T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
KARAR TARİHİ:20/10/2025
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:ANTALYA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR TARİHİ:22/06/2022
DAVANIN KONUSU:Menfi Tespit
GEREKÇELİ KARAR
YAZIM TARİHİ:20/10/2025
İlk derece mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.
Üye hakimin görüşü değerlendirildi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili, müvekkilleri aleyhine Antalya 3. İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyası ile " Alacaklısı ... Elektrik A.Ş. ve keşideci-borçluları davacı müvekkillerim olan 23/06/2009 tanzim, 29/08/2009 vade tarihli ve 110.000,00 TL bedelli bonoya dayalı; kambiyo senetlerine özgü takip yolu ile icra takibi yapıldığını, Antalya 5. İcra Hukuk Mahkemesinin ... E. sayılı dosyası ile bir kısım ödemelerin düşülmediği ve teminat senedinin gerçek alacağın üstünde bir tutarla icraya konulduğu iddiasıyla itiraz edildiğini, daha sonra tarafların anlaştığını, yapılan itirazlardan vazgeçildiğini, ekte sundukları 20.05.2010 tarihli "ibra Belgesi" başlıklı belgeden de anlaşılacağı gibi, asıl borç ve ferileri ödenmiş, tahsil harcı daha sonra borçlu müvekkilimce ödenmesi kaydı ile müvekkilleri borçluların haricen ödeme nedeniyle ibra edildiklerini, tahsil harcını da yatırdıklarını, takibe konu senedin ve alacağın zamanaşımına uğradığını, davalı alacaklının; dava konusu Antalya 3. İcra Müdürlüğünün... sayılı dosyasını yenilediğini, yeni esas numarası olan ... sayılı dosya üzerinden haciz istediğini ve takibe devam ettiğini, yaklaşık 10 yıl önce tahsil edip ibraname düzenlediği icra dosyasını tekrar işleme alıp haciz talep ederek, müvekkilini zarara uğrattığını, bu nedenle alacaklının kötü niyetli olduğunu belirterek, müvekkillerinin Antalya 3. İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyasına dayanak 23/06/2009 tanzim, 29/08/2009 vade tarihli ve 110.000,00 TL bedelli bono nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespitine, kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davalı vekili, öncelikle davacının taleplerinin menfi tespit davasının konusu olmayıp İcra İflas Kanunu 71.maddesi uyarınca İcra Hukuk Mahkemesi'nde açılacak bir davanın konusu olabileceğini, zira hukuki ilişkinin reddedilmediğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda; "... Davalının Antalya 3. İcra Müdürlüğünün... sayılı dosyası ile 07/10/2009 tarihinde, davacılar aleyhine, 110.000,00 TL Miktarlı Tanzim Tarihli, Vade Tarihli Senede dayanarak, 110.000,00TL asıl alacak, 2.233,15TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 112.233,15TL üzerinden kambiyo senetlerine (çek, poliçe ve emre muharrer senet) özgü haciz yolu ile takip başlatıldığı, icra dosyasında son işlemin 22/11/2010 tarihinde Burdur Tapu Sicil Müdürlüğü'ne yazılan müzekkere ile ihtiyati haciz işleminin kaldırılmasına ilişkin olduğu, icra dosyasında bu tarihten sonra hiç bir işlem yapılmadığı, en son alacaklı vekilinin takibin yenilenmesi talebi üzerine 14/10/2021 tarihinde takibin yenilenerek borçlulardan ... için ödeme emri çıkartılmasına karar verildiği, bunun üzerine dosyanın ... numarayı aldığı anlaşılmıştır. İcra takip dosyası son işlemin yapıldığı 22/11/2020 tarihinden sonra İİK.nun 39.maddesi gereğince 10 yıl boyunca işlem yapılmadığından 22/11/2020 tarihinde zamanaşımına uğradıktan sonra yenileme işlemi 14/10/2021 tarihinde yapılmıştır. Bu nedenle davanın kabulü" şeklinde karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Karara karşı, davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı tarafın iddialarını ancak icra hukuk mahkemesinde öne sürülebileceğini, takibin kesinleşmesinden sonra zamanaşımı iddiasının İcra İfas Kanunu gereğince İcra Mahkemesinde öne sürülebileceğini, yenileme talebinin davacıya tebliğinden itibaren İİK 71. madde uyarınca davacının zamanaşımı itirazında bulunmadığını, icra takibinin iptalinin icra hukuk mahkemesinden istenebileceğini, zamanaşımının bulunmadığını, takibin ilama dayalı değil, kambiyo senedine dayalı olduğunu, zamanaşımı iddiasının asılsız olduğunu beyan ederek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:
Dava, menfi tespit istemine ilişkindir.
Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile takipte takibin kesinleşmesinden önceki evrede zamanaşımı def’i İİK'nın 168/5. maddesi uyarınca yasal beş günlük şikâyet süresinde ileri sürülmesi gerekir. Takipten sonraki evrede ise İİK'nın 170/b maddesi yollaması ile aynı Kanunun 71 ve 33/a maddesi uyarınca süresiz olarak ileri sürülebilir. Mahkemece takipten sonraki evrede alacağın zamanaşımına uğradığı iddiası ile genel mahkemede menfi tespit davası açılamayacağı gözetilmeden alacağın zamanaşımına uğradığı gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmesi, borcun ödendiğine ilişkin iddianın değerlendirilmemesi hatalıdır.
Mahkemece yapılması gereken iş; 20.05.2010 tarihli ibraname başlıklı belgenin değerlendirilerek sonuca göre bir karar verilmesinden ibarettir.
Sonuç olarak, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılmasına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalı vekilinin ilk derece mahkemesinin kararına ilişkin istinaf başvurusunun ESASTAN KABULÜNE,
2-6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince ANTALYA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ 22/06/2022 tarih ... Esas- ... Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
3-6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
4-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince peşin olarak yatırılan istinaf karar harcının ilk derece mahkemesince talebi halinde davalıya İADESİNE,
5-Davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderinin ilk derece mahkemesinde yapılacak yargılama sonunda dikkate ALINMASINA,
6-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
7-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince peşin alınan ve harcanmayan istinaf gider avansının ilk derece mahkemesince ilgiliye İADESİNE,
8-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara TEBLİĞİNE,
Dair, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle ve HMK'nın 353/1-a maddesince kesin olarak karar verildi.
...