T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi
KARAR TARİHİ:24/12/2021
DAVANIN KONUSU:Kooperatif Üyeliğinden İhraç Kararının İptali
GEREKÇELİ KARAR
YAZIM TARİHİ:17/03/2025
İlk derece mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.
Üye hakimin görüşü değerlendirildi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili, davacı ...’nun davalı kooperatifin üyesi olduğunu, davacının daha önce mali yükümlülüklerini yerine getirmediği gerekçesiyle davalı kooperatif eski kayyımının 05/03/2019 tarihli ve ... sayılı kararı ile kooperatif üyeliğinden ihraç edilmiş ise de, anılan karara karşı kooperatif genel kuruluna itiraz ettiğini, itirazının reddedilmesi üzerine ihraç kararının iptali için dava açtığını, davacının ihraç kararının iptali için açtığı davanın Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas ve ... Karar sayılı dosyasında görülüp karara bağlandığını, yargılamada davalı kooperatif tarafından düzenlenen ortaklıktan çıkarmaya ilişkin ihtarnamede istenen borç ile gerçek borç arasında fahiş fark bulunduğu, bu nedenle ihraç kararlarının gerçek borcu yansıtan ihtarnamelere dayanmadığı ve davacının ihracına yönelik kararın haksız olduğu gerekçesiyle müvekkili hakkındaki ihraç kararının iptaline karar verildiğini, kararın istinaf aşamasında olup, henüz kesinleşmediğini, bu defa davacının, davalı kooperatif yönetim kurulunun 06/09/2021 tarihli ve ... sayılı kararı ile Antalya 1. Ağır Ceza Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında yapılan yargılamada; kooperatifin para, mal ve belgeleri üzerinde suç işlediği sabit görülerek mahkumiyetine karar verilen kooperatif üyesi ...'nun ana sözleşmenin 14/5 maddesi gereğince kooperatif üyeliğinden 2. defa ihraç edildiğini, kooperatif vekilinin Antalya 22. Noterliği'nin 07.09.2021 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarıyla öğrendiğini, öncelikle birinci ihraç davası devam ederken ikinci ihraç kararı verilmesinin usul ve Kooperatifler Yasası'na aykırı olup, sırf bu nedenle davanın kabulü gerektiğini, öte yandan, davacı hakkında "Kooperatifin para, mal ve belgeleri üzerinde işlediği suçtan dolayı mahkum olduğu" gerekçesiyle kooperatif yönetim kurulu tarafından verilen kooperatif üyeliğinden çıkarma kararının Anayasal haklara, emsal Anayasa Mahkemesi ve Yargıtay kararlarına, usul, yasa ve hakkaniyete aykırı bir karar olup, ihraç kararının bu nedenle de iptali gerektiğini, hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının mahkumiyet kararı olmadığını, bu nedenle ortaklıktan çıkarma şartlarının davacı nezdinde oluşmadığını, davacı hakkında Antalya 1. Ağır Ceza Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında zimmet suçundan davacının beraatine, Kooperatifler Kanunu'na aykırılıktan ise hükmün açıklanmasının geri bırakılması karar verildiğini, davacı hakkında Anasözleşmenin 14/5 maddesi uygulama alanı bulmadığını beyan ederek, davalı Kooperatif Yönetim Kurulu'nun 06/09/2021 tarihli ve ... Karar numaralı davacının kooperatif ortaklığından çıkarılmasına dair kararının iptaline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davalı vekili, davacının, davalı kooperatifin 01/04/2018 tarihli genel kurul toplantısında yönetim kurulu üyeliğine seçildiğini, davacının kooperatif yöneticisi olması nedeniyle sahip olduğu yetkiyi kooperatif aleyhine kullanarak kooperatifi borçlandırıcı işlemler tesis edip, kooperatif malları üzerinde suç işlemesi nedeniyle Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında, kooperatif yöneticilerinin görevlerinin tedbiren durdurulmasının talep edildiğini ve aynı zamanda davacının eylemlerinin suç teşkil ettiği gerekçesiyle Antalya Cumhuriyet Başsavcılığı'na suç duyurusunda bulunulduğunu, kooperatif malları ve belgeleri üzerinde işlediği suçlar nedeniyle Antalya 1. Ağır Ceza Mahkemesi’nin ... Esas sayılı dosyasında “Zimmet, Görevi Kötüye Kullanma ve 1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu’na Muhalefet” suçlarında açılan kamu davasının sanığı olan davacının, kooperatif malları üzerinde işlediği suçlar sabit görülerek Görevi Kötüye Kullanma suçundan, 1 Yıl 1 Ay 10 Gün Hapis Cezası ile Cezalandırılmasına, 1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu’na Muhalefet suçundan, 5 Ay 83 Gün Hapis Cezası ile Cezalandırılmasına karar verilip, sanıklara verilen cezanın miktarı gözetilerek 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 231. maddesi uygulanmak suretiyle mahkumiyet hükmünün açıklanmasının geriye bırakılmasına karar verildiğini, hükmün açıklanmasının geriye bırakılması kararları esasen bir mahkumiyet kararı olduğunu beyan ederek, davacı hakkında uygulanan ve dava konusu edilen kooperatif üyeliğinden çıkarılma kararının usul, yasa ve kooperatif ana sözleşmeyesine uygun olarak anılan bir karar olduğundan davanın reddine, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda;"... Davacı kooperatif üyesi hakkında görevi kötüye kullanmak suçundan ve Kooperatifler Kanunu'na aykırılık suçundan verilen hapis ve adli para cezasına ilişkin hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin kararın mahkumiyet hükmü niteliğinde olmadığı, zimmet