaldırılmıştır. Bir başka deyişle çekişmeli alacak davasının istinaf incelemesinin yapıldığı tarihte davalı şirket hakkında verilen konkordatonun tasdikine dair bir karar mevcut değildir.
İİK’nın 308/b maddesinde düzenlenen çekişmeli alacaklar için açılacak davadan söz edebilmek için “geçerli konkordato talebi ve tasdik kararının bulunması” bu davanın ön koşuludur.
Hal böyle olunca, davalı şirketin konkordato talebi ile ilgili verilen kararın akıbeti araştırılarak;
a) Konkordato talebi reddedilmesi halinde çekişmeli alacak davası için “konkordatonun kabulü” ön koşulu ortadan kalktığı için HMK’nın 30. maddesinde düzenlenen usul ekonomisi ilkesi de dikkate alınarak işbu davaya genel hükümlere göre alacak davası olarak devam edilmesi gerekir. Zira çekişmeli alacak davasında alacak talebi hakkında yapılacak yargılama genel hükümlere tabi ise de; verilecek hüküm ve sonuçlar konkordatonun yürürlükte olup olmamasına göre farklıdır. Konkordato yürürlükte iken alacağın konkordato projesi kapsamında, tasdik edilen konkordato hükümlerine göre ödenmesi gerekecek, örneğin konkordato faizsiz ise faiz uygulanmayacak, buna karşılık konkordato yürürlükte değil ise faiz de dahil tamamen genel hükümlere göre tahsil hükmü kurulacaktır.
b-) Konkordato talepli davada davalı şirketin iflasına karar verilmesi halinde ise davaya kayıt kabul davası olarak devam edilerek hüküm kurulmak üzere yeniden esas hakkında bir karar verilmesi için kararın re’sen nedenlerle kaldırılması gerekmiştir (Aynı yönde içtihat için bakınız: Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 2024/2615 Esas - 2024/3215 Karar sayılı ilamı).
Kararın kaldırma nedenine göre, davacı vekilinin diğer istinaf istemlerinin şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.
Sonuç olarak, davacı vekilinin istinaf başvurusunun resen nedenlerle kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılmasına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı vekilinin ilk derece mahkemesinin kararına ilişkin istinaf başvurusunun ESASTAN KABULÜNE,
2-6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince Denizli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 20/09/2022 tarih ve ... Esas - ... Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
3-6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
4-İlk derece mahkemesi kararı yukarıda açıklanan sebeple kaldırıldığından davacı vekilinin diğer istinaf nedenlerinin şimdilik incelenmesine YER OLMADIĞINA,
5-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince peşin olarak yatırılan istinaf karar harcının ilk derece mahkemesince talebi halinde davacıya İADESİNE,
6-Davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderinin ilk derece mahkemesinde yapılacak yargılama sonunda dikkate ALINMASINA,
7-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
8-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince peşin alınan ve harcanmayan istinaf gider avansının ilk derece mahkemesince ilgiliye İADESİNE,
9-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara TEBLİĞİNE,
Dair, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle ve HMK'nın 353/1-a maddesince kesin olarak karar verildi.
...