T.C.
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
KARAR TARİHİ : 16/05/2025
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: DENİZLİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR TARİHİ: 25/01/2022
DAVANIN KONUSU: Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Menfi Tespit)
GEREKÇELİ KARAR
YAZIM TARİHİ: 16/05/2025
İlk derece mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.
Üye hakimin görüşü değerlendirildi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili,Müvekkilinin 2009 yılında... kredi çektiğini, çektiği krediyi maddi zorluklar neticesinde ödeyemeyince 2009 yılında...müvekkili hakkında Denizli 5. İcra Müdürlüğünün...E. Sayılı icra takibi başlattığını, müvekkili icra takibi başlatıldıktan sonra dahi çeşitli tarihlerde ...veznelerine ve ...Avukatına ödemelerde bulunduğunu, ancak bu ödemelerin ne yazık ki icra dosyasına yansıtılmadığını ve düşülmediğini,..sahip olduğu alacağı davalı varlık yönetim şirketine devrettiğini ve bu süre zarfında... isimlerinin birkaç defa değiştiğini, bu arada Denizli Asliye Ticaret Mahkemesinde açmış oldukları.. E. sayılı menfi tespit davasının husumet yönünden usulden ret edildiğini, müvekkilinin bu tarihe kadar ödediği ve Denizli Asliye Ticaret Mahkemesinin ...E. sayılı dosyası içeresindeki ödendi belgesi fotokopilerinden anlaşılacağı üzere 20,000.00 TL den fazla paranın asıl alacaklı İşbankasına ödemesine rağmen davalı varlık şirketinin ödenen bu paraları dikkate almadığı gibi Müvekkilin taşınmazlarının satışı için icrai işlemlere başlatıldığını, ayrıca arabuluculuk görüşmelerinde de sonuç elde edilemediğini, icra dosyasının yeni icra numarası alarak Denizli 5. İcra Müdürlüğünün... sırasına kaydının yapıldığını, müvekkilinin taşınmazlarının icra dosyasından satış günü alındığını, öncelikle dava sonuçlanıncaya kadar taşınmazın satışının tedbiren durdurulmasının gerektiğini, icra dosyasında talep edilen temerrüt faizi de fahiş ve müvekkilinin mahvına yol açacak seviyede olduğunu, nitekim talep edilen faiz oranının %80 olduğunu ki bu oranın yasaya ve ahlaka aykırı olduğunu, bu nedenlerden dolayı müvekkilinin icra |dosyasındaki borcunun tespiti ve faizin iptalini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davalı vekili, Davacı tarafından dava dilekçesinde ileri sürülen hususların haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, söz konusu davaya konu icra dosyasındaki alacağın müvekkili ...tarafından Beyoğlu 23. Noterliğinin...yevmiye numaralı 08.10.2013 tarihli alacak ve devir sözleşmesi uyarınca temlik alındığını, menfi tespit davalarının Asliye Hukuk Mahkemelerinde açılmasının gerektiğini, davacı ... 2009 yılında temlik eden ... ile borçlu ...arasında imzalanan kredi sözleşmesini kefil sıfatıyla imzaladığını, 23.08.2007 tarihli ...nolu kredi sözleşmesi nedeniyle kullandırılan kredinin ödenmemesi üzerine borçluya kat ihtarnamesi gönderildiğini, ihtarnameye rağmen borcun ödenmemesi nedeniyle davalı borçlunun temerrüde düştüğünü ve aleyhinde Denizli 5. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takibi başlatıldığını, ancak borçlu ...n kefili sıfatıyla imzaladığını kredi sözleşmelerinden kefilin de asıl borçlu gibi sorumlu olduğunun açıkça ortada olduğunu, diğer taraftan davacı tarafın icra dosyasında talep edilen temerrüt faizini yasaya aykırı bulmasının yerinde olmadığını, anaparayı ve feriilerini ödemeyi koşulsuz ve şartsız olarak açıkça kabul ve taahhüt etmiş sayıldığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte, mahkeme faiz hususunda aksi kanaatte ise; bu faiz oranının müvekkili şirketin belirlediği bir oran olmamakla birlikte davacı-borçlu ile...A.Ş arasında imzalanan kredi sözleşmesinden kaynaklı olduğunu, bu sebeple davacı tarafından bilinen bu orandan müvekkil şirketin sorumlu olmadığını, bu nedenlerden dolayı davacı yan tarafından açılan haksız ve mesnetsiz menfi tespit davasının esasına girilmeden usul yönünden reddine, eğer mahkeme aksi kanaatte ise haksız olarak ikame edilen davanın esas yönünden reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraftan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda; " Dava dışı kredili firma...dava dışı ... arasında imzalanan 3 adet toplamda 5.000,00 TL lık sözleşmelerde, davacı ...'ın müşterek borçlu ve müteselsil kefil olarak imzasının bulunduğu, sözleşmelerin Genel Nakdi ve Gayri Nakdi Kredi Sözleşmeleri olduğu, bu nedenle Mahkememizin TTK 4. Madde gereğince nispi ticari dava olan iş bu davaya bakmakla görevli olduğu, dava dışı kredi asıl borçlusu... ve müşterek borçlu ve müteselsil kefil davalı ...a Serinhisar Noterliği'nin 28.04.2009 tarih ve... yevmiye sayılı ihtarı ile muaccel hale gelen borcun ödenmesi için ihtarname düzenlendiği, toplam 6.016,36 TL' lık anapara, faiz ve BSMV borcu için derhal ödenmesinin ihtar edildiği ve tebliğ edildiği, davacı...ile dava dışı Banka arasında 24.02.2012 tarihinde imzalanan ve dosyada örneği bulunan Protokole göre borcun belirtilen ödeme planı kapsamında nakden ödenmesi hususunda mutabakat sağlandığı, davacı ... tarafından 24.02.2012 - 17.09.2013 tarihleri arasında toplam 18.347,53 TL ödeme yapıldığı, bu kez 04.05.2012 tarihinde Davacı-Borçlu... dan icra taahhüdü alın icra taahhüdü kapsamında ödenen tutarla birlikte toplam tutarın 22.347,53 TL olduğu, bilirkişi tarafından, toplam 26.493,76 TL lık nakdi ödemelerin, icra dosyasına bildirimlerinin yapılmadığının tespit edildiği, alacaklı.... nin Denizli 5. İcra Müdürlüğü... Esas (... E.E) dosyasındaki alacağı, Beyoğlu 23. Noterliği'nin...yevmiye numaralı 08.10.2013 tarihli Alacak Devir Beyanı Sözleşmesi'ne istinaden ... A.