T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
KARAR TARİHİ:16/12/2025
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi
KARAR TARİHİ:01/12/2022
DAVANIN KONUSU:Menfi Tespit
GEREKÇELİ KARAR
YAZIM TARİHİ:16/12/2025
İlk derece mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.
Üye hakimin görüşü değerlendirildi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde, müvekkili ile davalı arasında 'su tesisat malzemeleri vb.' malzeme alımı konusunda anlaşma sağlandığını, 10.10.2017 - 20.12.2017 tarihleri arasında toplamda 168.391,71 TL'lik malzeme faturası kesilmiş, 10.03.2018 - 10.07.2018 tarihleri arasında 57.749,21 TL'lik malzeme faturası olmak üzere toplamda 226.140,92 TL'lik fatura kesildiğini, 30.11.2017 vade tarihli 50.000 TL bedelli ... nolu çek, ... nolu 35.000,00 TL'lik Çek, 31.12.2017 vade tarihli 51.000 TL bedelli ... nolu çek, 28.02.2018 vade tarihli, 30.000 TL'lik ... nolu çek, 31.08.2018 vade tarihli 20.000 TL bedelli ... seri nolu çek, 31.10.2018 vade tarihli 20.000 TL bedelli ... seri nolu çek, 30.11.2018 vade tarihli 15.000 TL bedelli ... nolu çek olmak üzere toplamda 221.000 TL'lik ödeme yapıldığını, 226.140,92 TL'lik malzeme alımı, buna karşılık 221.000 TL'lik ödeme mevcut olduğunu, toplam borcun 5.140,92 TL'den ibaret olduğunu, davalı alacaklı icra takibinde anapara alacağının 15.776,11 TL olduğunu iddia ettiğini, ve 03.07.2018 tarihinden itibaren reeskont avans faiz işletilerek 8.544,71 TL faiz hesapladığını, ödeme talebinde bulunulmadığından faiz işletilemeyeceğini,Antalya Genel İcra Dairesinin ... sayılı icra dosyası hakkında mümkünse teminatsız olarak değilse uygun teminat karşılığında ihtiyati tedbir kararı verilerek davalarının kabulünü, 19.179,90 TL'lik takip için alacağın bulunmadığının tespitini, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davalı tarafa yüklenmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davalı vekili cevap dilekçesinde, müvekkilinin 2017-2018 yılları arasında mal verildiğini, mallara ilişkin faturalar müvekkil defterlerinde mevcut olduğunu, bütün ürünler eksiksiz ve tam olarak davacıya teslim edildiğini, defterlerin incelenmesi ile bu husus ortaya çıkacağını, ilgili faturaların davacı şirketin muhasebe kayıtlarında bulunmamasından müvekkilin sorumlu tutulamayacağını, ispat yükü bakımından davacı şirketin fatura bedellerini ödediğini, ispatlayacak delili bulunmamakta olduğunu, alacağın sürüncemede bırakılmak için açılmış olan davanın reddini, davacının kötü niyetli olması nedeniyle alacağın %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatının davacıdan tahsilini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yüklenmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda; "...Somut olayda davacı taraf akdi ilİşkiyi ve davalının gönderdiği faturaları kabul etmekle fatura bedellerini ödediğini sadece 5.140,92 TL borcu kaldığını iddia ettiğinden yaptığı ödemelere ilişkin ispat yükü davacıya düşmektedir.
Uyuşmazlığın çözümü noktasında her iki tarafın ticari defterleri mali müşavir bilirkişi vasıtasıyla incelenmiş ve raporlar alınmış. Mali müşavir bilirkişi ...'den de defterlerin karşılaştırılarak ve davacının kabulünde olan 5.140,92 TL nazara alınarak rapor aldırılmış bilirkişinin 19.10.2022 tarihli 2. ek raporu hüküm kurmaya ve denetime elverişli görülmekle esasa alınmıştır.
Tüm dosya kapsamı yukarıdaki açıklamalar ve esasa alınan bilirkişi raporu doğrultusunda değerlendirildiğinde; taraflar arasında 2017 ve 2018 yıllarında irsaliyeli faturalar ile su tesisat malzemeleri alımına / satımına ilişkin cari hesap ilişkisi kurulu olduğu, esasa alınan bilirkişi raporuna göre davacının kabulünde olan 5.140,92 TL bakiye borca takip tarihinden dava tarihine kadar 88,73 TL temerrüt avans faizi hesap edilerek toplam dava tarihinde ki borcunun 5.229,65 TL olarak hesap edildiği, icra dosyasında ki toplam 24.320,82 TL'den tenkis edilmesi ile 19.091,17 TL'lik kısımdan borçlu olmadığının hesap edildiği anlaşıldığından , davacının dava tarihi itibariyle Antalya Genel İcra Dairesinin ... Esas sayılı takip dosyası nedeniyle davalıya karşı 19.091,17 TL borçlu olmadığı kanaatine varılarak..." şeklindeki gerekçe ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Karara karşı, davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dosya kapsamında arabuluculuk faaliyeti olmamasına rağmen aleyhlerine bu giderin hükmedildiğini, avukatlık ücreti yönünden hatalı hüküm kurulduğunu, ret miktari bakımından taraflarına verilmesi gereken vekalet ücretinin 5.229,65 TL olduğunu, eksik inceleme sonucu karar verildiğini, bilirkişi raporuna itirazlarının karşılanmadığını beyan ederek, kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:
Dava, menfi tespit istemine ilişkindir.