yönünden verilen kararın da beraat olup, henüz kararın kesinleşmediği, dolayısıyla ana sözleşmede belirlenen kooperatiften çıkarılmaya ilişkin koşulların davacı yönünden yasal olarak oluşmadığının görüldüğü" gerekçesiyle davanın kabulü ile, davalı kooperatif yönetim kurulunun 06/09/2021 tarihli ve ... Karar sayılı davacının kooperatif ortaklığından çıkarılmasına dair kararın iptaline karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Karara karşı, davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı kooperatifin ana sözleşmesinin 14/5. maddesinde; "Kooperatif para, mal ve belgeleri üzerinde işledikleri suçlardan mahkum olanların" kooperatif ortaklığından çıkarılacağının düzenlendiğini, davacı ...'nun kooperatif yöneticiliği yaptığı 01/04/2018 - 03/12/2018 tarihleri arasındaki dönemde, kooperatif para, mal ve belgeleri üzerinden işlediği suçlar nedeniyle aleyhinde Antalya 1. Ağır Ceza Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında kamu davası açıldığını ve açılan kamu davasının sanığı olan davacının, kooperatif malları üzerinde işlediği suçlar sabit görülerek, görevi kötüye kullanma suçundan, 1 yıl 1 ay 10 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu’na muhalefet suçundan, 5 ay 83 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verilip, mahkumiyet hükmünün açıklanmasının geriye bırakılmasına karar verildiğini, hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararlarının, hukuki niteliği itibariyle suç olan eylemleri ortadan kaldırmadığını, hükmün infazının sanığın denetim süresi içinde ıslah olmasına bıraktığını, hükmün açıklanmasının geri bırakılması yönündeki kararların, esasen bir mahkumiyet kararı olması nedeniyle bu kararlara karşı yapılan itirazların incelemesinin, sadece düzenlemenin uygulanma şartlarının olup olmaması yönünden değil maddi ve hukuki yönden de yapıldığını, davacı yanın, hakkında verilen mahkumiyet kararına karşı yaptığı itirazın, suçun işlendiği sabit görülerek reddedildiğini, davacı hakkında kooperatif ana sözleşmesi uyarınca kooperatif üyeliğinden çıkarılması yönündeki kararın, işlenen suçun sabit olması nedeniyle usul ve yasaya uygun alınmış bir karar olduğunu, diğer yandan, Kooperatifler Kanunu'nun 62. maddesinde, kooperatif yöneticilerinin işledikleri suçlar nedeniyle kamu görevlisi gibi cezalandırılacaklarının düzenlendiğini, kooperatif para, mal ve belgeleri üzerinde işlediği suçlar nedeniyle hakkında mahkumiyet kararı verilen davacı hakkında uygulanan hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının, davacı tarafından işlenen suçun sübut bulması nedeniyle idari yaptırım uygulanmasına engel olmayacağından, davalı kooperatifin ana sözleşmesinin 14/5. maddesi gereğince verilen ortaklıktan çıkarılma kararının hukuka uygun olduğu halde mahkemece yanılgılı hukuki değerlendirme ile verilen davanın kabulü yönündeki kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu beyan ederek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:
Dava, davacı kooperatif üyesi tarafından açılan ihraç kararının iptali istemine ilişkindir.
Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
HMK'nın 359/3 maddesi uyarınca; dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, ilk derece mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, HMK'nın 355/1 maddesi gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına, kooperatif ana sözleşmesinin 14.5 maddesinde, kooperatifin para, mal ve belgeleri üzerinde işlenen suçtan dolayı mahkum olmanın ihraç sebebi olarak düzenlenmesine, bu konuda ceza mahkemesinde davacı aleyhine verilen kararın hükmün açıklanmasının geri bırakılması olmasına, bu kararın mahkumiyet hükmü olmayıp, denetimli serbestlik süresi içerisinde kasıtlı bir suç işlenilmesi halinde açıklanacak bir hüküm niteliğinde olması sebebiyle, ceza dosyasında belirtilen eylemlerin de ancak o zaman kesinleşebilecek olmasına, hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının ihraca dayanak yapılamayacak olmasına, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılmasına göre; davalı vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalı vekilinin ilk derece mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 615,40 TL maktu istinaf karar harcından peşin olarak yatırılan 80,70 TL harcın mahsubu ile bakiye 534,70 TL istinaf karar harcının davalı taraftan tahsili ile Hazine'ye GELİR KAYDINA,
3-Davalının istinaf başvurusu nedeniyle yaptığı yargılama masraflarının kendi üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Kullanılmayan istinaf gider avansının 6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca ilk derece mahkemesince ilgilisine İADESİNE,
5-İstinaf incelemesi dosya üzerinden yapıldığından davacı lehine vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
6-Kararın Dairemiz tarafından taraflara TEBLİĞİNE,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle 6100 sayılı HMK’nın 353/1-b-1 bendi gereğince aynı kanunun 361/1 maddesi gereğince Dairemiz kararının tebliğinden itibaren İKİ HAFTALIK süre içinde Yargıtay nezdinde temyiz kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.
...