Ş. (Devir tarihindeki Unvanı: ... A.Ş.) ne devir ettiği, yapılan tahsilatlar icra dosyasına bildirilmediği için temlik tarihi olan 08.10.2013 tarihinde takip çıkışındaki tutar olan 9.730,22 TL den devir işleminin yapıldığı, ... Esas (... E.E) Sayılı icra dosyasında % 80.00 Temerrüt Faiz istenmesinin sözleşme hükümlerine uygun olduğu, ancak dava dışı ...A.Ş. tarafından icra dosyasına ait borç bitmiş olmasına rağmen, dosyanın 08.10.2013 tarihinde davalıya temlik edildiği, bu nedenle davacının davalıya borcunun bulunmadığı, icra ve haciz baskısı altında ödenmek zorunda kalınan miktarın davacıya istirdatının gerektiği, her ne kadar davacı tarafça 99.000,00 TL üzerinden tamamlama harcı yatırılmış ise de, davacı tarafça dosyada sunulan makbuza göre davacının icra dosyasına 97.865,55 TL ödediği anlaşıldığından, davanın bu miktar yönünden kısmen kabulüne, fazlaya ilişkin talebin reddi"şeklinde karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Karara karşı,davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; menfi tespit davalarında asliye hukuk mahkemelerinin görevli olduğunu, davacının kefil olduğunu, yapılan ödemelerin borç miktarını karşılamadığını, alacağı devreden bankanın sözleşmesel yükümlülüğü bulunmasına rağmen kendilerine takibe konu borcun ödendiğine ilişkin bir bildirimde bulunmadığını, bu nedenle aleyhlerine vekalet ücretine ve yargılama giderine hükmedilemeyeceğini, dosyada bulunan raporların birbiri ile çelişkili olduğunu, çelişkinin giderilmediğini beyan ederek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:
Dava, menfi tespit istemine ilişkindir.
Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Davacı aleyhine Denizli 5. İcra Müdürlüğünün... Esas sayılı dosyasından genel kredi sözleşmesine konu borcun tahsili amacıyla takip başlatıldığı, davacının söz konusu genel kredi sözleşmesine kefil olduğu, eldeki davayı ödeme iddiasına dayanarak açtığı, mahkemece davacının takibe konu borcu ödeyip ödemediği hususunda kök bilirkişi raporu ve ek bilirkişi raporu alınarak davanın kabulüne karar verildiği anlaşılmıştır.
Dosya kapsamında bulunan kök bilirkişi raporu ve ek bilirkişi raporunda davacı tarafından yapıldığı belirtilen ödemelerin takip konusu davacı borcundan düşülerek hesaplama yapıldığı belirtilmiş ise de, raporlarda ödeme tarihleri itibari ile takibe konu alacağın ne kadar olduğuna ilişkin bir hesaplama bulunmamakla söz konusu raporlar denetime açık değildir.
Denetime açık olmayan bilirkişi raporlarının hükme esas alınarak karar verilmesi hatalı olmuştur.
Mahkemece yapılması gereken iş; alanında uzman bankacı bir bilirkişiden rapor alınarak, 24/02/2012 tarihi itibari ile kalan borcun 24/02/2012 tarihli protokolde belirtilen nakdi ve gayri nakdi borç tutarı olduğu gözetilerek, bu tarihten sonra kalan borca sözleşme uyarınca davalı tarafın talep edebileceği faiz ve ferilerin de hesaba katılarak, ödemelerin yapıldığı tarih itibari ile toplam borç miktarının her bir ödeme tarihi yönünden ayrı ayrı belirlenip, davacı tarafından yapılan ödemelerin TBK 100. ve devamı maddeler uyarınca mahsup edilip davacının takip nedeni ile borcunun kalıp kalmadığı kaldı ise miktarı belirlenerek sonucuna göre bir karar verilmesinden ibarettir.
Sonuç olarak, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılmasına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1- Davalı vekilinin ilk derece mahkemesinin kararına ilişkin istinaf başvurusunun ESASTAN KABULÜNE,
2-6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince DENİZLİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin 25/01/2022 tarih ve... Esas...Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
3-6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
4-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince peşin olarak yatırılan istinaf karar harcının ilk derece mahkemesince talebi halinde davalıya İADESİNE,
5-Davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderinin ilk derece mahkemesinde yapılacak yargılama sonunda dikkate ALINMASINA,
6-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından davalı lehine vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
7-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince peşin alınan ve harcanmayan istinaf gider avansının ilk derece mahkemesince ilgiliye İADESİNE,
8-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara TEBLİĞİNE,
Dair, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle ve HMK'nın 353/1-a maddesince kesin olarak karar verildi.
...