T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi
KARAR TARİHİ:14/12/2021
DAVANIN KONUSU:Menfi Tespit
GEREKÇELİ KARAR
YAZIM TARİHİ:24/02/2025
İlk derece mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.
Üye hakimin görüşü değerlendirildi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili, davalı tarafından müvekkili aleyhine Antalya 10. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında ... keşide tarihli 190.452,00 TL bedelli ... A.Ş. Antalya ... Şubesi'ne ait ... seri numaralı çekteki keşideci imzasının davacı şirket yetkilisi ...'ın eli ürünü olmadığını, taraflar arasında çek verilmesini gerektirecek bir ticari ilişki de olmadığını ileri sürerek, çekten dolayı davacının davalıya borçlu olmadığının tespiti ile %20 oranında kötüniyet tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davalı vekili, taraflar arasında kira ilişkisi olduğunu, bu nedenle takibe konu çekin müvekkiline verildiğini, davanın kötüniyetle açıldığını, davacının icra dosyasında imza itirazında bulunmadığını savunarak, davanın reddi ile %20 oranında tazminata hükmedilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN 10/06/2019 TARİH ... ESAS - ... KARAR SAYILI KARARININ ÖZETİ:
İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda;"...takibe dayanak çekteki imzanın davacı şirket temsilcisi ...'ın eli ürünü olmadığı anlaşıldığından, davacının davasının kabulü ile, Antalya 10. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasında takibe dayanak çek nedeniyle borçlu olunmadığının tespitine, takibe dayanak çekte lehtarın davalı şirket olduğu, buna göre imzaların davacı şirket temsilcisinin eli ürünü olup olmadığını bilebilecek durumda olduğundan, İİK'nın 72/5. maddesindeki kötüniyet tazminatına ilişkin yasal koşulların oluştuğu" gerekçesiyle davanın kabulü ile, davacı ... Gıda Lojistik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin Antalya 10. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasında takibe dayanak 15/12/2016 tarihli ... seri nolu 190.452,00 TL bedelli çek yönünden borçlu olmadığının tespitine, İİK'nın 72/5. maddesi gereği takip konusu alacağın %20'si oranında hesaplanan 41.782,99 TL kötüniyet tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, koşulları ve yasal unsurları oluşmadığından davalı tarafın kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Karara karşı davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
DAİREMİZİN 08/10/2020 TARİH ... ESAS - ... KARAR SAYILI İLAMI İLE:"...Davacı şirket yetkilisi ...'ın dava konusu çekin keşide tarihi olan 15/12/2016 tarihinden önce atılmış imza örnekleri ve evrak asıllarının bulunduğu yerlerin bildirilmesi için taraflara süre verilmesi ile gerek dosyadaki ...'ın huzurda alınan imzaları ile birlikte karşılaştırılmak suretiyle Adli Tıp Kurumu Fizik İhtisas Dairesi'nden çekteki keşideci imzasının davacı şirket yetkilisi ...'ın eli ürünü olup olmadığı hususunda rapor alınarak, oluşacak sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile ve sadece Jandarma Kriminal Raporu'na dayanılarak hüküm kurulması doğru değildir. Sonuç olarak davalı vekilinin istinaf isteminin kabulü ile dava dosyasının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince ilk derece mahkemesine geri gönderilmesine" karar verilmiştir.
DAİREMİZİN KALDIRMA KARARI SONRASINDA YAPILAN YARGILAMA NETİCESİNDE İLK DERECE MAHKEMESİNİN 14/12/2021 TARİH ... ESAS - ... KARAR SAYILI KARARININ ÖZETİ:
İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda;"...Davacı icra takibine konu edilen çek üzerindeki yazı, rakam ve imzaların şirket yetkilisi ...'a ait olmadığını ileri sürerek sahtecilik iddiasında bulunmuştur. Dosya içerisine kazandırılan bilirkişi raporları ile; takibe dayanak çekteki imzanın davacı şirket temsilcisi ...'ın eli ürünü olmadığı anlaşıldığından, davacının davasının kabulü ile, Antalya 10.İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasında takibe dayanak çek nedeniyle borçlu olunmadığının tespitine, takibe dayanak çekte lehtarın davalı şirket olduğu, buna göre imzaların davacı şirket temsilcisinin eli ürünü olup olmadığını bilebilecek durumda olduğu anlaşılmakla İİK'nın 72/5. maddesindeki kötüniyet tazminatına ilişkin yasal koşulların oluştuğunun kabulü ile takibe dayanak 15/12/2016 tarihli ... seri nolu 190.452,00 TL bedelli çek bedelinin %20'si oranında hesaplanan 41.782,99 TL kötüniyet tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine" gerekçesiyle davanın kabulü ile, Antalya 10. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasında takibe dayanak 15/12/2016 tarihli ... seri nolu 190.452,00 TL bedelli çek yönünden davacı ... Gıda Lojistik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin borçlu olmadığının tespitine, İİK'nın 72/5. maddesi gereği takip konusu alacağın %20'si oranında 41.782,99 TL kötüniyet tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, davalı tarafın kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Karara karşı, davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının müvekkiline olan kira borcuna karşılık dava konusu olan ... keşide tarihli 190.452,00 TL bedelli çeki verdiğini, çekin karşılıksız çıkması üzerine davacı aleyhine takip başlatıldığını, davacının itirazda bulunmaması üzerine takibin kesinleştiğini, karşılıksız çek keşide etme suçundan davacı hakkında Antalya 3. İcra Ceza Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasının mevcut olduğunu, bunun üzerine davacı tarafça haksız olarak işbu davanın açıldığını, müvekkiline ait taşınmazda davacının faaliyet gösterdiğini, davacı tarafından "iş yeri kirası, kira bedeli" açıklamalarıyla müvekkiline yapılan EFT işlemlerine ilişkin dekontların bulunduğunu, bunların dosyaya sunulduğunu, davacı tarafça ... tarihinde keşide edilen 17.700,00 TL bedelli çekin 30/06/2016 tarihinde müvekkili şirketin banka hesabına ödendiğini, ödemesi yapılan bu çekteki imza ile dava konusu çekteki imzanın aynı olduğunu, taraflar arasındaki ticari ilişkinin ve kira ödemelerinin ticari defter kayıtlarında da mevcut olduğunu, davacının aksi yöndeki beyanlarını kabul etmediklerini, mahkemece taraflar arasındaki ticari ilişkinin araştırılmadığını, kira borçları için yapılan ödemelerin ne şekilde yapıldığının incelenmediğini, dava konusu çekin doldurulmuş ve imzalanmış şekilde kendisine teslim edildiğini, davacının sonrasında inkarda bulunmak ve ödemeden kaçmak için imzaya itiraz taktiğini geliştirdiğini, bu hususta başka firmalara verdiği çekler için de aynı şekilde imzaya itirazlarının bulunduğunu, bilirkişi heyeti raporunu kabul etmediklerini, mukayese edilen imzaların hangi tarihe ait olduğunun belli olmadığını, davacı borçlunun imzasının değişikliğe müsait bir imza olduğunu, yeniden imza incelemesi yapılması gerektiğini, kötüniyet tazminatını da kabul etmediklerini beyan ederek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:
Dava, takip konusu çekte keşideci adına atılı imzanın şirket yetkilisine ait olmadığı iddiasıyla açılmış menfi tespit istemine ilişkindir.
Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Davacının dava konusu çekte keşideci, davalının ise lehtar olduğu, dosya kapsamında alınan ve birbirini teyit eden bilirkişi raporlarına göre, keşideci şirket adına şirket yetkilisi ... adına atılı imzanın bu kişiye ait olmadığı anlaşılmaktadır.
Tarafların şirket olması, davalının dava konusu çekin kira ilişkisine istinaden kira borcunun ödenmesi amaçlı kendilerine teslim edilmiş bir çek olduğunu belirtmesi, bu konuda daha evvel davacı tarafça "işyeri kirası" açıklamasıyla çek ödemelerinin mevcut olması karşısında, taraf defterleri üzerinde usulüne uygun şekilde bilirkişi incelemesi yaptırılarak, dava konusu çekin davacı defterlerinde yer alıp almadığı incelenerek, çekin şirket tarafından defterlere kaydedilmiş olması halinde, her ne kadar imza davacı şirket yetkilisine ait çıkmasa da, yetkisiz temsil hükümleri gereğince davacı şirketin bu çeki benimsemiş olabileceği üzerinde durulup, sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yeterli araştırma yapılmadan yazılı şekilde karar verilmesi hatalı bulunmuş, davalı vekilinin bu yöne ilişen istinaf başvurusu haklı görülmüştür.
Kabule göre de, davanın takip nedeniyle menfi tespit davası olduğu, dava değerinin toplam takip tutarı üzerinden gösterilip harçlandırıldığı ancak hüküm kurulurken, sadece takip konusu çeke ilişkin bir dava varmış gibi çek yönünden hüküm kurulması doğru görülmemiştir.
Sonuç olarak, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılmasına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalı vekilinin ilk derece mahkemesinin kararına ilişkin istinaf başvurusunun ESASTAN KABULÜNE,
2-6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 14/12/2021 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
3-6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
4-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince peşin olarak yatırılan istinaf karar harcının ilk derece mahkemesince talebi halinde davalıya İADESİNE,
5-Davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderinin ilk derece mahkemesinde yapılacak yargılama sonunda dikkate ALINMASINA,
6-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından davalı lehine vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
7-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince peşin alınan ve harcanmayan istinaf gider avansının ilk derece mahkemesince ilgiliye İADESİNE,
8-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara TEBLİĞİNE,
Dair, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle ve HMK'nın 353/1-a maddesince kesin olarak karar verildi.
...