T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:ANTALYA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR TARİHİ:21/09/2021
DAVANIN KONUSU:Alacak
GEREKÇELİ KARAR
YAZIM TARİHİ:21/03/2025
İlk derece mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.
Üye hakimin görüşü değerlendirildi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili, Taraflar arasında imzalanan 2020 yılı ... Protokolünün 5.2 maddesinde mücbir sebep sayılabilecek hallerin belirtildiğini, tüm dünyada pandemi haline gelen Covid-19 sebebiyle iç hat ve dış hat tarifeli seferlerinin durdurulduğunu, uçuşlarının yasaklandığını, protokolün 5.2 maddesinde mücbir sebebin ortaya çıkmasından ötürü tarafların yükümlülüklerini yerine getirmesi imkansız hale gelirse etkilenen tarafın diğer tarafa yazılı olarak ihbar göndereceğinin belirteldiğini, bu mucbir sebepten birincil olarak davalı şirketin etkilendiğini, müvekkil şirketin ikincil / tali olarak etkilendiğini, davalının müvekkiline bildirim yapması gerektiğini, davalının 14/04/2020 tarihli mailiyle Covid-19 sebebiyle tüm uçuşların yasaklandığını, yasağın 30/04/2020'ye kadar devam edeceğini müvekkiline yazılı olarak bildirdiğini, bu şekilde davalının mucbir sebebi ihbar ettiğini, yasakların 27/05/2020 tarihine ardından 03/06/2020 tarihine kadar uzatıldığını, davalının da Web sayfasında bu durumu ilan ettiğini, sözleşmenin 5.2 maddesine göre ihbardan itibaren mücbir sebebin 15 günden fazla sürmesi halinde diğer tarafın protokolü fesh etme hakkına sahip olabileceği, somut olayda mücbir sebebin 45 gün devam ettiği, dolayısıyla müvekkilinin noter kanalıyla 29/05/2020 tarihli ihtarname ile sözleşmeyi feshettiği, sözleşme gereği ödenen avansların iadesinin gerektiğini, davalının sözleşme gereği ödenen avansların iadesini yapmamak amacıyla Antalya 6. Noterliği'nin 15.06.2020 günlü ... yevmiye numaralı ihtarı ile davalının mücbir sebep ihbarı yapmadığını, bu sebeple ödenen bilet bedellerinin iade edilmeyerek açığa alınacağının sözleşmenin asılsız feshedildiğinin müvekkiline bildirildiğini, müvekkilinin yaptığı feshin haklı olduğunu, ödenen avans tutarlarının iadesinin gerektiğini, belirterek davanın kabulü ile şimdilik 167.250,51 TL “nin 29.05.2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile (Fazlaya ilişkin tüm talep dava ve ıslah haklarının saklı kalmak kaydıyla) davalı yandan alınarak müvekkil şirkete verilmesini talep ve dava etmiş, bu talebini duruşmada tekrarlamıştır.
DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davalı vekili, Taraflar arasında 27/09/2019 tarihinde 2020 ... protokolünün imzalandığını, sözleşme kapsamında müvekkilinin koltuk tahsisi yaptığını, 08/05/2020 tarihinde davacı vekilinin müvekkilini ihtarla mücbir sebep bildirimi hakkında e-posta gönderdiğini ve sözleşmenin feshedildiğinin belirtildiğini, bu bildirimin yasal mevzuata ticari teamüllere aykırı olduğunu, sözleşmeye göre kendisine mücbir sebebin varlığı ihbar edilen tarafın feshetme hakkının olabileceğini, davacıya böyle bir ihbar yapılmadığını, buna rağmen davacının yaptığı feshin haksız olduğunu, sadece yasal mevzuat uyarınca davacının onayıyla açığa aldırılan ve kredisine aktarılan 87.984,46-TL'nin iade edildiğini, kalan ödemelerin ise fesih sebebiyle müvekkilinin zararına mahsup edildiğini, 25/03/2020 tarihinde resmi gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren hava yolu ile seyahat eden yolcuların haklarına dair yönetmelikte değişiklik yapılmasına dair yönetmeliğin geçici 1.maddesine göre Covi-19 sebebiyle uçuşların iptal edilmesinden ötürü uçuşu icra eden veya bu yönde taahhütte bulunan hava taşıma işletmesinin 8,9 ve 10.maddesinde yer alan hükümlerden yasaklar kalktıktan sonraki iki ay sonuna kadar muaf olduğunu, yine hava taşıma işletmesinin bilete açığa alma hakkının olduğunu, yolcunun açığa alınıp kullanılmayan biletin iadesini, yasakların kalkmasından sonraki iki ayın sonunda hava taşıma işletmesinden alabileceği, bu hükme paralel olarak 15/05/2020 tarihinde resmi gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren paket tur sözleşmeleri yönetmeliğinde değişiklik yapılmasına dair yönetmeliğin geçici 1.maddesi ile hava yolu ile ulaştırma içeren paket tur sözleşmelerine ilişkin bedel iadelerinin de uçuş yasakları kalktıktan sonraki 60.günü izleyen 14 gün içerisinde katılımcıya yapılacağının hüküm altına alındığını, dolayısıyla davacının derhal iade talebinin müvekkilince kabul edilmediğini, mücbir sebep ihbarının sadece