Mahkemece yukarıda yazılı gerekçe ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Davalı vekili, dosya kapsamında arabuluculuk faaliyeti olmamasına rağmen aleyhlerine bu giderin hükmedildiğini istinaf sebebi olarak ileri sürmüştür.
6102 sayılı TTK m. 5/A gereğince; TTK'nın 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır. 28/3/2023 tarihli ve 7445 sayılı Kanunun 31 inci maddesiyle maddede yer alan “paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında” ibaresi “para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında,” şeklinde değiştirilmiştir. 7445 sayılı İcra ve İflas Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun yürülüğünden önce, Yargıtay 19. HD., ... Esas, ... Karar sayılı, 04.06.2020 Tarihli, "Bölge Adliye Mahkemeleri'nin Kesin Nitelikteki Kararları Arasındaki Uyuşmazlığın Giderilmesine Yönelik" vermiş olduğu ilamında; ticari nitelikteki menfi tespit davalarında dava açılmadan önce arabuluculuğa gidilmesinin zorunlu olmadığına ve arabulucuya gidilmiş olmasının bir dava şartı olmadığına karar verilmiştir.(Benzer yönde Yargıtay 11. HD., 2020/4396 E, 2021/3198 K; 2020/6050 E, 2021/4519 K).
Yukarıda anlatılanlar ışığında, iş bu uyuşmazlıkta dava tarihi 11/10/2021 tarihi olmakla, dava tarihi itibariyle uyuşmazlığın zorunlu arabuluculuk başvurusuna tabi olmadığı açıktır. Dosya içerisinde de, davacının bu yola başvurduğuna dair bir belge de mevcut değildir. Zorunlu arabuluculuk yoluna başvurulmadığından, yargılama gideri olarak bu kaleme hükmedilmemesi gerekmektedir. Oysaki, mahkemece, hükümde hatalı olarak zorunlu arabuluculuk giderine hükmedilmesi nedeniyle, davalı vekilinin bu yöne ilişkin istinaf sebebi yerinde görülmüştür.
Davalı vekili, hükmün, 7 numaralı fıkrasında vekalet ücretinin hatalı hükmedildiğini istinaf sebebi olarak ileri sürmüştür.
Davacı vekili, dava dilekçesinde borçlu olduklarını kabul ettikleri miktarı düşerek, dava değerini 19.179,90 TL olarak göstermiştir. Hükümde ise 19.091,17 TL üzerinden kısmen kabul kararı verilmiştir. Kabul edilmeyen talep miktarının, 88,73 TL olduğu anlaşılmaktadır. Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi m. 13/2 gereği, hükmedilen vekalet ücreti kabul veya reddedilen miktarı geçemez. Mahkemece de, bu hükme uygun olarak, hükmün 7 numaralı fıkrasında, davalı lehine 88,73 TL vekalet ücretine hükmetmiştir. Bu yöne ilişkin davalı tarafın istinaf sebebi yerinde değildir.
Davalının diğer istinaf sebeplerine bakıldığında ise; dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, ilk derece mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, HMK'nın 355/1 maddesi gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına, taraf ticari defterlerinin mahkemece incelenmesine, hükme esas alınan bilirkişi raporunun dosya kapsamına uygun, hükme ve denetime elverişli olmasına kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılmasına göre; davalı vekilinin sair istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.
Sonuç olarak, davalı vekilinin istinaf başvurusunun zorunlu arabuluculuk giderinin aleyhlerine yükletilmemesi yönünden kabulüyle; ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince yeniden hüküm kurulmak suretiyle karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜYLE; yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç görülmediğinden HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince düzelterek esas hakkında yeniden karar verilmek üzere ANTALYA 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin 01/12/2022 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı KARARININ KALDIRILMASINA,
2-A-Davanın KISMEN KABULÜ İLE;
Buna göre davacının Antalya Genel İcra Dairesinin ... Esas sayılı takip dosyası nedeniyle davalıya karşı 19.091,17 TL borçlu olmadığının TESPİTİNE, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
B-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 1.304,11 TL harçtan peşin alınan 327,55 TL nin mahsubu ile eksik alınan 976,56 TL nin davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
C-Davacının yapmış olduğu posta ve müzekkere ücreti ile bilirkişi ücretinden ibaret toplam 1.827,50 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
D-Davacının yatırmış olduğu peşin ve başvuru harcı olan toplam 386,85 TL nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
E-Yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
F-Yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 88,73 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
G-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansı ve varsa teminatın karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
3-İstinaf incelemesi yönünden;
a-Davalının istinaf başvurusu kabul edildiğinden 492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince peşin olarak yatırılan toplam 326,25 TL istinaf karar harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince davalıya İADESİNE,
b-Davalı tarafından istinaf incelemesi için yapılan 492,00 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı, 129,00 TL posta masrafı olmak üzere toplam 621,00 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
c-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
d-İstinaf gider avansından kullanılmayan kısmın 6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca ilk derece mahkemesince ilgilisine İADESİNE,
4-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara TEBLİĞİNE,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle, kesin olmak üzere karar verildi.
...