T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
KARAR TARİHİ:05/05/2026
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:ANTALYA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR TARİHİ:05/03/2026
DAVANIN KONUSU:Şirketin İhyası
GEREKÇELİ KARAR
YAZIM TARİHİ:05/05/2026
İlk derece mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.
Üye hakimin görüşü değerlendirildi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili, müvekkili ... Mal müd., ... Müdürlüğü Hukuk Müşavirliği, ... Tıc. Ltd. Şti. Hasım göstererek Gölhisar 2. Asliye Hukuk ... Esas sayılı dosyası ile Kadastro (Orman Kadastrosuna itiraz ) davası açtığını, ... Tıc. Ltd. Şti. adlı şirketin ticaret sicilinden resen terkin edildiğini yapılan yargılamada öğrendiğini, Gölhisar Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan davada taraf teşkilinin sağlanması açısından Gölhisar 2.Asliye Hukuk Mahkemesince taraflarına, işbu davayı açmak için mehil verildiğini, iş bu davada ihyasını istediği ... Tıc. Ltd. Şti. adlı şirketin ticaret sicilinden terkin edilmeden önceki merkez adresi Finike/Antalya olduğunu, iş bu şirket en son ... tarihli ticaret sicil gazetesinde pay devri yaptığını,ihyasını istediği şirket ticaret sicilinde resen terkin edildiğini, bu nedenle davada husumeti ticaret sicil müdürlüğüne yönelttiklerini, zira şirkete atanan bir tasfiye memuru bulunmadığını, bu sebeplerle; Kumluca Ticaret Sicili Müdürlüğünün sicilinde kayıtlı ... Tıc. Ltd. Şti. unvanlı şirketin tüzel kişiliğinin ihyasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda; "... davacının ihya davasının ihyası istenen şirketin kayıtlı bulunduğu Ticaret Sicil Müdürlüğü ve varsa tasfiye memurları hasım gösterilerek açılması gerektiği, ihyası talep edilen şirkete husumet yöneltilemeyeceği, bu sebeple davalı şirket yönünden davanın husumet yokluğundan davanın reddine" şeklinde karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davanın sehven ihyası istenen şirket hasım gösterilerek açıldığını, mahkemece husumetin düzeltilmesi için kendilerine süre verilmesi gerekirken doğrudan ret kararı verilmesinin usul ekonomisi ilkesine aykırı olduğunu, eksikliğin giderilmesi için süre tanınması gerektiğini beyan ederek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:
Dava, ticaret sicilinden terkin edilen şirket tüzel kişiliğinin TTK'nın 547. maddesine dayalı olarak ihyası istemine ilişkindir.
Mahkemece yukarıda yazılı gerekçeyle davanın pasif husumet yokluğu sebebiyle reddine karar verilmiştir.
Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
6100 sayılı HMK'nın 124. maddesi; "(1) Bir davada taraf değişikliği, ancak karşı tarafın açık rızası ile mümkündür.(2) Bu konuda kanunlarda yer alan özel hükümler saklıdır. (3) Ancak, maddi bir hatadan kaynaklanan veya dürüstlük kuralına aykırı olmayan taraf değişikliği talebi, karşı tarafın rızası aranmaksızın hâkim tarafından kabul edilir. (4) Dava dilekçesinde tarafın yanlış veya eksik gösterilmesi kabul edilebilir bir yanılgıya dayanıyorsa, hâkim karşı tarafın rızasını aramaksızın taraf değişikliği talebini kabul edebilir. Bu durumda hâkim, davanın tarafı olmaktan çıkarılan ve aleyhine dava açılmasına sebebiyet vermeyen kişi lehine yargılama giderlerine hükmeder.” şeklindedir.
Anılan düzenleme ile iradi taraf değişikliğinin şartları hüküm altına alınmıştır. Buna göre, taraf değişikliği karşı tarafın açık rızası ile mümkün olup, karşı tarafın açık rızası olmaksızın görülmekte olan davanın tarafının değiştirilmesi mümkün değildir. Ancak, yasa yapıcı (3) ve (4). fıkralardaki istisnai düzenleme ile aslında muhatabı belli olan uyuşmazlığın, maddi hata sebebiyle, mevcut olmayan ya da farklı kişiye karşı yürütülmesi halinde mutlaka karşı tarafın rızasının aranmasının yargılamanın kaderini gerçekte muhatap olmayan bir kişinin rızasına bağlamak anlamına gelebileceğini bu nedenle yargılamanın gereksiz yere uzayabileceğini hatta yeni dava açılması sonucunu doğurabileceğini göz önünde bulundurarak, maddî hatadan dolayı muhatabın yanlış gösterilmesi hâlinde, diğer tarafın rızası aranmadan taraf değişikliğini mümkün hale getirmiştir. O halde usul hukuku kurallarına göre, karşı tarafın izni olmaksızın taraf değişikliğinin geçerli olabilmesi için, davacının tarafı yanlış göstermesinin maddi bir hatadan kaynaklandığını veya dürüslük kuralına aykırı olmadığını ortaya koyması gerekir (Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 23/02/2015 tarih, 20214/17678 esas 2015/2407 karar sayılı ilamı).
Dosya kapsamı incelendiğinde, dava dilekçesi içeriğinde açıkça husumetin ticaret sicil müdürlüğüne yöneltildiğinin belirtildiği, buna rağmen dava dilekçesinin başlık kısmında davalı olarak ihyası talep edilen şirketin gösterildiği anlaşılmaktadır. Bu durumun maddi hatadan kaynaklandığı açıktır. Bu durumda mahkemece, HMK'nın 124. maddesi gereğince, davacıya iradi taraf değişikliği yapmak üzere süre verilip, dava dilekçesinin ilgilisine tebliği sağlanarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken bu konuda işlem yapılmaksızın dosya üzerinden yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olmuştur(benzer yönde içtihat için bknz Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 29/09/2021 tarih, 2020/4466 esas 2021/5809 karar sayılı ilamı).
Sonuç olarak, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılmasına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı vekilinin ilk derece mahkemesinin kararına ilişkin istinaf başvurusunun ESASTAN KABULÜNE,
2-6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince ANTALYA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin 05/03/2026 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
3-6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
4-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince peşin olarak yatırılan istinaf karar harcının ilk derece mahkemesince talebi halinde davacıya İADESİNE,
5-Davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderinin ilk derece mahkemesinde yapılacak yargılama sonunda dikkate ALINMASINA,
6-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
7-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince peşin alınan ve harcanmayan istinaf gider avansının ilk derece mahkemesince ilgiliye İADESİNE,
8-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara TEBLİĞİNE,
Dair, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle ve HMK'nın 353/1-a maddesince kesin olarak karar verildi.
...