noter kanalıyla yapılacağını, somut olayda böyle bir ihbarın olmadığını, davacının 29/05/2020 tarihli fesih ihtarnamesinin yasakların kalktığı 01/06/2020 tarihinden 2 gün sonra müvekkiline ulaştığını, bu tarihte yasağın söz konusu olmadığını, davacının talep ettiği tutarın dayanağını açıklamadığını, ispat yükünün davacıya ait olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda; "...tüm dünya genelinde pandemi haline gelen Covid-19 virüsü sebebiyle tedbir mahiyetinde 27/03/2020 tarihli karar ile tüm iç ve dış hat uçuşlarının 30/04/2020 tarihinde kadar yasaklandığı, yasakların önce 27/05/2020 tarihine, daha sonra ise 03/06/2020 tarihinde kadar uzatıldığı, 01/06/2020 tarihinde uçuş yasaklarının kalktığı görülmektedir. Uçuş yasağı kararı alınmasına müteakip davalı tarafça tüm acentelere hitaben yazılan 14/04/2020 tarihli yazıda; salgın sebebiyle uçuşların 30/04/2020 tarihine kadar yasaklandığı bildirilerek yasaktan etkilenen yolcuların açığa alınan bilet tutarlarını, yolcuların yeni uçuş tarihi belirlediklerinde kullanabilmeleri için acente kredisine aktarıldığı belirtilmiştir. Davalının salgından etkilenmesi sebebiyle mahkememizce bu bildirim sözleşmenin 5.2 maddesinde yazılı olduğu şekilde mücbir sebebin ihbar edilmesi olarak kabul edilmiştir. Sözleşmenin 5.5 maddesine uygun şekilde bu ihbarın mail yoluyla yapılmasında bir sakınca bulunmamaktadır. Yasaklar 15 günden fazla sürdüğünden davacının sözleşmenin 5.2 ve 5.5 maddelerine uygun şekilde noter yoluyla sözleşmeyi feshetmesi haklı bir fesih olarak değerlendirilmiş ve davacının davalıya sözleşme sebebiyle avans olarak yaptığı ödemelerin iadesini isteyebileceği kabul edilmiştir. Tarafların usulüne uygun ve birbirini destekler nitelikteki ticari defterlerine göre davacının toplam ödeme tutarının 255.235,59-TL olduğu, davalının iki ayrı tarihte olmak üzere toplam 87.985,08-TL'lik tutarı iade ettiği, bakiye 167.250,51-TL'nin davalı tarafça fesih sebebiyle tazminat kabul edilip davacı adına faturalandırılarak muhasebeleştirildiği cari hesabın bu şekilde kapatıldığı, davacının feshi sözleşmeye uygun olduğundan bakiye kalan ve dava konusu edilen 167.250,51-TL'nin davacıya iade edilmesi gerektiği kanaatiyle davanın kabulüne karar verilmiştir. Davacı taraf fesihten itibaren faiz talebinde bulunmuş ise de davalının cevap dilekçesinde belirtildiği üzere 25/03/2020 tarihinde resmi gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren hava yolu ile seyahat eden yolcuların haklarına dair yönetmelikte değişiklik yapılmasına dair yönetmeliğin geçici 1.maddesine göre; Covid-19 sebebiyle uçuşların iptal edilmesinden ötürü uçuşu icra eden veya bu yönde taahhütte bulunan hava taşıma işletmesinin, 8,9 ve 10.maddesinde yer alan hükümlerden yasaklar kalktıktan sonraki iki ay sonuna kadar muaf olduğu, yani davalı hava yolu işletmesinin yasaklar kalktıktan sonraki iki ay sonuna kadar bilet iadesi yapmaktan muaf olduğu, zira bu düzenlemeyle paralel olarak 15/05/2020 tarihinde resmi gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren paket tur sözleşmeleri yönetmeliğinde değişiklik yapılmasına dair yönetmeliğin geçici 1.maddesi ile de, hava yolu ile ulaştırma içeren paket tur sözleşmelerine ilişkin bedel iadelerinin uçuş yasakları kalktıktan sonraki 60.günü izleyen 14 gün içerisinde katılımcıya yapılacağının hüküm altına alındığı, yani acentenin de hava yolu işletmesinin iki ay içinde yapacağı iade sonrası tüketiciye 14 gün boyunca bilet iadesi yapmaktan muaf olduğu, dolayısıyla davacının iade yükümlülüğünün yasakların ortadan kalkmasından itibaren iki ay sonra başladığı, yasakların kalktığı 01/06/2020 tarihinden itibaren 2 ay geçtikten sonra davalının 02/08/2020 tarihi itibariyle temerrüde düştüğü anlaşıldığından faize bu tarihten itibaren hükmedilmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. ..." şeklinde karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Karara karşı, davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesince verilen hükmün usul ve yasaya aykırı olduğunu, müvekkili şirketin mezkûr e-posta ile mücbir sebep bildiriminde bulunmadığını, söz konusu biletlerin açığa alındığının ve acente kredisine aktarıldığının müvekkili şirketin ifade ettiğini, davacı tarafça da 14.04.2020 tarihli e-postanın mücbir sebep bildirimi olarak görülmediğini istinaf nedenleri olarak ileri sürmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:
Dava, sözleşmenin feshinden doğan avans iadesi istemine ilişkindir.
Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Mahkemece yazılı gerekçeyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Taraflar arasında akdedilen sözleşmenin 5.2 maddesinde, taraflardan birinin veya diğerinin kontrolü dışında ve kendisinin kusuru olmaksızın yükümlülüklerini bu protokole uygun olarak ve zamanında yerine getirmesi imkanını ortadan kaldıran savaş, doğal afet, grev,yangın, hava limanının kullanılması ve uçuşlarının yapılmasını yasaklayan veya sınırlayan idari kararlar gibi nedenlerle uçuşların yapılmaması/iptali ve uçuş güvenliğine ilişkin olağan üstü durumların mücbir sebep olarak değerlendirebileceği, mücbir sebep ortaya çıktığında etkilenen tarafın diğer tarafa yazılı ihbar göndereceği, bu ihbardan itibaren mücbir sebebin 15 günden fazla sürmesi halinde diğer tarafın protokolü feshedebileceği, mücbir sebebin meydana geldiği tarihten önce doğmuş ve ifa edilmemiş olan alacak ve borçların tasfiye edileceğinin düzenlendiği, 5.5 maddesinde protokol uyarınca yapılacak ihtar ve ihbarların fax yolu ile kurumsal e-posta yolu ile veya noter kanalıyla yapılabileceği, protokolün feshinin ise sadece noter kanalı ile yapılabileceğinin düzenlendiği görülmüştür.
Covid-19 virüsü sebebiyle tedbir mahiyetinde 27/03/2020 tarihli karar ile tüm iç ve dış hat uçuşlarının 30/04/2020 tarihinde kadar yasaklandığı, yasakların önce 27/05/2020 tarihine, daha sonra ise 03/06/2020 tarihinde kadar uzatıldığı, 01/06/2020 tarihinde uçuş yasaklarının kalktığı görülmektedir. Uçuş yasağı kararı alınmasına müteakip davalı tarafça tüm acentelere hitaben yazılan 14/04/2020 tarihli yazıda; salgın sebebiyle uçuşların 30/04/2020 tarihine kadar yasaklandığı bildirilerek yasaktan etkilenen yolcuların açığa alınan bilet tutarlarını, yolcuların yeni uçuş tarihi belirlediklerinde kullanabilmeleri için acente kredisine aktarıldığı belirtilmiştir.
İlk derece mahkemesince davalının salgından etkilenmesi sebebiyle bu bildirim sözleşmenin 5.2 maddesinde yazılı olduğu şekilde mücbir sebebin ihbar edilmesi olarak kabul edilmiş, yasaklar 15 günden fazla sürdüğünden davacının sözleşmenin 5.2 ve 5.5 maddelerine uygun şekilde noter yoluyla sözleşmeyi feshetmesi haklı bir fesih olarak değerlendirilmiş ve davacının davalıya sözleşme sebebiyle avans olarak yaptığı ödemelerin iadesini isteyebileceği kabul edilmiş olup taraflar arasındaki sözleşme maddeleri kapsamında ilk derece mahkemesinin değerlendirmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır.
Neticeten HMK'nın 359/3 maddesi uyarınca; dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, ilk derece mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, HMK'nın 355/1 maddesi gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına, taraflar arasındaki sözleşme kapsamında mücbir sebep şartlarının oluşmasına, davacının sözleşmeyi fesih talebinin haklı olmasına, hükme esas alınan bilirkişi raporunun bilimsel yöntemlere ve oluşa uygun denetime ve hüküm kurmaya elverişli olmasına, iadesi talep edilen avans miktarının doğru hesaplanmasına, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılmasına göre; davalı vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalı vekilinin ilk derece mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 11.424,88 TL nispi istinaf karar harcından peşin olarak yatırılan 2.856,23 TL harcın mahsubu ile bakiye 8.568,65 TL istinaf karar harcının davalı taraftan tahsili ile Hazine'ye GELİR KAYDINA, harç tahsil müzekkeresinin ilk derece mahkemesince YAZILMASINA,
3-Davalının istinaf başvurusu nedeniyle yaptığı yargılama masraflarının kendi üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Kullanılmayan istinaf gider avansının 6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca ilk derece mahkemesince ilgilisine İADESİNE,
5-İstinaf incelemesi dosya üzerinden yapıldığından vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
6-Kararın ilk derece mahkemesi tarafından taraflara TEBLİĞİNE,
Dair, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle ve 6100 sayılı HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince dava değerinin 544.000,00 TL'nin altında olması nedeniyle kesin olarak karar verildi.
...